بحث:امان اهل زمین

مقدمه

فعل "أمِن" هنگامی که به طور متعدی به کار رود، به معنای “ایمنی دادن” است. اگرچه در غالب روایات از امامان پاک (ع) با عنوان امین الله یاد شده است، در برخی روایات نیز با استفاده از عنوان «أَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ» چیستی مقام امامت تبیین شده است. مفهوم این تعبیر با ریشه لغوی “امان” ارتباط تنگاتنگی دارد؛ بدین معنا که می‌توان گفت فردی که به دیگری امان می‌دهد، در حقیقت امنیت جانی او را تأمین می‌کند. بنابراین، آن‌گاه که از امامان پاک (ع) با عنوان «أَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ» یاد می‌شود، بدین معناست که وجود آنها موجب امنیت اهل زمین است. در روایات متعددی به این مسئله اشاره شده است که باید مقصود از این تعبیر روشن شود. نگارنده بیش از ده روایت در این باره، با سندهای مختلف، در متون روایی شیعه و اهل سنت یافته است. این روایات اگرچه ممکن است به حد تواتر نرسند، مستفیض بودن آنها انکارناپذیر است. به لحاظ تاریخی باید گفت که این مفهوم در عصر رسول اکرم (ص) نیز به کار رفته است. ایشان در این باره فرموده‌اند: “اهل بیت من موجب امان اهل زمین‌اند، چنان‌که ستارگان موجب امان اهل آسمان‌اند. ” از ایشان پرسش شد، ای رسول خدا! آیا امامان پس از شما، اهل بیت شمایند؟ فرمود: “بلی، ائمه پس از من دوازده تن‌اند که نه تن از آنها، از صلب حسین (ع) هستند. آنها امین و معصوم‌اند”. نظیر این روایت با سندهای مختلف - حدود نه سند - در متون روایی اهل سنت نیز وارد شده است. در این باره، سلمة بن اکوع از پیامبر اکرم (ص) نقل می‌کند که فرمود: “ستارگان موجب امان اهل آسمان‌اند و اهل بیت من موجب امان امت من‌اند”. همچنین ایشان فرمودند: “ستارگان موجب امان اهل آسمان‌اند؛ هنگامی که بروند، آنچه وعده داده شده است، سراغ اهل آسمان خواهد آمد و اهل بیت من موجب امان امت من‌اند؛ پس هنگامی که بروند، آنچه وعده داده شده است، سراغ امت من خواهد آمد”.

همچنین محمد بن منکدر از پدرش نقل می‌کند که پیامبر خدا (ص) شبی برای ادای نماز عشا از خانه خارج شد، در حالی که مردم منتظر بودند. پس از آن‌که نزد ایشان آمد، رو به آسمان کردند و فرمودند: “ستارگان موجب امان اهل آسمان‌اند؛ اگر خاموش شدند، آنچه وعده داده شده، سراغ اهل آسمان خواهد آمد و من موجب امان اصحابم هستم؛ پس هنگامی که از دنیا رفتم، آنچه وعده داده شده، سراغ اصحابم خواهد آمد و اهل بیتم موجب امان امت من‌اند؛ پس هنگامی که اهل بیتم رفتند، آنچه وعده داده شده، سراغ امت من خواهد آمد”.