بحث:آیه اولی الامر در تفسیر و علوم قرآنی
آیه أولی الأمر دلیل نصب الهی امام علی
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾[۱].
آیه شریفه فوق از مؤمنان خواسته از الله، پیامبر و صاحبان امر «حاکمان» اطاعت کنند، شیعه معتقد است، «أولی الأمر» بر عصمت و امامت حضرت علی(ع) دلالت میکند که آن را با توجه به نکات زیر میتوان استنتاج کرد:
- اینکه «أولی الأمر» بر «الرسول» عطف شده، از آن برمیآید اطاعت أولی الأمر مانند اطاعت رسول خداست. از این نکته میتوان استفاده کرد «أولی الأمر» باید مانند پیامبر(ص) معصوم بوده باشد تا خداوند به صورت مطلق به اطاعت از وی در آیه امر کرده باشد. فخر رازی در تفسیرش به این نکته اذعان میکند لکن معصوم را نه اشخاص خاص، بلکه امت تفسیر میکند، در این باره باید گفت پیشتر روایت عصمت گزارش شد که بر حسب آنها چنین شخصی در عصر پیامبر(ص) جز علی(ع) شخص دیگری نبوده است.
- از آنجا که مشهور اهل سنت به نصب هیچ فردی معتقد نیستند، یا باید بپذیرند مصداق «أولی الأمر» علی(ع) و یازده امام از نسل وی میباشد یا اینکه به عدم مصداق آیه در أولی الأمر قایل باشند و این - العیاذ بالله- لغویت آیه و امر الهی به اطاعت از اولی الامر را میرساند.
- درباره تطبیق عصمت بر امت - که فخر رازی مدعی بود- باید گفت اولاً «أولی الأمر» حسب نص آیه نه امت، بلکه جزء امت «منکم»، است و ثانیاً معنای أولی الأمر (صاحبان امر و حکومت) بر امت تناسبت ندارد تا بر آن تطبیق شود، ثالثاً آیه میخواهد از «أولی الأمر» اطاعت مطلق شود، در حالی که امت باید مطیع و أولی الأمر مطاع گردد، اما در توجیه رازی جای مطیع و مطاع عوض میشود[۲].
پانویس
- ↑ «ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.
- ↑ قدردان قراملکی، محمد حسن، قرآن و علم کلام، ص ۳۴۵.