نظام اداری در سیره و سنت نبوی (کتاب)
| نظام اداری در سیره و سنت نبوی(ص) | |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| نویسنده | حمید زارع |
| ویراستار | حیدر فروزان |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۶ ش |
| تعداد صفحه | ۲۲۲ |
| شابک | ۹۷۸۶۰۰۲۹۸۱۴۸۶ |
| شماره ملی | ۴۶۰۶۱۲۵ |
نظام اداری در سیره و سنت نبوی(ص)، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی نظام اداری در سیره و سنت نبوی میپردازد. پدیدآورندهٔ این کتاب حمید زارع است و انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه انتشار آن را به عهده داشته است[۱].
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «نویسنده در کتاب حاضر بر آن است تا به نظام اداری در سیره و سنت نبوی بپردازد. مؤلف در ابتدای پژوهش، به کلیات و مفهومشناسی نظام اداری پرداخته است. سپس به شهر مکه و زمینهسازی پیامبر اکرم(ص) برای شکلگیری نهضت اسلامی، استقرار حضرت رسول(ص) در مدینه و تأسیس حکومت میپردازد. در ادامه نیز گزیدهای از گفتارهای پیامبر(ص) و نظام اداری مطلوب اسلام و مقایسه آن با نظامهای اداری موجود در میان غیر مسلمانان مورد بررسی قرار داده است. در پایان نیز تجزیه و تحلیل یافتهها و نتایج حاصل از تحقیق را ارائه نموده است».
فهرست کتاب
مقدمه پیشگفتار
فصل اول: کلیات
- مقدمه
- تعریف مفاهیم
- روش تحقیق و ابزار جمعآوری اطلاعات
- جمعبندی و نتیجهگیری
فصل دوم: شهر مکه و زمینهسازی پیامبر اکرم(ص) برای شکلگیری نهضت اسلامی
- مقدمه
- ویژگیهای عمومی مردمان عرب در هنگام طلوع اسلام
- منابع مهم شناخت سیره پیامبر(ص)
- بعثت و شروع نهضت
- جمعبندی و تحلیل یافتهها
فصل سوم: استقرار حضرت رسول(ص) در مدینه و تأسیس حکومت
- مقدمه
- مدینه پایگاه حکمرانی
- گامهای اولیه پیامبر(ص) برای استقرار نظام اداری
- تأسیس مسجد
- پیمان زندگی مسالمتآمیز میان همه ساکنان یثرب
- پیمان برادری میان همه پیروان جهت رفع اختلافات موجود میان قبایل مسلمان
- مساجد، مقر حکومت و اداره
- مبارزههای نظامی پیامبر(ص) در دوره هجرت و حکومت
- غزوه بدر
- غزوه سویق
- غزوه احد
- تدبیرهای پیامبر(ص) برای اداره وضعیت پیش آمده
- غزوه حمراءالاسد
- غزوه بدرالوعد
- غزوه احزاب
- صلح حدیبیه
- عمرة القضاء
- فتح مکه
- غزوه حنین
- نکات آموزنده غزوه حنین
- غزوه طائف
- جمعبندی و تحلیل یافتهها
فصل چهارم: گزیدهای از گفتارهای پیامبر(ص)
- مقدمه
- مسئولیتشناسی
- عملکرد، ملاک ارزیابی
- پذیرش منصب مشروط به توانمندی
- انجام هر کاری به وقت خود و توجه به «زمان» در انجام کار
- همکاران و مشاوران درستکار
- داوطلب شدن برای مناصب و قدرتطلبی
- تساوی حقوق و بهرهمندی برابر از فرصتها
- آزمون
- عدم تنبلی
- غنیمت شمردن فرصت
- پرهیز از تأخیر در کار
- پرهیز از ایجاد نارضایتی و رسیدگی به شکایتهای مردم
- جابه جایی مدیران
- ممنوع بودن گرفتن هدیه و رشوه برای دست اندرکاران نظام اداری
- حاکم بودن اصل عدالت و ضابطه محوری
- آموزش و یاددهی به پیروان
- توجه به امور زیردستان
- عدم ترشرویی و بیاعتنایی به افراد
- مجازات به اندازه
- کار به دست کاردان
- سعه صدر و توجه به گره گشایی از کار مردم
- بهرهمندی از ایدهها و افکار پیروان
- پرهیز از سپردن امور مهم به افراد بیتجربه یا کم تجربه
- اهمیت عمل به وعده و وفای به عهد
- اهمیت توجه به عواطف و احساسات
- تشویق و تنبیه
- بهرهمندی متولیان امور اداری از عقل و رشد فکری
- دانش آگاهی و تخصص ضرورت سیستم اداری مطلوب
- امانتداری
- رفق و مدارا با مردم
- مردمی بودن کارگزاران
- مهربانی و دلسوزی
- عفو و گذشت
- خدمت رسانی به مردم
- دوری از تشریفات و مانند افراد عادی زندگی کردن
- آسان گیری
- حلم و بردباری
- آیندهنگری
- در معرض اشتباه بودن و پوزش خواهی در صورت خطا
- بی آزار بودن
- نصیحت و نصیحتپذیری در نظام اداری رسول خدا(ص)
- کار خود را به دیگران نسپردن
- نتیجهگیری و جمعبندی یافتهها
فصل پنجم: نظام اداری مطلوب اسلام و مقایسه آن با نظامهای اداری موجود در میان غیر مسلمانان
- مقدمه
- نهضت موفق پیامبر(ص) در تاریخ
- نظام اداری در سیره نبوی، آری یا خیر
- جایگاه عقل در شکل دهی نظام اداری اسلامی
- پیشفرضها و اصول حاکم بر نظام اداری پیامبر(ص) ویژگیهای نظام اداری پیامبر(ص) در مدینه
- سایر مشخصه های برجسته نظام اداری نبوی
- ساختار ساده نظام اداری نبوی
- نهادهای اداری اسلامی
- قانون و ضابطه
- انعطافپذیری در سیستم اداری
- مرکزیت نظام اداری
- کنترل و نظارت
- معیار گزینش کارکنان و مدیران در نظام اداری اسلام
- شایستهسالاری
- معیارهای شایستگی
- تعیین حقوق و مستمری
- پاسخگویی در نظام اداری نبوی
- برگزاری مراسم حج
- سفیران پیامبر
- نقش کارگزاران، امیران و عالمان در سلامت و یا فساد جامعه
- استفاده ازاقلیتها و اهل کتاب در مناصب اداری
- بهرهمندی مناسب از منابع و استعدادها در نظام اداری اسلامی
- روحیه ناصحانه و نصیحتپذیری در نظام اداری پیامبر(ص)
- نصیحت اصحاب به پیامبر(ص)
- پذیرش نصیحت
- محدودیتهای نصیحت
- جایگاه شور و مشورت در نظام اداری پیامبر(ص)
- تغییر و گذر از وضعیت نامطلوب به وضعیت مطلوب در نظام اداری اسلامی
- نظامهای اداری در میان غیر مسلمانان
- اداره «Administration»
- اداره امور عمومی
- سازمان «organization»
- مدیریت «management»
- نظامهای اداری پیش از قرن نوزدهم
- اصلاح نظام اداری در قرن نوزدهم
- الگوی سنتی اداره
- الگوی بوروکراتیک و بر یا نظریه بوروکراسی
- نظریه جدایی سیاست از اداره
- مشکلات الگوی سنتی اداره
- شکلگیری پارادایمی نو در مدیریت و بررسی پیش زمینههای آن
- تئوری انتخاب عمومی
- مشکلات ساختاری دولت از دیدگاه نظریه انتخاب عمومی
- برای پیشگیری از مشکلات بر اساس نظریه انتخاب عمومی، چه باید کرد؟
- تئوری اصیل / وکیل
- مدیریت دولتی نوین یا مدیریتگرایی
- مهمترین ابعاد و مؤلفههای مدیریت دولتی نوین
- پاسخگویی در بخش خصوصی
- سازوکارهای تضمین پاسخگویی در بخش خصوصی
- پاسخگویی در الگوی مدیریت دولتی نوین
- مدیریت خدمات عمومی نوین
- مهمترین ابعاد و مؤلفههای خدمات عمومی نوین مدیریت و نظام اداری در جهان امروز
- شهروند محوری
- دیدگاه مشارکت جویانه به جای دیدگاه سلسله مراتبی
- چابکسازی دولت
- بهرهبرداری از فضای سایبری و الکترونیکی
- مدیریت دولتی نوین یا مدیریتگرایی
- معرفی برخی از نظامهای اداری موفق در میان غیر مسلمانان
- نظام اداری ژاپن
- نظام اداری فرانسه
- نظام اداری آلمان
- نظام اداری بریتانیا
- نظام اداری ایالات متحده آمریکا
- مقایسه نظام اداری مطلوب در سیره و سنت نبوی با نظامهای اداری موجود در میان غیر مسلمانان
- شباهتها و همانندیها
- تفاوت ها
- خلاصه و جمعبندی
فصل ششم: تجزیه و تحلیل یافتهها و نتایج
- مقدمه
- یافتهها و نتایج