زمین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

زمین در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۶

۱۱٬۹۵۵ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۵۳

ویرایش

@@ خط ۱۳۶: / خط ۱۳۶: @@
 حال در این بحث باید برای [[قاری قرآن]]، به خوبی روشن شود، کهارض در این [[آیه مبارکه]]، چه سرزمینی است؟
 برای [[درک]] بهتر این مطلب می‌توان از یکی از [[علوم قرآنی]]، به نام [[اسباب نزول]] استفاده نمود.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۶۰.</ref>
+===[[اسباب نزول]] و رابطه آن با [[جغرافیا]]===
+اسباب نزول، یا [[شأن نزول]]، یکی از [[علوم قرآنی]] است، که می‌تواند بیان کند؛ که علت و [[سبب نزول]] بعضی از [[آیات قرآن]] چیست؛ لذا برای [[درک]] معنی درست واژه [[ارض]] در [[آیه]] مذکور، می‌توان از این [[علم]] کمک گرفت.
+در مورد اسباب نزول این آیه، در کتاب «نمونه [[بینات]] در [[شأن نزول آیات]]» تألیف دکتر [[محمد باقر]] محقق<ref>نمونه بینات در شأن نزول آیات، ص۵۰۸.</ref> چنین نقل شده است: «[[ابوعلی]] گوید: ([[مشرکین]] قصد داشتند [[رسول خدا]]{{صل}} را نه فقط، از [[مکه]]، بلکه از [[سرزمین]] [[عرب]] بیرون کنند؛ زیرا قبلاً فقط از مکه بیرون کرده بودند)، معتمر بن [[سلیمان]]، از پدرش نقل می‌نماید، که زمینی را که [[کفار]] قصد داشتند، [[پیامبر]] را بدانجا [[تبعید]] نمایند، [[زمین]] [[مدینه]] بود؛ زیرا [[یهودیان]] به پیامبر گفته بودند، که این زمین مکه ارض [[پیامبران]] و [[انبیاء]] نیست، بلکه ارض انبیاء در [[شام]] است. [[قتاده]] و [[مجاهد]] گویند، مراد زمین مکه است؛ زیرا [[قریش]] [[کوشش]] داشتند، پیامبر را، از مکه بیرون کنند و این آیه نازل گردید و فرمود: (اگر تو را از زمین مکه بیرون نمایند، چیزی نخواهد گذشت، که خودشان از آن سرزمین رانده خواهند شد...)<ref>محمدباقر، محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات، ص۵۰۸.</ref>.
+همچنین مؤلف [[تفسیر نمونه]]<ref>تفسیر نمونه، ج۱۲، ص۲۱۶.</ref> نوشته‌اند: «مشهور این است، که [[آیات]] فوق - ۷۶ و ۷۷ [[سوره اسراء]] - در مورد [[اهل مکه]] نازل شده است، که نشستند و [[تصمیم]] گرفتند، پیامبر{{صل}} را، از مکه بیرون کنند و بعدها این تصمیم، فسخ و تصمیم به [[اعدام]] پیامبر{{صل}}، در مکه گردید و به دنبال آن، [[خانه پیامبر]]{{صل}} از هر سو محاصره شد و همان‌گونه که می‌دانیم، پیامبر{{صل}}، از این حلقه محاصره، به طور اعجازآمیزی، بیرون آمد و به سوی مدینه حرکت کرد و این [[تاریخ]] سرآغاز [[هجرت]] گردید»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۲، ص۲۱۶.</ref>.
+پس با استفاده از اسباب نزول آیه، در می‌یابیم، که غرض از [[ارض]] در [[آیه]] مورد بحث، [[شهر مکه]] است، که به جغرافیای آن، در گفتار مربوط به [[مکه]] اشاره خواهیم نمود.
+واژه ارض، در [[آیات]] ۹۰ [[سوره مبارکه اسراء]] باز تکرار گردیده است، که ما به معنی آیه مذکور در ذیل توجه می‌کنیم:
+«و گفتند: ما هرگز به تو [[ایمان]] نمی‌آوریم؛ مگر این که چشمه‌ای، از این [[سرزمین]] ۔ خشک و سوزان - برای ما خارج سازی».
+برخی از [[علما]]<ref>علامه طباطبایی، المیزان، ج۲۵، ص۳۴۳.</ref> در معنی آیه می‌نویسند:
+«و معنای آن این است، که... [[قریش]] گفتند... ای محمد{{صل}} به تو ایمان نمی‌آوریم... [تا] آن‌که بشکافی... برای ما، از [[زمین]] مکه، با همه کم آبیش... چشمه‌ای که خشک نشود.»...
+مرحوم [[زین العابدین]] رهنما، در [[تفسیر قرآن]]<ref>تفسیر قرآن، ج۲، ص۴۸۵.</ref>، در [[تفسیر آیه]] مورد بحث می‌نویسد: «... [[ابن عباس]] گفت: [[اشراف قریش]]، نزدیک [[کعبه]] به هم آمدند: [[عتبه]] و [[شیبه]]، [[پسران]] [[ربیعه]] و [[ابوسفیان بن حرب]] و النضر بن الحرث و ابوالبحتری بن هشام و [[اسود]] بن [[عبدالمطلب]] و [[زمعه]] ابن الاسود... ونبیه و منبه پسران [[حجاج]]».
+این صنادید قریش همه به هم آمدند و با یکدیگر گفتند محمد{{صل}} را حاضر کنید، تا نخست، به [[حجت]] با وی سخن گوییم... تا آنجا که می‌افزاید: ایشان گفتند: ای محمد{{صل}}! اگر آنچه ما گفتیم و بر [[رأی]] تو عرضه کردیم، نمی‌شنوی، و نمی‌پذیری، پس بدان، که این مکه جایی تنگ است، تنگ [[معیشت]] و تنگ آب، از [[خداوند]] خویش بخواه، تا این کوه‌های مکه، از جای سر گیرد، تا جای بر ما فراخ گردد و از چشمه‌ها آب فراخ گشاید و جوی‌ها رواند، تا ما کشت و زرع کنیم.»...
+در [[تفسیر نمونه]]<ref>تفسیر نمونه، ج۱۲، ص۲۷۹.</ref> نیز در مورد آیه مذکور این گونه نقل نموده است: «گروهی از [[مشرکان مکه]]، که [[ولید بن مغیره]] و [[ابوجهل]]، در جمع آنها بودند، در کنار کعبه [[اجتماع]] کردند و پیرامون کار [[پیامبر]]{{صل}} سخن گفتند... (و سرانجام) گفتند بسیار خوب، حال که چنین می‌گویی - هیچ شهری تنگ‌تر از [[شهر]] ما - نیست - اطراف [[مکه]] را که کوه‌های نزدیک به هم فرا گرفته - از پروردگارت بخواه، این کوه‌ها را عقب بنشاند و نهرهای آب... جاری سازد».
+با توجه به آنچه در مدارک فوق ملاحظه شد، روشن می‌گردد که [[ارض]] در [[آیه]] مورد بحث، [[شهر مکه]] است که، در گفتار مربوط به مکه، به جغرافیای آن اشاره خواهیم نمود.
+لغت ارض در [[آیات]] ۱۰۳ و ۱۰۴ همین [[سوره]] باز بیان شده است، در معنی کلمه به کلمه آیه ۱۰۳ چنین آمده است: «که پس خواست، که آنها را، از [[زمین]] براند و ما او را و همه کسانی را که با او بودند، در آب [[غرق]] کردیم».
+حال، سؤال این است، که ارض در این آیه مطلق کره زمین است، یا مقصود، از آن محل خاصی از این کره خاکی است؟
+با توجه به آیات پیش از آیه مورد بحث، روشن می‌شود، که [[قرآن شریف]]، داستان درگیری [[حضرت موسی]]{{ع}} را با [[فرعون]] [[زمان]] او نقل می‌فرماید؛ لذا آن کسی که قصد بیرون راندن را دارد، فرعون است و در نتیجه محلی که باید [[موسی]]{{ع}} و یارانش از آنجا رانده شوند، قلمرو فرعون می‌باشد.
+برخی از نویسندگان، در [[ترجمه قرآن]] [[مجید]]<ref>ترجمه قرآن مجید، ج۲، ص۵۳۳.</ref>، در توضیح واژه ارض در آیه مذکور، به نقل از [[کشف الاسرار]]<ref>کشف الاسرار، ج۵، ص۶۳۰.</ref>، می‌نویسد: {{عربی|فأراد أن یستقزهم، ای آراد یخرجهم و یقلعهم من ارض مصر}}، «یعنی فرعون خواست، که موسی{{ع}} و [[بنی اسرائیل]] را از [[سرزمین مصر]] دور نماید، پس ما او را و جمله [[پیروان]] او را در آب غرق کردیم».
+برخی از بزرگان در مورد کلمه ارض، در آیات مورد بحث<ref>علامه طباطبایی، المیزان، ج۲۶، ص۱۳.</ref> می‌نویسند: «مقصود، از زمین، که [[مأمور]] شدند، در آنجا سکونت نمایند، [[سرزمین مقدس]] است، که به [[حکم]] [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ}}<ref>«ای قوم من! به سرزمین مقدّسی که خداوند برای شما مقرّر فرموده است وارد شوید و واپس مگرایید که زیانکار گردید» سوره مائده، آیه ۲۱.</ref> و آیاتی دیگر، [[خداوند]] برای آنان مقدر فرموده است، همچنان که از [[سیاق]] بر می‌آید، مراد، از کلمه [[ارض]]، در [[آیه]] قبلی ۱۰۳ مطلق روی [[زمین]] و یا خصوصی [[سرزمین مصر]] باشد».
+برخی از [[علما]]<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref> زیر عنوان منظور، از ارض در این [[آیات]] - ۱۰۳ و ۱۰۴ - کدام [[سرزمین]] است؟ می‌نویسند: «در آیات فوق... خداوند به [[بنی اسرائیل]] دستور داد که اکنون، که بر [[دشمن]] [[پیروز]] شدید در ارض معهود سکونت جویید - آیا منظور سرزمین [[مضر]] است؟ - همین کلمه در آیه قبل - ۱۰۳ -، که می‌گوید، [[فرعون]] می‌خواست آنها را از سرزمین مصر بیرون کند؛ به همین معنی آمده و آیات دیگر [[قرآن]]، نیز می‌گوید، که بنی اسرائیل [[وارث]] [[فرعونیان]] شدند، یا این که اشاره، به [[سرزمین مقدس فلسطین]] است؛ زیرا بنی اسرائیل، بعد از این ماجرا به سوی [[فلسطین]] رفتند و [[مأمور]] شدند، که در آن وارد شوند.
+ولی ما بعید نمی‌دانیم، هر دو سرزمین منظور بوده باشد؛ زیرا بنی اسرائیل به [[شهادت]] [[آیات قرآن]]، وارث زمین‌های فرعونیان شدند و هم مالک سرزمین فلسطین.
+خداوند در آیه ۱۰۴ [[سوره مبارکه اسراء]] می‌فرماید، که بعد از [[غرق]] شدن فرعونیان، به بنی اسرائیل گفتیم، در زمین - [[سرزمین مقدس]] -[[سکونت]] کنید، در حالی که فرعون می‌خواست ایشان را به [[زور]] بیرون کند.
+با توضیحاتی که ذکر شد، می‌توان به این نتیجه رسید، که ارض در آیه ۱۰۳ محلی است، که فرعون قصد داشت، [[حضرت موسی]]{{ع}} و بنی اسرائیل را، از آن بیرون کند و آن زمین [[خاک]] [[مصر]]، و یا مصر و فلسطین است، به دلیل این که بنی اسرائیل، بعد از غرق شدن فرعونیان، مالک مصر و فلسطین شدند و مراد، از ارض در آیه ۱۰۴، محلی است که می‌بایست، بنی اسرائیل، در آن ساکن شوند و آن [[ارض مقدس]]، یا [[فلسطین]] می‌باشد، که درباره جغرافیای آنها در بخش‌های مربوط به خود توضیح داده خواهد شد.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۶۲.</ref>
 == منابع ==