بدیع در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

بدیع در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۳

۳۵ بایت حذف‌شده ، ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲

جز

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

دیداریویکی‌متن

HeydariBot

۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = بدیع
@@ خط ۹: / خط ۸: @@
 صفت مشبهه از ماده «[[بدع]]» به معنی نوآفرینی کردن، چیزی را بدون سابقه قبلی و به طور ابتکاری ایجاد کردن است. راغب اصفهانی گوید: بَدع و اِبداع: ایجاد چیزی است که بدون [[الگو]] و نمونه و بدون سابقه باشد و هرگاه این واژه در مورد [[خدا]] به کار رود به معنی ایجاد چیزی، بدون ماده و ابزار و نیز، بدون مکان و [[زمان]] می‌باشد. کلمه «[[بدیع]]» به معنای «مُبدِع» (ابداع کننده) و «مُبدَع» (ابداع شده) به کار رفته است؛ مانند: {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>. «بِدع» به معنای اسم فاعل و اسم مفعول آمده است. مانند: {{متن قرآن|قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِنَ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ}}<ref>«بگو من در میان پیامبران، نوپدید نیستم و نمی‌دانم با من و شما چه خواهند کرد، جز از آنچه به من وحی می‌شود پیروی نمی‌کنم و من جز بیم‌دهنده‌ای آشکار نیستم» سوره احقاف، آیه ۹.</ref>. مراد [[آیه]] این است که من چیز بی‌سابقه‌ای نمی‌گویم، بلکه [[پیامبران پیشین]] نیز همین سخنان را گفته‌اند. یا اینکه {{متن قرآن|بِدْعًا}} به معنای اسم مفعول باشد. یعنی من اولین [[رسول]] و فرستاده به سوی شما نیستم بلکه رسولانی قبل از من به سوی شما فرستاده شده‌اند. «بِدعَه» که جمع آن «بِدَع» است از همین ماده است. یعنی وارد کردن مطلب و موضوعی در [[دین]] که [[صاحب شریعت]] آن را [[سنّت]] نکرده و با اصول متقن [[شریعت]] نیز [[مخالفت]] دارد<ref>مفردات، ص۱۱۱، ماده بدع.</ref>.
-بدیع از [[اسماء و صفات]] [[خدای متعال]] است و مراد از آن، ایجاد اشیاء و پدیده‌ها از سوی خدا، بدون وسیله، ماده، زمان و مکان است. این نوع [[آفرینش]]، ویژه ذات [[حق]] است. این واژه دوبار در [[قرآن]] ذکر شده است {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>،  {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«آفریننده  آسمان‌ها و زمین است، چگونه او را فرزندی تواند بود در حالی که او را همسری نیست و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست» سوره انعام، آیه ۱۰۱.</ref>.
+بدیع از [[اسماء و صفات]] [[خدای متعال]] است و مراد از آن، ایجاد اشیاء و پدیده‌ها از سوی خدا، بدون وسیله، ماده، زمان و مکان است. این نوع [[آفرینش]]، ویژه ذات [[حق]] است. این واژه دوبار در [[قرآن]] ذکر شده است {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۷.</ref>، {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«آفریننده آسمان‌ها و زمین است، چگونه او را فرزندی تواند بود در حالی که او را همسری نیست و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست» سوره انعام، آیه ۱۰۱.</ref>.
 [[بدیع]] به عنوان اسمی از [[اسماء]] حُسنای [[الهی]] در مورد [[خداوند]] می‌تواند حامل دو معنا باشد:
-#آنکه در ذات و صفات و [[افعال]] بی‌نظیر و بی‌مانند است که همان مفهوم {{متن قرآن|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> را دارد. با اینکه در [[روایات]] آمده که: {{متن حدیث|فَإِنَّكَ‏ بَدِيعٌ‏ لَمْ‏ يَكُنْ‏ قَبْلَكَ‏ شَيْ‏ءٌ}}<ref>بحار الانوار، ج۸۸، ص۶۹.</ref>. «بدیع» در اینگونه موارد همسو و هممعنای اول است.
+# آنکه در ذات و صفات و [[افعال]] بی‌نظیر و بی‌مانند است که همان مفهوم {{متن قرآن|لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ}}<ref>«چیزی مانند او نیست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref> را دارد. با اینکه در [[روایات]] آمده که: {{متن حدیث|فَإِنَّكَ‏ بَدِيعٌ‏ لَمْ‏ يَكُنْ‏ قَبْلَكَ‏ شَيْ‏ءٌ}}<ref>بحار الانوار، ج۸۸، ص۶۹.</ref>. «بدیع» در اینگونه موارد همسو و هممعنای اول است.
-#آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد ایجاد کرده است؛ مانند: {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...}}، «[[آسمانها]] و [[زمین]] را بدون سابقه وجود ایجاد نموده است»؛ {{متن قرآن|وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ * بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«و گفتند خداوند فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست، بلکه هر چه در آسمان و زمین است از اوست؛ همه فرمانبردار اویند * پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۶-۱۱۷.</ref>
+# آفریننده‌ای که [[مخلوقات]] را بدون [[الگو]] و مثل و مانندی که بر کار او [[سبقت]] داشته باشد ایجاد کرده است؛ مانند: {{متن قرآن|بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...}}، «[[آسمانها]] و [[زمین]] را بدون سابقه وجود ایجاد نموده است»؛ {{متن قرآن|وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ * بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«و گفتند خداوند فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست، بلکه هر چه در آسمان و زمین است از اوست؛ همه فرمانبردار اویند * پدیدآور آسمان‌ها و زمین است و چون (انجام) کاری را بخواهد تنها می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره بقره، آیه ۱۱۶-۱۱۷.</ref>
 اگر بدیع به معنای ذات بیمانند باشد، [[فرزند داشتن]] چنین ذاتی غیرممکن است؛ زیرا فرزند داشتن عبارت از این است که موجودی برخی از اجزای وجود خود را از خود جدا کرده و به تدریج او را [[تربیت]] کند تا نوعی همانند خودش شود در حالیکه [[ذات الهی]] [[منزّه]] از اینگونه است. و اگر بدیع به معنای آفریننده موجودات، بدون نمونه پیشین باشد، لازمه بدیع بودن خداوند آن است که [[خلق]] و فعل الهی شبیه فعل دیگران نباشد؛ بنابراین فرزند داشتن او ممکن نیست؛ زیرا تحقق فرزند به تربیت و تدریج نیاز دارد<ref>المیزان، ج۱، ص۲۶۱؛ دائرة المعارف قرآن کریم، ج۵، ص۴۲۶.</ref><ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[بدیع - کوشا (مقاله)|مقاله «بدیع»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۳۶۲-۳۶۳.</ref>
@@ خط ۲۶: / خط ۲۵: @@
 [[رده:بدیع]]
-[[رده:مدخل]]