جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[امور حسبی]] عبارت است از آنچه که به [[مصالح عمومی]] [[مسلمانان]] [[ارتباط]] دارد و [[شارع مقدّس]] به [[اهمال]] و نادیده انگاشتن آن [[راضی]] نیست. <ref>عوائد الایّام، ص:۵۳۶؛ العناوین، ج۲، ص:۵۷۱؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۲</ref> عنوان یاد شده در کلمات [[فقها]]، گاه در مفهوم خاص به کار رفته و از آن، اموری [[اراده]] شده که در [[شریعت]] متصدّی خاص یا عامی برای آن [[تعیین]] نشده است، مانند [[سرپرستی]] افراد صغیر و دیوانه بدون [[سرپرست]]، [[اموال]] فرد مفقود الاثر، [[موقوفات]] بدون متولّی، وصایای بدون [[وصیّ]] و صَرف [[خمس]] <ref>عوائد الایّام، ص:۵۳۶؛ العناوین، ج۲، ص:۵۷۱؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۲</ref>. گاه نیز در مفهومی کلّی به کار رفته و از آن، همه اموری اراده شده که [[شارع]] راضی به اهمال آنها نیست و اقامه آنها را ضروری میبیند؛ چه متصدّیِ با عنوان خاص، مانند [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} برای [[جهاد ابتدایی]] یا عام، مانند [[فقیه]] واجد شرایط برای [[قضاوت]]، و مکلّفِ [[آگاه]] به معروف و منکر برای [[امر به معروف و نهی از منکر]] برای آن تعیین شده باشد یا نه. <ref>کتاب البیع (امام خمینی)، ج۲، ص:۶۶۵</ref> عمده مباحث امور حسبی در بابهای [[اجتهاد]] و [[تقلید]]، [[تجارت]] و [[قضاء]] آمده است. | [[امور حسبی]] عبارت است از آنچه که به [[مصالح عمومی]] [[مسلمانان]] [[ارتباط]] دارد و [[شارع مقدّس]] به [[اهمال]] و نادیده انگاشتن آن [[راضی]] نیست. <ref>عوائد الایّام، ص:۵۳۶؛ العناوین، ج۲، ص:۵۷۱؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۲</ref> عنوان یاد شده در کلمات [[فقها]]، گاه در مفهوم خاص به کار رفته و از آن، اموری [[اراده]] شده که در [[شریعت]] متصدّی خاص یا عامی برای آن [[تعیین]] نشده است، مانند [[سرپرستی]] افراد صغیر و دیوانه بدون [[سرپرست]]، [[اموال]] فرد مفقود الاثر، [[موقوفات]] بدون متولّی، وصایای بدون [[وصیّ]] و صَرف [[خمس]] <ref>عوائد الایّام، ص:۵۳۶؛ العناوین، ج۲، ص:۵۷۱؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۲</ref>. گاه نیز در مفهومی کلّی به کار رفته و از آن، همه اموری اراده شده که [[شارع]] راضی به اهمال آنها نیست و اقامه آنها را ضروری میبیند؛ چه متصدّیِ با عنوان خاص، مانند [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} برای [[جهاد ابتدایی]] یا عام، مانند [[فقیه]] واجد شرایط برای [[قضاوت]]، و مکلّفِ [[آگاه]] به معروف و منکر برای [[امر به معروف و نهی از منکر]] برای آن تعیین شده باشد یا نه. <ref>کتاب البیع (امام خمینی)، ج۲، ص:۶۶۵</ref> عمده مباحث امور حسبی در بابهای [[اجتهاد]] و [[تقلید]]، [[تجارت]] و [[قضاء]] آمده است. | ||
'''تصدّی امورحسبی:''' [[مشروعیّت]] تصدّی امور حسبیای که تحت عنوان خاص یا عام، متصدّی دارد و نیز همه امور حسبی، اعم از کلّی و جزئی، بنابر قول به ثبوت [[ولایت]] عامّ و مطلق برای فقیه واجد شرایط، مورد بحث نیست؛ زیرا بنابر قول به ثبوت ولایت مطلق، متصدّی امور یاد شده تعیین شده است. بحث ذیل تنها بنابر قول به عدم ثبوت ولایت مطلق برای فقیه قابل طرح است. | '''تصدّی امورحسبی:''' [[مشروعیّت]] تصدّی امور حسبیای که تحت عنوان خاص یا عام، متصدّی دارد و نیز همه امور حسبی، اعم از کلّی و جزئی، بنابر قول به ثبوت [[ولایت]] عامّ و مطلق برای فقیه واجد شرایط، مورد بحث نیست؛ زیرا بنابر قول به ثبوت ولایت مطلق، متصدّی امور یاد شده تعیین شده است. بحث ذیل تنها بنابر قول به عدم ثبوت ولایت مطلق برای فقیه قابل طرح است. | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
برخی [[فقها]] امور حسبی را از [[جهت]] نیاز به کسب اجازه از فقیه و عدم نیاز، به دو قسم تقسیم کردهاند: | برخی [[فقها]] امور حسبی را از [[جهت]] نیاز به کسب اجازه از فقیه و عدم نیاز، به دو قسم تقسیم کردهاند: | ||
#امور حسبیای که اصل جاری در آنها، اصل [[اشتغال]] است، مانند تصرف در اموال، [[نفوس]] و اَعراض. اصل جاری در این گونه موارد این است که [[تصرف]] احدی نافذ نیست. تصرف در [[سهم امام]]{{ع}} از این موارد شمرده شده است. تصرف در این گونه امور برای غیر فقیه جز با کسب اجازه از وی جایز نیست. | # امور حسبیای که اصل جاری در آنها، اصل [[اشتغال]] است، مانند تصرف در اموال، [[نفوس]] و اَعراض. اصل جاری در این گونه موارد این است که [[تصرف]] احدی نافذ نیست. تصرف در [[سهم امام]] {{ع}} از این موارد شمرده شده است. تصرف در این گونه امور برای غیر فقیه جز با کسب اجازه از وی جایز نیست. | ||
#امور حسبیای که اصل جاری در آنها [[اصل برائت]] است، مانند [[نماز]] بر میّتی که [[ولیّ]] ندارد. [[اقامه نماز]] بر میّت، واجب کفایی است و در صورت شک در اشتراط اقامه آن به [[اذن]] فقیه، اصل برائت جاری میشود. در این گونه امور نیاز به اذن فقیه نیست. <ref>التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۴ ـ ۴۲۵؛ التنقیح (الطهارة)، ج۸، ص:۶۸.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۶۹۹-۷۰۰.</ref> | # امور حسبیای که اصل جاری در آنها [[اصل برائت]] است، مانند [[نماز]] بر میّتی که [[ولیّ]] ندارد. [[اقامه نماز]] بر میّت، واجب کفایی است و در صورت شک در اشتراط اقامه آن به [[اذن]] فقیه، اصل برائت جاری میشود. در این گونه امور نیاز به اذن فقیه نیست. <ref>التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص:۴۲۴ ـ ۴۲۵؛ التنقیح (الطهارة)، ج۸، ص:۶۸.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۶۹۹-۷۰۰.</ref> | ||
==پرسش مستقیم== | == پرسش مستقیم == | ||
* [[حسبه چگونه ولایت فقیه را اثبات میکند؟ (پرسش)]] | * [[حسبه چگونه ولایت فقیه را اثبات میکند؟ (پرسش)]] | ||