نمایش مبدأ برای بحث:قریش در قرآن

==مقدمه==
[[قریش]] نام یکی از [[قبائل]] [[عرب]] است که به واسطه [[تعهد]] [[مناصب]] [[شرف]]، در [[حجاز]] اهمیت یافته بودند و [[حضرت محمد]] از آن [[قبیله]] ظهور کرده است.

نام [[قبیله قریش]] در [[سوره]] صدو ششم که به نام قریش موسوم است مذکور افتاده و از سفرهای [[تجاری]] ایشان در تابستان و زمستان به جانب [[شام]] و [[یمن]] یاد شده و به [[پرستش]] [[خانه]] [[مقدس]] [[کعبه]] که موجب [[ایمنی]] [[جان]] و مایه تهیه روزی ایشان شده [[مأمور]] گردیده‌اند.

به موجب روایتی در [[تفسیر تبیان]] بعضی از [[قراء]]، [[سوره قریش]] را دنباله [[سوره فیل]] پنداشته‌اند و عبارت {{متن قرآن|لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ}}<ref>«برای پیوستگی قریش» سوره قریش، آیه ۱.</ref> را به [[آیه]] {{متن قرآن|فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ}}<ref>«پس (خداوند) آنها را چون کاهبرگی نیم جویده کرد» سوره فیل، آیه ۵.</ref> متعلق دانسته‌اند. بنابراین تقریر، می‌بایست از میان رفتن [[نفوذ]] [[حبشه]] در حجاز مایه تقویت قبیله قریش شده باشد. به هر حال، [[مورخین]] در این که پس از [[حضرت اسماعیل]] [[حکومت]] با، [[جرهم]] بوده یا با [[فرزندان]] اسماعيل، [[اختلاف]] دارند ولی مورخین متفقند که پرده‌داری کعبه با بنی اسماعیل بوده و [[کلید کعبه]] را ایشان در [[اختیار]] داشته‌اند. پس از چندی بنی [[جرهم]] مناصب نامبرده را از «نابت» که از [[نوادگان]] حضرت اسماعیل بوده می‌گیرند و در نتیجه استفاده از تولیت کعبه، بنی جرهم قوتی می‌یابند و صاحب [[مال]] و مکنتی می‌شوند. آنگاه راه [[ستمگری]] و [[تباهکاری]] پیش میگیرند تا آنکه قبيله [[خزاعه]] برایشان [[تسلط]] می‌یابد و آنان را منقرض می‌سازد. پس از مدتی قصی جد پنجم حضرت محمد بر خزاعه مسلط می‌شود و پرده داری و کلید کعبه به وی اختصاص می‌یابد.

قصی قبیله قریش را که در تمام حدود حجاز پراکنده بودند جمع می‌کند و از این [[تاریخ]] همه مناصب شرف، مخصوص قریش می‌شود.

چون کعبه [[زیارتگاه]] همه [[اقوام عرب]] بوده و هر سال [[قبایل عرب]] از نقاط دوردست بدین مکان می‌آمده‌اند تمام [[فعالیت‌های اقتصادی]] در [[مکه]] مرکزیت می‌یافته و [[مقامات]] و [[مناصب]] نیز مخصوص کسانی بوده است که به وجهی با [[خانه کعبه]] ارتباطی داشته باشند مناصب عمده در این [[زمان]] سدانت و [[رفاده]] و سقایت و قیاده بوده است.

سدانت یا [[حجابت]]، پرده‌داری خانه کعبه است و رفاده، [[وظیفه]] خوان گستری است. سقایت تهیه [[آب گوارا]] برای حجاج است و قیاده ترتیب [[لشکر]] و افراشتن [[لواء]] است. قصي خانه‌ای در [[مکه]] ساخت تا [[سران قریش]] روزها در آنجا انجمن کنند و در امور مهم با هم [[مشورت]] بعمل آورند و آن [[خانه]] را «[[دارالندوه]]» یا «دار المنتدى» نامید و [[ریاست]] این انجمن نیز از مناصب بزرگ به شمار آمد.

[[قبیله قریش]] شامل ده بطن بوده است بدین قرار:
#هاشم
#[[امیه]]
#[[عبدالدار]]
#اسد
#مخزوم
#[[تیم]]
#[[نوفل]]
#عدی
#[[حج]]
#سهم.
چون قصی به سن [[پیری]] رسید فرزند بزرگ او عبد مناف مناصب را بر عهده داشت و بر [[قوم]] خود [[سروری]] می‌کرد. [[فرزندان]] عبدالدار پیش قصی [[شکایت]] کردند و قصی مناصب حجابت و رفاده و سقایت و لواء را به [[بنی عبدالدار]] واگذاشت.

پس از [[مرگ]] قصی میان فرزندان [[عبدمناف]] و فرزندان عبدالدار بر سر این مناصب[[جنگ]] و [[ستیز]] در گرفت و در صلحی که دنباله [[جنگ]] کوتاهی پیش آمد اداره دارالندوه و لواء و سدانت [[کعبه]] برای بنی عبدالدار باقی ماند ولی رفاده و سقایت به فرزندان عبدمناف انتقال یافت.

[[منصب]] لواءداری، با [[ظهور اسلام]] ملغی گردید و عنوان دارالندوه نیز از میان رفت ولی هنوز [[کلید کعبه]] در دست [[بنی شیبه]] که از اعقاب بنی عبدالدار می‌باشند باقی است.

در وجه [[تسمیه]] قبيله [[قریش]] میان [[مورخین]] [[اختلاف]] است بعضی گفته‌اند که قریش از تقریش به معنی مجتمع ساختن مأخوذ است و چون قصی افراد پراکنده این [[قبیله]] را جمع کرده است قبیله او بدین نام موسوم شده‌اند. بعضی قریش را از قرش به معنی [[تجارت]] که [[شغل]] عمده آنها بوده مشتق می‌دانند عده‌ای هم می‌گویند [[قریش]] نام جانوری است دریائی که جانوران دیگر دریا را طعمه خود می‌ساخته است و این [[قبیله]] به واسطه تسلطی که بر [[قبائل]] دیگر داشته‌اند بدان جانور دریائی [[تشبیه]] شده‌اند و نام قریش به خود گرفته‌اند. [[زبان]] شناسان جدید [[حدس]] نوی دارند و شاید هم بی‌ارزش نباشد. اینان می‌گویند قصی با هر شخص دیگری که [[مناصب]] [[کعبه]] را در [[تصرف]] خود آورده و زمام [[حکومت]] مادی و [[معنوی]] [[عرب]] را به دست گرفته خود را کورش یا کورش کوچك خوانده و قریش معرب کورش یا معرب و مصغر کورش می‌باشد.

قريش سه دسته بوده‌اند: یکی «[[ابطح]]» و دیگری «[[ظواهر]]» و سوم «[[مهاجر]]». اولین کسی که سفرهای [[تجاری]] را در زمستان به [[یمن]] و [[مصر]] و در تابستان به [[عراق]] و [[شام]] و [[ایران]] معمول کرد، هاشم، [[عمرو بن عبد]] مناف بود و سفرهای تجاری، در بالا بردن سطح زندگانی و [[تربیت]] [[افکار]] قریش و همچنین در جلب [[مردم]] به [[مکه]] مؤثر گردید.<ref>[[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|اعلام قرآن]]، ص 525-527.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010214.jpg|22px]] [[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|'''اعلام قرآن''']]
{{پایان منابع}}