|
|
| خط ۲۱: |
خط ۲۱: |
|
| |
|
| عدهای مکه را مترادف کلمه [[بکه]] به معنای ازدحام دانستهاند و علت نامگذاریاش را در این بیان کردهاند که [[مردم]]، هنگام [[حج]] در آن ازدحام میکنند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۸۲ ابن فقیه، ابو عبدالله احمد بن محمد، البلدان، ص۷۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[مکه در عصر بعثت (مقاله)|مکه در عصر بعثت]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۲۲-۳۲۳.</ref> | | عدهای مکه را مترادف کلمه [[بکه]] به معنای ازدحام دانستهاند و علت نامگذاریاش را در این بیان کردهاند که [[مردم]]، هنگام [[حج]] در آن ازدحام میکنند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۸۲ ابن فقیه، ابو عبدالله احمد بن محمد، البلدان، ص۷۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[مکه در عصر بعثت (مقاله)|مکه در عصر بعثت]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۲۲-۳۲۳.</ref> |
|
| |
| == نامهای مکه ==
| |
| # '''ام الصفا''': از نامهای مکه است، چون برای کسانی که با [[خلوص]] [[فریضه]] [[حج]] میکنند، [[گشایش]] خاطر و صفا حاصل میشود<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| # '''اُمّ راحم''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شرفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>.
| |
| # '''اُمّ رُحم''': از نامهای مکه است. مکه امّ رُحم نامیده شد. چون هرگاه افراد، مجاور مکه میشدند، مورد [[رحمت]] قرار میگرفتند. مکه امّ رحم است یعنی اصل و ریشه رحمت است. ابن منظور در لسان العرب آورده است: اُمّ رُحم همان مکه است و «المرحومه» از نامهای [[مدینه]] [[پیامبر]]{{صل}} است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۵۳، ص۱۱۷ و ۱۲۷.</ref>.
| |
| # '''اُمّ رحمان''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| # '''أمّ رحمه''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۱.</ref>.
| |
| # '''أمّ [[روح]]''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| # '''أمّ زُحم''': یکی از نامهای مکه است<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص۱۲۴ ـ ۱۳۲.</ref>.
| |
| # '''اُم صبح''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| # '''اُم صُحّ''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۳۳ و ۱۴۵.</ref>.
| |
| # '''اُمّ کوثی''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| # '''اَمینه''': از اسامی مکه است. چون مطلع وجود حضرت نبی امین است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| # '''باسته''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>.
| |
| # '''باسّه''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>، به معنای در هم شکننده. چون در [[عهد]] عَمالیق و جُرهُم، جبارانی در مکه فرود آمدند و هر کدام از آنان که قصد سویی نسبت به [[بیت]] الحرم کرد [[خداوند]] او را نابود ساخت.
| |
| # '''بسّاسه''': از نامهای مکه است. مکه بساسه نامیده میشود زیرا هنگامی که در آن [[ستم]] میکردند، نابود و هلاکشان میکرد. [[معاویه بن عمار]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل میکند که: از نامهای مکه بساسه [یعنی نابود کننده] است، چون [[مردم]] وقتی در مکه [[ظلم]] میکردند. آنان را بیرون میکرد و هلاک میساخت<ref>فصلنامه میقات حج، ش، ۵۳، ص۱۱۷.</ref>. مانند [[اصحاب فیل]] و بعضی را [[آگاه]] میکرد مانند تبع اول.
| |
| # '''بکه:''' این نام در [[قرآن کریم]] یک بار آمده است. {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بیگمان نخستین خانهای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>. عدهای [[بکه]] را همان مکه دانستهاند که (م) آن تبدیل به (ب) شده و از لحاظ مفهوم به یک معنا هستند، ولی عدهای تفاوت اندکی بر آن دو قائل شدهاند، به این صورت که [[مسجدالحرام]] یا [[کعبه]] را بکّه و نام [[شهر]] یعنی تمامی شهر را مکّه دانستهاند<ref>تاج العروس، زبیدی، ج۷، ص۱۱۱.</ref>.[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: بکّه نامیده شده از این جهت که [[مردم]] در آن به [[بکاء]] و [[گریه]] مشغول میشوند<ref>راهنمایی حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۳.</ref>. [[امام کاظم]]{{ع}} در پاسخ برادرش [[علی بن جعفر]] که پرسید چرا مکه را بکه میگویند؟ فرمود: چون مردم یکدیگر را در مسجدالحرام پیرامون کعبه با دستانشان هُل میدهند<ref>فصلنامه میقات حج، ش۵۳، ص۱۱۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۹۷.</ref>
| |
| #'''بَلَد''': از نامهای مکه است. مراد از بلد در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ * وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ}}<ref>«نه، سوگند میخورم به این شهر * که تو در این شهر ساکنی» سوره بلد، آیه ۱-۲.</ref>[[مکه مکرمه]] است که [[خداوند]] به آن [[سوگند]] یاد کرده است. چون دوبار این نام در این [[سوره]] تکرارشده، به «سورة البلد» نامیده شده است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۳.</ref>. در دعای [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} این نام نیز آمده است: {{متن قرآن|رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِنًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! این شهر را امن گردان و مرا و فرزندانم را از پرستیدن بتها دور بدار» سوره ابراهیم، آیه ۳۵.</ref>یکی از نامهای [[مدینه منوره]] است، که در [[قرآن]] نیز آمده<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۶۲.</ref>.
| |
| #'''[[بلد الامین]]''': یکی از نامهای مکه «بلدالامین» است که قرآن در سوره «[[تین]]» به آن اشاره دارد: {{متن قرآن|وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ * وَطُورِ سِينِينَ * وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ}}<ref>«سوگند به انجیر و زیتون * و به کوه سینا * و به این شهر امن و آرام (مکّه)» سوره تین، آیه ۱-۳.</ref>. در [[حدیثی]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} میخوانیم «تین» [[مدینه]] است، و {{متن قرآن|الزَّيْتُونِ}} [[بیتالمقدس]] و {{متن قرآن|طُورِ سِينِينَ}}، [[کوفه]] و {{متن قرآن|وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ}}، مکه<ref>تفسیر نورالثقلین، ج۵، ص۶۰۶، حدیث چهارم، درست است که در آن زمان «کوفه» به صورت یک شهر بزرگ نبود، ولی با توجه به عبور شط فرات از آن سرزمین، مسلماً در آن زمان آبادیهای فراوانی در آنجا وجود داشته است. از تواریخ نیز استفادهمیشود که قبل از اسلام نیز در آنجا شهری وجود داشته است». تفسیر نمونه، ج۲۷، به نقل از دائرةالمعارف مصاحب، ج۲، مادهکوفه.</ref>. مرحوم [[علامه طباطبائی]] حدیثی را از کتاب «الدر المنثور» نقل میکند که: {{متن حدیث|سئل النبي{{صل}} عن البلد الامين فقال: مكة}}؛ [[پیامبر]]{{صل}} در مورد این که مراد از بلدالامین چیست؟ فرمودند: منظور مکه است<ref>تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۳۲۲.</ref>. این که چرا به این [[سرزمین]] «بلد الأمین» میگویند، احتمالاتی ذکر شده است: احتمال اول: [[شهر مکه]] [[حرم]] خداست و هر کس که در حرم بمیرد، [[خداوند]] او را در [[روز قیامت]] از [[وحشت]] و [[ترس]] در آن [[روز]]، در [[امان]] قرار میدهد. از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل شده است که به [[ابوذر]] فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ مَاتَ فِي حَرَمِ اللَّهِ آمَنَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ وَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ}}<ref>«کسی که در حرم خدابمیرد، خداوند او را از وحشت بزرگ در امان میدارد و او را داخل [[بهشت]] میکند». مستدرک الوسائل، ج۹، ص۳۶۳.</ref> و در [[روایت]] دیگری فرموده است:{{متن حدیث|مَنْ مَاتَ فِي أَحَدِ هَذَيْنِ الْحَرَمَيْنِ حَرَمِ اللَّهِ وَ حَرَمِ رَسُولِهِ{{صل}} بَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَى مِنَ الْآمِنِينَ}}<ref> «کسی که در یکی از این دو حرم خدا و حرم رسول خدا بمیرد، خداوند او را در قیامت جزءکسانی که امنیت دارند بر میانگیزد» من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۶۸.</ref>. احتمال دوم: مکه جزء حرمخداستو هر کس در حرم [[خدا]] وارد شود، [[امنیت]] دارد و لذامکه را ([[البلد الامین]]) نامیدهاند، [[قرآن مجید]] در این زمینه میفرماید: {{متن قرآن|وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا}}<ref>«و هر که در آن در آید در امان است» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref>. به هر {{متن قرآن|هَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ}}<ref>«و به این شهر امن و آرام (مکّه)،» سوره تین، آیه ۳.</ref>مسلماً اشاره به [[سرزمین مکه]] دارد، سرزمینی که حتی در [[عصر جاهلیت]] به عنوان منطقه [[امن]] و حرم خدا شمرده میشد، و کسی در آنجا [[حق]] تعرض به دیگری را نداشت، حتی [[مجرمان]] و [[قاتلان]] وقتی به آن سرزمین میرسیدند در امنیت بودند. این سرزمین در [[اسلام]] اهمیت فوقالعادهای یافته، حتی حیوانات، درختان و پرندگان آن از امنیت برخوردارند تا چه رسد به [[انسانها]]<ref>تفسیر نمونه، ج۲۷ ص۱۴۱.</ref>.
| |
| #'''[[بلد الحرام]]''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>
| |
| #'''[[بلد الله]]''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''بَلَد المرزوقَه''': مکه را میگویند: چون [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} [[اهل مکه]] را [[دعا]] کرد به {{متن قرآن|وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! اینجا را شهری امن کن و از اهل آن هر کس را که به خداوند و روز واپسین ایمان دارد، از میوهها روزی رسان؛ (خداوند) فرمود: آن را که کفر ورزد، اندکیبرخورداری خواهم داد سپس او را به (چشیدن) عذاب دوزخ ناگزیر خواهم کرد و این پایانه، بد است» سوره بقره، آیه ۱۲۶.</ref><ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۲۰۰.</ref>
| |
| #'''بَلَدة''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. این نام در [[آیه]] ۹۱ [[سوره نمل]] هم آمده است.
| |
| #'''[[بیت]] الدعا''': [[مکه معظمه]] را میگویند.
| |
| #'''بیت العروس''': کنایه از مکه معظمه است<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۳۴.</ref>.
| |
| #'''بیت المحرم''': از نامهای مکه است. برگرفته از سخنان [[ابراهیم خلیل]]{{ع}} است که [[خداوند]] حکایت فرموده است، {{متن قرآن|رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ}}<ref>«پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در درّهای کشتناپذیر نزدیک خانه محترم تو جای دادم تا در آن نماز برپا دارند؛ پس دلهایی از مردم را خواهان آنان گردان و به آنها از میوهها روزی فرما باشد که سپاس گزارند» سوره ابراهیم، آیه ۳۷.</ref>.
| |
| #'''بَیّنَه''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶؛ فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۷.</ref> همچنین از نامهای [[کعبه]] است و [[اعراب]] بسیار «برب هذه البینه» قسم میخوردند.
| |
| #'''حاطِمه''': از نامهای مکّه است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>. از آن جهت که هر کس به آن [[اهانت]] کند را درهم میشکند؛ لذا [[اصحاب فیل]] را که قصد نابودی اصل [[کعبه]] را داشت با [[اعجاز]] [[غیبی]] به هلاکت نشاند.
| |
| #'''حرم الله''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. به گرداگرد خانه کعبه نیز میگویند.
| |
| #'''حرم اَمن''': شهرت مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۳۹.</ref>.
| |
| #'''حَرام''': از اسامی مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''حُرمة''': یکی از نامهای مکّه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''خاتون خیاب''': مکه معظمه را گفتهاند<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''خاتون عرب''': کنایه از مکه معظمه است<ref>فرهنگ رشیدی، عبدالرشید حسین مدنی تقوی.</ref>.
| |
| #'''خاتون کائنات''': به مکه مکرمه و کعبه معظمه اطلاق میشود<ref>فرهنگ رشیدی، عبدالرشید حسین مدنی تقوی.</ref>.
| |
| #'''رأس''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>. چون از جهت [[شرافت]] مانند سر [[انسان]] است و در وسط [[دنیا]] واقع است. یا شریفترین نقطه [[زمین]] است یا آنکه نسبت به [[آسمان]] از سایر بلاد پیشتر [[خلق]] شده است.
| |
| #'''رتّاج''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶؛ فصلنامه میقات حج، ص۱۴۵.</ref>. به معنای باب عظیم.
| |
| #'''رحم''': از اسامی مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''ساقّ''': از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''سَبُّوحه''': از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. و اسم درهای است در نزدیک جبل الرحمة.
| |
| #'''سلام''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. چون مرکز امنیت و آرامش است.
| |
| #'''سَیل''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی الملکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''شباشعه''': از نامهای مکه است<ref>تاریخ مکه، دکتر امینی، ص۱۵.</ref>.
| |
| #'''صلاح''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>.
| |
| #'''طیّبه''': یکی از نامهای مکه و همچنین مدینه منوره است، که در تورات هم آمده<ref>اخبار المدینه، ابن نجار، ص۱۱.</ref>.
| |
| #'''عاقَر''': از اسامی مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''عذراء''': از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. همچنین یکی از نامهای مدینه منوره است، که در تورات هم آمده<ref>اخبار المدینه، ابن نجار، ص۱۱.</ref>.
| |
| #'''عُرُش''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''عَرش الله''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱۲، ص۹۲.</ref>.
| |
| #'''عَروش''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. به خانههای مکه هم میگویند.
| |
| #'''عَروض''':یکی از نامهای مکه و مدینه است. همچنین یکی از نواحی ششگانه جزیرةالعرب است. بخش وسیعی از جزیرةالعرب را که در ناحیه شرقی آن قرار دارد اصطلاحاً عروض مینامند. مهمترین شهرهای منطقه شرقی، شهرهای احساء و قطیف است که مرکز شیعیان عربستان میباشد. در حاشیه شرقی و جنوب شرقی جزیره، کشورهای قطر، بحرین و عمان قرار دارند<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، مشعر، ص۲۷.</ref>.
| |
| #'''عَریش''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. به خانههای مکه هم اطلاق میشود.
| |
| #'''غاشه''': از نامهای مکه است.
| |
| #'''فاران''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''قادس''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شرفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>. برخی آن را از نامهای کعبه ذکر کردهاند.
| |
| #'''قادِسِه''': مکه را میگویند چون گناهان را پاک میکند<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۴.</ref>.
| |
| #'''قادسیّه''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>، به علت واقع بودن در ارض مقدس.
| |
| #'''قریه''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶؛ فصلنامه میقات حج، ش۷، ص۱۶۹.</ref> و در حدیث بر مدینه اطلاق شده است.
| |
| #'''قریه الحُمس''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>، به علت آن که قریش (حمس) در این شهر سکونت داشتند.
| |
| #'''کبیره''': از نامهای مکه مکرمه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۸.</ref>.
| |
| #'''کوثی''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>. همچنین نام محلی است در مکه، نام منطقهای است در قعیقعان، نام کوهی است در سرزمین منی.
| |
| #'''کویساء''': یکی از نامهایی است که برای مکه ذکر شده است. این نام را ابوالقاسم سحاب در کتابی که درباره [[حج]] نوشته، آورده است. البته برخی آن را «کریساءِ» نقل کردهاند<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۲؛ تاریخ مکه، دکتر محمد هادی امینی (ترجمه محسن آخوندی)، ص۱۵.</ref>.
| |
| #'''ماحی''': از نامهای مکه است<ref>فرهنگ نفیسی، دکتر علی اکبر نفیسی.</ref>.
| |
| #'''متحفه''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳ و ۱۳۹.</ref>.
| |
| #'''مُخرَجَ صدق''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. در آیه ۸۰ سوره مبارکه اسراء آمده است: {{متن قرآن|رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ}}<ref>«و بگو: پروردگارا مرا با درآوردنی درست (به هر کار) در آور و با بیرون بردنی درست (از هر کار) بیرون بر» سوره اسراء، آیه ۸۰.</ref>.
| |
| #'''مدینة الرَّب''': از اسامی مکه در انجیل و به معنای بیت الحرام است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''مُذهَب''': از نامهای کعبه و مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۰ و ۱۴۵.</ref>.
| |
| #'''مهبط''': از نامهای مکه است<ref>لغتنامه دهخدا.</ref>.
| |
| #'''مُکَنّان''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>. برخی آن را مَکّتان ثبت کردهاند.
| |
| #'''مقدسه''': از نامهای مکّه است<ref>راهنمای حرمین شرفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱؛ فصلنامه میقات حج، ش۷، ص۱۷۲.</ref>. همچنین از نامهای مدینه است، چون از شرک و آلودگیها پاک شد. چون در جوار رسول الله بودن سبب میشود که گناهان معصیتکار ریخته شوند.
| |
| #'''مُعَطَّشه''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''مَعاد''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''مُکرّمه''': از القاب مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''مشرفه''': از القاب مکه است، چون اشرف از جمیع بلاد است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''مُفَخَّمه''': از القاب مکه است چون دارای عظمت است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''مَهابَة''': از القاب مکه است، چون ملحدین و جباران از مهابت خلقی و طبیعی کعبه خوف و هراس دارند<ref>فصلنامه میقات حج، ش۲۱، ص۱۲۳.</ref>.
| |
| #'''نابیه''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۳۳.</ref>.
| |
| #'''نادره''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''ناسّه''': از نامهای مکه است چون هر کس در آن ستم میکرد و یا حادثهای پدید میآورد، از آن بیرون میرفت، گویی که مکه او را میکشید و بیرون میراند. جوهری در صحاح مینویسد: به مکه ناسه گفته میشود چون کم آب است و ابن منظور نیز این سخن را گفته است<ref>فصلنامه میقات حج ش۵۳، ص۱۱۷، ۱۲۷.</ref>.
| |
| #'''ناشته''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۶.</ref>.
| |
| #'''ناشر''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''ناشه''': از نامهای مکه است<ref>فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۶.</ref>.
| |
| #'''نامیَّة''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''نَجر''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>. همچنین نام زمین مدینه است.
| |
| #'''نساسته''': از نامهای مکه است<ref>راهنمای حرمین شرفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۲۳۱.</ref>.
| |
| #'''نسّاسه''': از نامهای مکه است. در دلیل نامیده شدن مکه به نساسه گفتهاند: زیرا آب در آنجا کم است یا چون هر کس در آن ستم میکرد او را بیرون میراند و اخراج میکرد<ref>فصلنامه میقات حج، ش۵۳، ص۱۱۷.</ref>.
| |
| #'''نُقَرة الغُراب''': یکی از نامهای مکه و زمزم است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶؛ فصلنامه میقات حج، ش۴، ص۱۴۴.</ref>.
| |
| #'''وادی''': یکی از نامهای مکه است<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ص۷۶.</ref>.
| |
| #'''وادی الحَرَم''': از نامهای مکه است<ref>تاریخ مکه، دکتر محمد هادی امینی، ص۱۵.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]].</ref>
| |
|
| |
|
| == حَرَم == | | == حَرَم == |
