ابن ماکولا: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲۷ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابن ماکولا در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابن ماکولا در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}


==مقدمه==
== مقدمه ==
[[ابونصر علی بن هبة اللّه بن علی بغدادی عجلی]] مشهور به [[ابن ماکولا]] نیاکان وی [[اهل]] «جَرباذقان» ـ گلپایگان فعلی ـ بودند. بنابر قول مشهور وی در پنجم [[شعبان]] ۴۲۱ه در روستای «عُکبرا» از توابع [[بغداد]] زاده شد.<ref>وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.</ref> او نساب دان، [[محدث]]، رجال‌شناس<ref>سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۶۹.</ref> ادیب<ref>المستفاد من ذیل تاریخ بغداد ۲۰۲.</ref> و [[شاعری]] مشهور<ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref> و پسر [[ابوالقاسم هبه اللّه]]، [[وزیر]] جلال الدوله و برادرزاده [[ابوعبداللّه حسین]] [[قاضی]] القضات بغداد بود. <ref>وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.</ref> در بغداد از دانشمندانی چون [[ابومحمد کتّانی]] و [[ابوالقاسم حنائی]] [[حدیث]] آموخت؛ سپس در [[طلب دانش]] به [[مصر]]، [[دمشق]]، <ref>تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.</ref> جزیره، بلاد [[خراسان]] و ماوراءالنهر [[سفر]] کرد و در همه این جای‌ها از محضر [[حافظان]] و [[محدثان]] بهره برگرفت. <ref>تاریخ الاسلام ۳۳ / ۲۱۹.</ref> محدثانی چون [[ابوبکر خطیب بغدادی]] و [[ابوالفتح نصربن ابراهیم مقدسی]] از او [[روایت]] نقل کرده‌اند. <ref>تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.</ref>
[[ابونصر علی بن هبة اللّه بن علی بغدادی عجلی]] مشهور به [[ابن ماکولا]] نیاکان وی [[اهل]] «جَرباذقان» ـ گلپایگان فعلی ـ بودند. بنابر قول مشهور وی در پنجم [[شعبان]] ۴۲۱ه در روستای «عُکبرا» از توابع [[بغداد]] زاده شد.<ref>وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.</ref> او نساب دان، [[محدث]]، رجال‌شناس<ref>سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۶۹.</ref> ادیب<ref>المستفاد من ذیل تاریخ بغداد ۲۰۲.</ref> و [[شاعری]] مشهور<ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref> و پسر [[ابوالقاسم هبه اللّه]]، [[وزیر]] جلال الدوله و برادرزاده [[ابوعبداللّه حسین]] [[قاضی]] القضات بغداد بود. <ref>وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.</ref> در بغداد از دانشمندانی چون [[ابومحمد کتّانی]] و [[ابوالقاسم حنائی]] [[حدیث]] آموخت؛ سپس در [[طلب دانش]] به [[مصر]]، [[دمشق]]، <ref>تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.</ref> جزیره، بلاد [[خراسان]] و ماوراءالنهر [[سفر]] کرد و در همه این جای‌ها از محضر [[حافظان]] و [[محدثان]] بهره برگرفت. <ref>تاریخ الاسلام ۳۳ / ۲۱۹.</ref> محدثانی چون [[ابوبکر خطیب بغدادی]] و [[ابوالفتح نصربن ابراهیم مقدسی]] از او [[روایت]] نقل کرده‌اند. <ref>تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.</ref>


[[مورخان]] از [[حافظه]] شگفت‌انگیز ابن ماکولا در حدیث و انساب یاد کرده و او را خطیب دوم شمرده‌اند. <ref>معجم الادباء ۱۵ / ۱۰۲ و ۱۰۳.</ref> وی پاره‌ای از [[روزگار]] خود را در مأموریت‌های [[اداری]] گذراند؛ چنانکه گفته‌اند: از سوی [[خلیفه]] [[مقتدی باللّه عباسی]] به بخارا رفت تا از [[حاکم]] آنجا طمغان خان [[بیعت]] ستاند. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۷۵.</ref> ابن ماکولا دارای آثار و تألیفات متعددی است که از آن جمله است: کتاب الوزراء، <ref>معجم الادباء ۱۱۱.</ref> الاکمال، المؤتلف و المختلف، <ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref> مفاخرالسیف و کتابی در حدیث. <ref>هدیة العارفین ۱ / ۶۹۳.</ref>
[[مورخان]] از [[حافظه]] شگفت‌انگیز ابن ماکولا در حدیث و انساب یاد کرده و او را خطیب دوم شمرده‌اند. <ref>معجم الادباء ۱۵ / ۱۰۲ و ۱۰۳.</ref> وی پاره‌ای از [[روزگار]] خود را در مأموریت‌های [[اداری]] گذراند؛ چنانکه گفته‌اند: از سوی [[خلیفه]] [[مقتدی باللّه عباسی]] به بخارا رفت تا از [[حاکم]] آنجا طمغان خان [[بیعت]] ستاند. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۷۵.</ref> ابن ماکولا دارای آثار و تألیفات متعددی است که از آن جمله است: کتاب الوزراء، <ref>معجم الادباء ۱۱۱.</ref> الاکمال، المؤتلف و المختلف، <ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref> مفاخرالسیف و کتابی در حدیث. <ref>هدیة العارفین ۱ / ۶۹۳.</ref>


وی سرانجام به دست [[غلامان ترک]] خویش کشته شد و اموالش به یغما رفت. در [[تاریخ]] و محل [[قتل]] او [[اختلاف]] بسیار است، برخی قتل وی را در سال ۴۷۵ه در کرمان<ref>المختصر فی اخبار البشر ۲ / ۱۹۴.</ref> و برخی در [[گرگان]] در سال ۴۸۵ه<ref> فوات الوفیات ۳ / ۱۱۱.</ref> و گروهی در [[خوزستان]] در سال ۴۸۶ه دانسته‌اند<ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۳، ص ۲۳۸.</ref>
وی سرانجام به دست [[غلامان ترک]] خویش کشته شد و اموالش به یغما رفت. در [[تاریخ]] و محل [[قتل]] او [[اختلاف]] بسیار است، برخی قتل وی را در سال ۴۷۵ه در کرمان<ref>المختصر فی اخبار البشر ۲ / ۱۹۴.</ref> و برخی در [[گرگان]] در سال ۴۸۵ه<ref> فوات الوفیات ۳ / ۱۱۱.</ref> و گروهی در [[خوزستان]] در سال ۴۸۶ه دانسته‌اند<ref>المنتظم ۱۷ / ۸.</ref><ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۳، ص ۲۳۸.</ref>
 
==جستارهای وابسته ==


== منابع ==
== منابع ==
خط ۱۹: خط ۱۶:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:آدم بن ابی‌ایاس عسقلانی]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش