تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام (کتاب)

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام
زبانعربی
نویسندهشمس‌الدین ذهبی
موضوع
مذهبشیعه
ناشرانتشارات دارالکتاب العربی
محل نشربیروت، لبنان
سال نشر۱۴۰۹ ق، ۱۳۶۸ ش
تعداد جلد۵۲
فهرست جلدهاندارد

تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام کتابی است که با زبان عربی به بررسی تاریخ اسلام، زندگی شخصیت‌های برجسته و شرح وفیات علما، حاکمان، محدثان و مشاهیر جهان اسلام می‌پردازد. این کتاب به قلم شمس‌الدین ذهبی نوشته شده و انتشارات دارالکتاب العربی نشر آن را به عهده داشته‌‌ است[۱]. ‬‬

دربارهٔ کتاب

ذهبی ساکن مَیافارقین و از نژاد ترک بوده است. کتاب تاریخ الاسلام یکی از گسترده‌ترین و طولانی‌ترین منابع تاریخ اسلام و تراجم است. ذهبی از آثار پرشماری استفاده کرده که امروز در دسترس ما نیستند. مؤلف در این کتاب ضمن گردآوری حوادث تاریخی، وفیات را نیز پس از ذکر حوادث تاریخی ذکر کرده است. تاریخ الاسلام ۵۲ جلد است. دو جلد نخست آن در سیره و مغازی رسول خدا(ص) و جلد سوم آن در تاریخ و سیره خلفای نخست است. در مجلدات (بعدی) تا ابتدای قرن هشتم حوادث را ذکر کرده است[۲]. ذهبی گرایش سلفی دارد. وی بخش مهمی از اطلاعات کتاب دیگر خود به نام «سیر أعلام النبلاء» را از کتاب تاریخ الاسلام خود گرفته است.

افزون بر منابع یاد شده، منابعی دیگر مانند المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک اثر ابن جوزی (م۵۹۷)، البَدء و التاریخ اثر مقدسی (م. بعد ۳۵۵)، سبل الهدی و الرشاد فی سیره خیر العباد اثر محمد بن یوسف صالحی شامی (م ۹۴۲) و نیز إنسان العیون فی سیرة الأمین و المأمون معروف به السیرة الحلبیه اثر علی بن ابراهیم حلبی شافعی (۱۰۴۴) از منابع مهم سیره به شمار می‌روند. در واقع از قرن هفتم به بعد کتاب‌های عمومی بسیاری در تاریخ اسلام و سیره پدید آمدند که در آنها به حیات و سیره رسول خدا(ص) توجه بسیاری شده است.

بیشتر مورخان در پرداختن به تاریخ اسلام و سیره نبوی از نظام کتاب‌های پیش از خود پیروی کرده و در مواردی نیز به تلخیص یا تکمیل داده‌های منابع قبل از خود پرداخته‌اند و در بسیاری از این منابع، انساب عرب و اخبار ایشان مقدمه اخبار مربوط به سیره رسول خدا(ص) قرار گرفته‌اند و اخبار فتوحات اسلامی و تاریخ خلفا و دولت‌های بعدی نیز به عنوان تکمله اخبار سیره واقع شده‌اند.

مباحث جلدهای کتاب

در این مورد اطلاعاتی در دست نیست.

دربارهٔ پدیدآورنده

شمس‌الدین ذهبی
شمس‌الدین ابوعبدالله محمد بن احمد بن عثمان ذهبی عالم مشهور سنی (متولد ۶۷۳ق، دمشق؛ متوفی ۷۴۸ق، دمشق) که سلفی و مخالف شیعه بود و تحصیلات دینی اهل‌سنت را از درس افرادی همچون: احمد بن تیمیه، ابومحمد قاسم بن محمد برزالی، ابوعبدالله محمد عبدالعزیز دمیاطی و ابوالحجاج یوسف مزی پیگیری کرد. او به تألیف چندین جلد کتاب در موضوعات تاریخی و رجالی پرداخت. «تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام»، «سیر اعلام النبلاء»، «السیرة النبویة»، «میزان الاعتدال»، «الدینار من حدیث المشایخ الکبار»، «تذکرة الحفاظ»، «تجرید اسماء الصحابة» و «طرق حدیث من کنت مولاه فعلی مولاه» ‏برخی از این آثار است.[۳]

دریافت متن

دریافت متن کتاب از

پانویس

  1. پایگاه تخصصی نور
  2. ر.ک: صفری فروشانی، «فصلی در تاریخ‌نگاری اسلامی، ابن سعد، طبقات»، مجله تاریخ اسلام، ش۴، ص۳۲.
  3. پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه