صفحهٔ اصلی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
به امامت‌پدیا خوش‌ آمدید

به نسخهٔ آزمایشی دانشنامهٔ امامت و ولایت (امامت‌پدیا) خوش‌ آمدید

با ۴۶٬۹۸۸ نوشتار به زبان فارسی

مدخل برگزیده

علی اصغر یکی از فرزندان امام حسین (ع) است که در کربلا به شهادت رسید. گفتنی است برخی مصادر نیز نام وی را عبدالله گزارش کرده‌اند و بعید نیست علاوه بر علی اکبر، دو فرزند دیگر امام (یکی به نام علی اصغر و دیگری به نام عبدالله) در عاشورا شهید شده باشند.

رباب دختر امرئ القیس همسر امام حسین (ع) است که دو فرزند از امام (ع) آورد: علی اصغر و سکینه. رباب زن بسیار با شخصیت و بافضیلتی بود و امام حسین (ع) بسیار به او علاقه‌مند بود و منزلت والایی برای او قائل بود. او در حادثه کربلا حضور داشت و شاهد پرپر شدن شیرخواره‌اش در روز عاشورا بود و در میان اسیران، به کوفه و از آنجا به شام برده شد و با قافله کربلا در بازگشت به مدینه همواره در غم اندوه حسین (ع) می‌‌نالید و می‌گریست.

بر پایه برخی از گزارش‌ها، امام حسین، شش پسر داشته که دو تن از آنان، عبداللّه و علی اصغر، نام داشته‌اند. احتمالاً ـ همان طور که ابن طلحه گفته ـ، این دو فرزند امام (ع)، هر دو در روز عاشورا، شهید شده‌اند، با این تفاوت که یکی شیرخواره بوده است و دیگری، چند ساله. گزارش‌هایی که کلمه «رَضیع (شیرخواره)» در آنها به کار رفته و یا تصریح می‌کنند که فرزندی از امام (ع) که در روز عاشورا به دنیا آمده بود، روی دست پدر، تیر خورد و شهید شد، به شهادتِ یکی از این فرزندان، اشاره دارد.

در کتاب الملهوف آمده است: هنگامی که حسین (ع)، شهادت جوانان و محبوبانش را دید، تصمیم گرفت که خود به میدان برود و ندا داد: «آیا مدافعی هست که از حرم پیامبر خدا (ص)، دفاع کند؟ آیا یکتاپرستی هست که درباره ما از خدا بترسد؟ آیا دادرسی هست که به خاطر خدا، به داد ما برسد؟ آیا یاری‌دهنده‌ای هست که به خاطر خدا، ما را یاری دهد؟». پس صدای زنان، به ناله برخاست. امام (ع)، به جلوی درِ خیمه آمد و به زینب (س) فرمود: «کودک خُردسالم را به من بده تا با او، خداحافظی کنم». او را گرفت و می‌خواست او را ببوسد که حرملة بن کاهل، تیری به سوی او انداخت که در گلویش نشست و او را ذبح کرد. امام (ع) به زینب (س) فرمود: «او را بگیر!». سپس، کف دستانش را زیر خون [گلوی او] گرفت تا پُر شدند. خون را به سوی آسمان پاشید و فرمود: «آنچه بر من وارد می‌شود، برایم آسان است؛ چون بر خدا پوشیده نیست و در پیش دید اوست». امام باقر (ع) [درباره آن خون] فرموده است: «از آن خون، یک قطره هم به زمین، بازنگشت».

پرسش برگزیده

آیا اقدام برای تحقق وضع مطلوب از ارکان انتظار و وظایف منتظران است؟

عمل برای تحقق وضع مطلوب و یا نیت داشتن برای تغییر وضع مطلوب یکی از ارکان اصلی انتظار است و به عبارتی دیگر آخرین مرحله و تقویت کنندۀ عنصر انتظار، عمل کردن برای ایجاد وضع مطلوب است که موجب می‌‌شود انتظار در وجود انسان منتظر تثبیت شود به طوری که شخص منتظر به واسطۀ روحیۀ با ثباتی که در خود احساس می‌کند هرگز خود را تسلیم فضای نامناسب نکرده، بلکه درصدد تغییر وضعیت موجود برمی‌آید. حال می‌‌خواهد این عمل به هر اندازه ای باشد چراکه اعمال منتظر، نشان دهندۀ صداقت در انتظار و مایۀ تقویت انتظار است.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که مفهوم محقق شدن وضع مطلوب به این معنا نیست که منتظر با اقدام و عملش می‌‌تواند وضع مطلوب را ایجاد کند، بلکه اقدام و عمل منتظر می‌‌تواند مقدمۀ ایجاد وضع مطلوب شود چراکه مسلّم است وضعِ مطلوب با دستِ قدرتمند ولیّ خدا، تحقق پیدا خواهد کرد.

این نقش یعنی اقدام برای تحقق وضع مطلوب که لازمه‌اش اعتراض به وضع موجود است برای به وجود آمدن ارکان انتظار، به قدری مهم و حیاتی است که بعضی انتظار را اقدام برای تحقق وضع مطلوب معرفی نموده و بعضی هم اقدام برای محقق شدن فرج را به خاطر ظلم و ستم فراوانی که به بشریت در این دوران شده است، مصداقی از انتظار فرج می‌‌دانند.

اثر برگزیده

پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی شهدای کربلا می‌پردازد. پدیدآورندۀ این اثر جمعی از نویسندگان است. انتشارات زمزم هدایت انتشار آن را به عهده داشته است.

در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب به کوشش تنی چند از پژوهشگران گروه تاریخ مرکز تحقیقات اسلامی در باره شهدای کربلا فراهم آمده است. در این مجموعه، در باره همه کسانی که در منابع قدیم و جدید، از آنان به عنوان شهید کربلا یاد شده، پژوهش گسترده ای انجام گرفته است.

شیوه تدوین این اثر، تنظیم و اصلاح نگارش نام‌ها بر اساس شیوه نامه دایره المعارف امام حسین (ع)، ارجاع نام‌های گوناگون به نام مشهور، تشکیل پرونده علمی برای هر یک از مدخل‌های تصویب شده، سازماندهی اطلاعات گردآوری شده و سرانجام نگارش مقاله است.

در هر مقاله مشخصات کلی هر شهید، زندگی نامه و ویژگی‌های مهم شخصیتی او گنجانده شده است. ترتیب مقاله‌های کتاب، الفبایی است؛ بجز مقاله امام حسین (ع) که نخستین مقاله است. فهرستی از منابع مورد استفاده به صورت الفبایی در پایان کتاب آمده است».

تصویر برگزیده
جایگزین = حرم امام حسین علیه السلام در کربلا
جایگزین = حرم امام حسین علیه السلام در کربلا
حرم امام حسین علیه السلام در کربلا