←مراتب توحید
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
==مراتب توحید == | ==مراتب توحید == | ||
*توحید به معنای یکتا و یگانه دانستن یا اعتقاد به یکتایی و یگانگی خداست که توحید به این معنا دارای مراتبی است و توحید کامل؛ یعنی یکتا دانستن خداوند و تمام مراتب آن، بنابراین توحید سه قسم است: | |||
# [[توحید ذاتی]]؛ | |||
# [[توحید صفاتی]]؛ | |||
# [[توحید افعالی]]. | |||
* [[توحید افعالی]] نیز به سه قسم کلی تقسیم میگردد: | |||
#[[توحید در خالقیت]]؛ | |||
#[[توحید در ربوبیت]]؛ | |||
#[[توحید در مالکیت]]. | |||
*'''[[توحید در ربوبیت]]''' نیز دارای فروع و شؤون مختلف است که عبارتند از: | |||
# [[توحید در حاکمیت]] ([[توحید در ولایت|ولایت]])؛ | |||
# [[توحید در تشریع]]؛ | |||
# [[توحید در اطاعت]]؛ | |||
# [[توحید در عبادت]]؛ | |||
# [[توحید در استعانت]]؛ | |||
# [[توحید در محبت]]؛ | |||
# [[توحید در مغفرت]]؛ | |||
# [[توحید در شفاعت|شفاعت]]؛ | |||
# [[توحید در خوف و رجاء]]<ref>ر . ک سبحانی، جعفر، الالهیات، ج۲، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه، چاپ سوم، قم، ۱۴۱۱، ص۱۰۵.</ref><ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص: ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref> | |||
*نکتهای که باید در مورد این تقسیم، به خصوص در مورد فروع و اقسام [[ربوبیت]] مورد توجه قرار گیرد، این است که تفاوت اقسام و فروع مذکور با یکدیگر و با مقسم خود، از باب تفاوت در حیثیات است؛ یعنی این تفاوتها از حیث مفهوم است نه مصداق، چون مصداق تمام این توحیدها یکی است که همان خداوند خالق و رب است؛ یعنی خداوند خالق و رب، [[ربوبیت]] خود را از حیثیات متفاوت اعمال میکند چون بعد از خلق عالم، تدبیر و اداره آن مطرح است و [[ربوبیت خدا]] هم همین تدبیر کامل است اما برای اعمال تدبیر عالم، ساز و کارهای ویژه و متفاوتی نیاز است که فروع و شؤون مختلف [[ربوبیت]] در همین راستا معنا پیدا میکند<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص: ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref> | |||
*[[صدر المتالهین]] در رد این ادعا، که "مفهومات مختلفه از مصداق و ذات و احد انتزاع نمیشود" آورده است: "{{عربی|اندازه=۱۵۰%|" ان مجرد تعدد المفهومات لا یوجب ان یکون حقیقة کل منها و نحو وجوده غیر حقیقة الآخر و وجوده الا بدلیل آخر غیر تعدد المفهوم، و اختلافه یوجب ان یکون ذات کل واحد منها غیر ذات الآخر"}}"<ref>ملاصدرا، الحکمة المتعالیه، دار احیاء التراث العربی، بیروت: چاپ چهارم، ۱۴۱۰، ج ۱، ص ۱۷۵ .</ref>. | |||
*بنابراین، [[ربوبیت خداوند]] به اعتبار حالات مختلف تدبیر شوندگان، به اقسام گوناگون تقسیم میگردد که همه آنها، از لوازم [[ربوبیت]] است<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص: ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||