←تأویل در لغت
| خط ۱۷۳: | خط ۱۷۳: | ||
==[[تأویل قرآن]]== | ==[[تأویل قرآن]]== | ||
=== تأویل در لغت=== | === تأویل در لغت=== | ||
*"تأویل" از ریشه "أوْل" است. بیشتر | *"تأویل" از ریشه "أوْل" است. بیشتر لغتشناسان "أَول" را به رجوع و بازگشت معنا کردهاند<ref>ر.ک: تهذیب اللغه، ج ۱۰، ص ۴۳۷.</ref> اما [[احمد بن فارس]]، در کتاب معجم مقاییس اللغه، بیانی به ظاهر متفاوت با دیگران دارد. او میگوید: أوْل، دارای دو اصل است: | ||
#ابتدای امر، که واژه "اَوَّلْ" به معنای آغاز از این اصل مشتق شده است؛ | #ابتدای امر، که واژه "اَوَّلْ" به معنای آغاز از این اصل مشتق شده است؛ | ||
#انتهای امر <ref>معجم مقاییس اللغه، احمد بن فارس، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم، ۱۴۰۷ ﻫ، ج ۱، ص ۱۵۸.</ref>. | #انتهای امر <ref>معجم مقاییس اللغه، احمد بن فارس، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم، ۱۴۰۷ ﻫ، ج ۱، ص ۱۵۸.</ref>. | ||
| خط ۱۸۰: | خط ۱۸۰: | ||
#بازگشت به انتها و غایت. | #بازگشت به انتها و غایت. | ||
*برخی از نویسندگان معاصر نیز در معنای تأویل به همین نتیجه رسیدهاند<ref>معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، نصر حامد ابو زید، ترجمۀ مرتضی کریمینیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ ﻫ.ش، ص ۳۸۲.</ref> مطابق این معنا، کاربرد تأویل در مورد هر کلامی، و از جمله قرآن کریم، ممکن است که یکی از این دو معنا را داشته باشد: یا به معنای "ابتدا و اصل کلام" که همان قصد و نیت گوینده از کلامش است، باشد و یا به معنای "انتها و غایت کلام" که به تحقق مفاد کلام اطلاق میشود، باشد. تأویل قرآن مطابق معنای اوّل، همان مراد خداوند از آیات قرآن؛ و مطابق معنای دوم، به معنی وقوع وعدهها و وعیدهای قرآن کریم است<ref>[[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص:۱۸۲ - ۱۸۷.</ref>. | *برخی از نویسندگان معاصر نیز در معنای تأویل به همین نتیجه رسیدهاند<ref>معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، نصر حامد ابو زید، ترجمۀ مرتضی کریمینیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ ﻫ.ش، ص ۳۸۲.</ref> مطابق این معنا، کاربرد تأویل در مورد هر کلامی، و از جمله قرآن کریم، ممکن است که یکی از این دو معنا را داشته باشد: یا به معنای "ابتدا و اصل کلام" که همان قصد و نیت گوینده از کلامش است، باشد و یا به معنای "انتها و غایت کلام" که به تحقق مفاد کلام اطلاق میشود، باشد. تأویل قرآن مطابق معنای اوّل، همان مراد خداوند از آیات قرآن؛ و مطابق معنای دوم، به معنی وقوع وعدهها و وعیدهای قرآن کریم است<ref>[[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص:۱۸۲ - ۱۸۷.</ref>. | ||
===کاربردهای واژه تأویل در [[قرآن کریم]]=== | ===کاربردهای واژه تأویل در [[قرآن کریم]]=== | ||
*واژه تأویل در [[قرآن کریم]] هفده بار به کار رفته است. این موارد با توجه به متعلّق واژه تأویل در هر مورد، به سه گروه قابل تقسیم است: | *واژه تأویل در [[قرآن کریم]] هفده بار به کار رفته است. این موارد با توجه به متعلّق واژه تأویل در هر مورد، به سه گروه قابل تقسیم است: | ||