پرش به محتوا

شیخیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۰
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۵: خط ۳۵:
==فرقه‌های شیخیه==
==فرقه‌های شیخیه==
*با [[مرگ]] [[سید کاظم رشتی]]، بر سر [[جانشینی]] او [[اختلاف]] شد و این [[فرقه]] به گروه‌هایی منشعب شدند:
*با [[مرگ]] [[سید کاظم رشتی]]، بر سر [[جانشینی]] او [[اختلاف]] شد و این [[فرقه]] به گروه‌هایی منشعب شدند:
#'''شیخیه کریمخانیه''': یکی از [[شاگردان]] سیدکاظم و [[شیخ احمد احسایی]] به نام [[محمد]] کریم‌خان کرمانی، مدعی [[رهبری]] این [[فرقه]] شد و برخی نیز دور او جمع شدند و او سومین [[رهبر]] این [[فرقه]] شد. [[پدر]] او، ظهیرالدوله [[پسر عمو]] و داماد فتحعلی‌شاه و [[حاکم]] [[خراسان]] و کرمان بوده است. از این‌رو، [[محمد]] کریم‌خان، با [[عنایت]] به این [[موقعیت]] ویژه، توانست برای این [[فرقه]]، [[جایگاه]] محکمی فراهم کند و به [[تبلیغ]] آن بپردازد. طرف‌داران [[محمد]] کریم‌خان، به "[[شیخیه کرمانیه]]" معروفند و به [[فرقه]] "کریم‌خانیه" نیز خوانده می‌‌شوند. اکثر [[شیخیه کرمانیه]]، پس از [[مرگ]] محمدخان، برادرش زین‌العابدین‌خان را به [[رهبری]] خویش برگزیدند. پس از او، ابوالقاسم‌خان و سپس عبدالرضاخان به [[ریاست]] شیخیه [[برگزیده]] شدند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۴-۳۱۵.</ref>.
#'''[[شیخیه کریمخانیه]]''': یکی از [[شاگردان]] [[سید کاظم رشتی|سیدکاظم]] و [[شیخ احمد احسایی]] به نام [[محمد کریم‌خان کرمانی]]، مدعی [[رهبری]] این [[فرقه]] شد و برخی نیز دور او جمع شدند و او سومین [[رهبر]] این [[فرقه]] شد. [[پدر]] او، ظهیرالدوله [[پسر عمو]] و داماد فتحعلی‌شاه و [[حاکم]] [[خراسان]] و کرمان بوده است. از این‌رو، [[محمد کریم‌خان]]، با [[عنایت]] به این [[موقعیت]] ویژه، توانست برای این [[فرقه]]، [[جایگاه]] محکمی فراهم کند و به [[تبلیغ]] آن بپردازد. طرف‌داران [[محمد کریم‌خان]]، به "[[شیخیه کرمانیه]]" معروفند و به [[فرقه]] "[[کریم‌خانیه]]" نیز خوانده می‌‌شوند. اکثر [[شیخیه کرمانیه]]، پس از [[مرگ]] محمدخان، برادرش زین‌العابدین‌خان را به [[رهبری]] خویش برگزیدند. پس از او، ابوالقاسم‌خان و سپس [[عبدالرضاخان]] به [[ریاست]] شیخیه [[برگزیده]] شدند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۴-۳۱۵.</ref>.
#'''شیخیه [[آذربایجان]]''': در [[آذربایجان]] [[ایران]]، علمای زیادی به [[تبلیغ]] و [[ترویج]] آرای [[احمد احسایی|شیخ احمد]] پرداختند. مهم‌ترین گروه‌های آنان عبارتند از:
#'''[[شیخیه آذربایجان]]''': در [[آذربایجان]] [[ایران]]، علمای زیادی به [[تبلیغ]] و [[ترویج]] آرای [[احمد احسایی|شیخ احمد]] پرداختند. مهم‌ترین گروه‌های آنان عبارتند از:
##'''[[خاندان]] حجت‌الاسلام''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد]] مامقانی، معروف به [[حجت الاسلام]] است. او نخستین عالم و [[مجتهد]] [[شیخی]] [[آذربایجان]]، مدتی [[شاگرد]] [[شیخ احمد احسایی]] بود و [[نماینده]] وی در تبریز شد. او همان شخصی است که [[حکم]] [[تکفیر]] و اعدام علی‌محمد [[باب ]](موسس [[فرقه بابیه]]) را در تبریز صادر کرد<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۵-۳۱۶.</ref>.
##'''[[خاندان]] حجت‌الاسلام''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد]] مامقانی، معروف به [[حجت الاسلام]] است. او نخستین عالم و [[مجتهد]] [[شیخی]] [[آذربایجان]]، مدتی [[شاگرد]] [[شیخ احمد احسایی]] بود و [[نماینده]] وی در تبریز شد. او همان شخصی است که [[حکم تکفیر]] و اعدام علی‌محمد [[باب ]](موسس [[فرقه بابیه]]) را در تبریز صادر کرد<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۵-۳۱۶.</ref>.
##'''[[خاندان]] ثقة‌الاسلام''': [[میرزا]] شفیع تبریزی، معروف به ثقةالاسلام، بزرگ این [[خاندان]]، از [[شاگردان]] [[شیخ احمد احسایی]] بوده است<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶.</ref>.
##'''[[خاندان ثقة‌الاسلام]]''': [[میرزا]] شفیع تبریزی، معروف به ثقةالاسلام، بزرگ این [[خاندان]]، از [[شاگردان]] [[شیخ احمد احسایی]] بوده است<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶.</ref>.
##'''[[خاندان]] احقاقی''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد باقر]] اسکویی است که پس از درگذشت [[سید کاظم رشتی|سید کاظم]] [[جانشینی]] او را ادعا کرد. [[فرزند]] [[میرزا]] [[محمد باقر]]، [[میرزا]] [[موسی]] از [[علما]] و [[مراجع]] شیخیه، کتابی به‌نام احقاق الحق و ابطال الباطل دارد که پس از این [[تاریخ]]، او و خاندانش به احقاقی مشهور شدند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.
##'''[[خاندان احقاقی]]''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا محمد باقر]] اسکویی است که پس از درگذشت [[سید کاظم رشتی|سید کاظم]] [[جانشینی]] او را ادعا کرد. [[فرزند]] [[میرزا محمد باقر]]، [[میرزا موسی]] از [[علما]] و [[مراجع]] شیخیه، کتابی به‌نام احقاق الحق و ابطال الباطل دارد که پس از این [[تاریخ]]، او و خاندانش به احقاقی مشهور شدند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.
#'''شیخیه [[باقریه]]''': به [[پیروان]] [[میرزا]] [[محمد باقر]] خندق‌آبادی دُرچه‌ای گفته می‌‌شود که بعداً به [[میرزا]] [[باقر]] [[همدانی]] معروف شد. وی [[نماینده]] حاج [[محمد]] کریم‌خان در [[همدان]] بود و پس از وی، [[جانشینی]] او را ادعا کرد و سلسله [[باقریه]] را در [[همدان]] تأسیس کرد<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.
#'''[[شیخیه باقریه]]''': به [[پیروان]] [[میرزا]] [[محمد باقر]] خندق‌آبادی دُرچه‌ای گفته می‌‌شود که بعداً به [[میرزا باقر همدانی]] معروف شد. وی [[نماینده]] حاج [[محمد کریم‌خان]] در [[همدان]] بود و پس از وی، [[جانشینی]] او را ادعا کرد و سلسله [[باقریه]] را در [[همدان]] تأسیس کرد<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۲۲۴٬۹۸۹

ویرایش