اخدود در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = اخدود

| پرسش مرتبط  =

}}

==مقدمه==

{{متن قرآن|قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ}}<ref>«مرگ بر گروه (آتش افروز در) آن خندق،» سوره بروج، آیه ۴.</ref>.

بعضی از علمای لغت «اخدود» را مفرد دانسته‌اند چنانچه در مصباح اللغه است می‌فرماید «اخدود» به معنی حفری در [[زمین]] است و جمع آن اخادیه است لکن دیگران اخدود را جمع شود ذکر نموده‌اند و گفته‌اند خد یعنی شکاف در زمین<ref>قصص شگفت انگیز قرآن مجید، ص۶۷۶.</ref>.

در [[قاموس قرآن]] می‌خوانیم: «خد به معنی رخسار و چهره است... به قول راغب: خد و اخدود به معنی گودالی است مستطیل و عمق و جمع آن اخادید است. در [[صحاح]] نیز اخدود را چنین معنی کرده است».

اخدود (به ضم همزه و سکون خاء) به معنی شکاف زمین و یا [[خندق]] آمده است و به این جهت به این نام [[شهرت]] یافتند که در شکاف زمین به وسیله [[آتش]] کشته شدند.

آنگاه که ذی نواس، [ذی نواس، [[یهودی]]] [[اصرار]] و [[مخالفت]] [[مردم]] [[نجران]] را دید و چنگ زدن به [[نصرانیت]] و توجهشان را [[مشاهده]] کرد دستور داد خندقی حفر کنند و وسائل آتش را فراهم کرد و آتش شعله‌ور ساخت و [[دود]] آن را به هوا فرستاد و [[مسیحیان]] را در شعله‌های آن انداخت، از پیرمرد زمین گیرو یا پیرزن کمر خمیده هم چشم نپوشید، از طفل شیرخوار صرف نظر نکرد و همه را در کام آتش افکند تا اینکه نجران از مسیحیان خالی گردید و در بست در [[اختیار]] [[یهود]] قرار گرفت»<ref>قاموس قرآن، ص۲۲۹.</ref>.

«در [[تفسیر برهان]] از [[علی بن ابراهیم]] نقل شده: در [[یمن]] [[پادشاهی]] بود بنام ذونواس که در به خط [[دین یهودیت]] [[متعصب]] بود به وی خبر دادند که در «نجران» عده‌ای بر [[دین]] نصرانیت‌اند و به [[عیسای مسیح]] [[عقیده]] دارند. ذونواس برای از بین بردن آنها لشکری به نجران کشید و وادارشان کرد تا از دین خود برگردند. آنها به وی اهمیت نداده و در دین خود پافشاری کردند. ذونواس دستور داد خندقی حفر کنند و در آن هیزم فراوان ریختند و [[آتش]] در آن افروختند و [[نصاری]] را در آغوش آتش افکندند»<ref>قصه‌های قرآن، مصطفی زمانی، ص۳۸۴.</ref>. «[[طه حسین]] در کتاب هامش السیره می‌گوید شماره مؤمنانی که به آتش سوختند بیست هزار نفر بوده»<ref>قاموس قرآن، ص۲۳۰.</ref>.

سال واقعه [[اصحاب اخدود]] را صاحب کتاب [[اطلس قرآن (کتاب)|اطلس قرآن]] ۵۲۳ میلادی قید و تعیین نموده است<ref>تفسیر نمونه، شریعتی، ص۱۲۴.</ref>. نمونه‌های [[تاریخی]] متعددی از واقعه اصحاب اخدود در میان [[اقوام]] و ملت‌های مختلف در آثار پیشینیان ثبت گردیده است. روایت‌های متعددی هم در [[تفاسیر]] و [[تواریخ]] قدیم [[اسلامی]] دیده می‌شود که در عین [[اختلاف]]، گاه پیچیده و متناقض است. اما از بیشتر [[روایت‌ها]] چنین بر می‌آید که این رویداد تاریخی [[قبل از ظهور اسلام]] و به نوعی [[رویارویی]] و [[جدال]] [[عقیدتی]] میان [[پیروان]] [[دین]] [[مسیح]] و [[یهود]] بوده است»<ref>اطلس قرآن، ص۱۶۷.</ref>.

«[[طبری]] [[معتقد]] است که اصحاب اخدود [[یهودیان]] [[اهل نجران]] بوده‌اند که در دین خود [[ثابت قدم]] و [[وفادار]] بوده‌اند»<ref>دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ص۲۳۳.</ref>.

«گاه محل حادثه را در [[بابل]] و [[فارس]]، گاه در [[یمن]] و [[شام]] یا [[حبشه]] و [[نجران]] نشان داده‌اند»<ref>پرتوی از قرآن، ص۳۰۹.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۷۳.</ref>

==[[اخدود]] در کجای دنیاست؟==

از مجموع مطالب بالا ما چنین [[داوری]] می‌کنیم که اصحاب اخدود یا صاحبان آتش در «نجران» ساکن بوده‌اند.

== منابع ==