|
|
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ابومحمد غفاری در تراجم و رجال]] - [[ابومحمد غفاری در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = راویان امام رضا| عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ابومحمد غفاری در معارف و سیره رضوی ]]| پرسش مرتبط = }} |
| | | == آشنایی اجمالی == |
| ==مقدمه== | | [[شیخ طوسی]] در فهرست سه بار از او نام برده و [[عبدالله بن ابراهیم انصاری]] را از [[عبدالله بن ابراهیم غفاری]] جدا ذکر کرده است<ref>الفهرست، ص۱۶۶ و ۱۶۷.</ref> و در بخش [[القاب]] هم از [[غفاری]] نام برده است.<ref>الفهرست، ص۲۸۱.</ref> [[نجاشی]] میگوید: [[عبدالله بن ابراهیم بن ابی عمر غفاری]] هم [[پیمان]] [[انصار]] بود و در میان [[قبیله مزینه]] در [[مدینه]] میزیست و گاه به او [[غفاری]]، گاه [[انصاری]] و گاه [[مزنی]] میگویند.<ref>رجال النجاشی، ج۲، ص۲۸.</ref> رجالنویسان متأخر افرادی را که شیخ نام برده، یک نفر دانسته و دلایلی برای این [[اتحاد]] بیان کردهاند از جمله اینکه [[کلام]] [[نجاشی]] تصریح به [[اتحاد]] دارد و به، علاوه خود شیخ در کتاب [[رجال]] فقط یک بار از [[عبدالله بن ابراهیم]] نام برده است.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱۰، ص۸۰.</ref> در [[رجال]] [[طوسی]] ذیل اصحاب امام هشتم نام [[عبدالله بن ابراهیم]] آمده<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۲.</ref> که احتمالا همین شخص است، چون [[کشّی]] میگوید: [[ابومحمد انصاری]] که از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} است و [[محمد بن عیسی]] از او [[روایت]] میکند، شناخته شده نیست.<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۶۱۲.</ref> به گفته [[ابن غضائری]]، [[غفاری]] از [[امام صادق]]<ref>خلاصة الاقوال، ص۲۳۸.</ref> و [[امام رضا]]{{ع}}، [[عبدالله بن سنان]]، [[قاسم بن اسحاق]]، [[ابراهیم بن علی]] و [[جعفر بن ابراهیم]] [[روایت]] کرده و افرادی چون [[محمد بن عیسی بن عبید]]، [[حسن بن علی بن فضال]]، [[عبدالرحمان بن یعقوب]] و [[یعقوب بن یزید]] از او [[حدیث]] نقل کردهاند.<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۴۶۵ و ج۲، ص۴۴۹.</ref> از کتاب او با عنوان کتاب الحدیث یاد کردهاند.<ref>الذریعه، ج۶، ص۳۴۳ و ۳۵۶.</ref> [[تذکر]] این نکته لازم است که [[ابنشهرآشوب]] همانند [[شیخ طوسی]]، از عبدالله دوبار نام برده و در یک مورد به [[اشتباه]] او را [[عبدالله بن اهتم]] ذکر کرده است،<ref>معالم العلماء، ص۷۲.</ref> در حالی که عبدالله بن اهتم جد [[خالد بن صفوان منقری]]<ref>دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۰.</ref> و از خطبای [[صدر اسلام]] بوده است<ref> الفهرست (الندیم)، ص۱۳۹.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۴۸۱-۴۸۲.</ref> |
| از [[راویان امام رضا]]{{ع}}. [[عبدالله بن ابراهیم بن ابی عمرو غفاری]]، [[انصاری]]، [[مزنی]]، مکنی به [[ابو محمد]]، [[مدنی]]، [[محدث امامی]]<ref>خلاصة الأقوال، ص۳۷۳؛ الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۱۸۹؛ تهذیب التهذیب، ج۵، ص۱۲۰.</ref> و از جمله افرادی است که با [[امام رضا]]{{ع}} [[ارتباط]] داشته است. وی [[روایات]] بسیاری با واسطه یا مستقیماً از [[امام صادق]]{{ع}} دارد، همچنین روایاتی با واسطه از [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام باقر]]{{ع}} نقل کرده است<ref>الکافی، ج۴، ص۱۲؛ ج۵، ص۲۵۱؛ ج۶، ص۵۲۹.</ref>. در این میان روایتی درباره رابطهاش با امام رضا{{ع}} دارد که تنها خبر وی از آن [[حضرت]] است. این [[روایت]] از یک سو، نوع نگاه وی به [[امام]] و علاقهمندیاش به او را میرساند و از دیگر سو حاکی از [[علم]] فراطبیعی امام است. او میگوید: زمانی مشکلی [[مالی]] برایم پیش آمد و در تنگنای بدهی [[درمانده]] بودم. با خود اندیشیدم چه کسی جز [[سرور]] و مولای من [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} میتواند آن را برطرف سازد. از این رو، نزد وی رفتم و [[اذن دخول]] خواستم. وقتی داخل شدم، فرمود: ای ابامحمد، ما نیاز تو را دانستیم و بر ماست که آن را برآورده سازیم. چون شب شد غذایی آورد و پس از خوردن آن فرمود: آیا در اینجا میخوابی یا میروی؟ گفتم: اگر حاجتم را بر آوری، رفتن برایم [[دوست]] داشتنیتر است. امام از زیر فرش دینارهایی بیرون آورد و به من داد و من آن را گرفتم و وقتی به [[خانه]] رسیدم، آن را نگریستم، روی یکی از آنان نوشته بود: ای ابامحمد! دینارها پنجاه عدد است، ۲۶ [[دینار]] آن برای پرداخت [[دین]] تو و ۲۴ دینار دیگر برای مخارج [[زندگی]] توست. صبح که برای پرداخت حاجتم آن دینارها را برداشتم، آن یک را ندیدم، بیآنکه از شمار دینارها کاسته شده باشد<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۱۸؛ مدینة المعاجز، ج۷، ص۸۱.</ref>.
| |
| | |
| [[عبدالله]] هم [[پیمان]] (حلیف) [[انصار]] بوده که در [[سرزمین]] مُزَینه، نزدیک [[مدینه]] میزیسته است<ref>رجال النجاشی، ص۲۲۵؛ نقد الرجال، ج۳، ص۷۷.</ref>. از نسبت وی به غِفاری به نظر میرسد که به [[غفار بن ملیل بن ضمرة بن بکر بن عبدمناة بن کنانه]] منتسب باشد<ref>الکافی، ج۵، ص۳۱۱؛ اللباب، ج۲، ص۳۸۷؛ إکمال تهذیب الکمال، ج۷، ص۲۲۷.</ref>، اما در عین حال [[روایت]] پیشگفته را ابنحمزه از [[مالک بن نوبخت]] نقل میکند که بر اساس داده او منقول از جدش ابومحمد [[غفاری]] است<ref>الثاقب فی المناقب، ص۴۷۷.</ref>. اگر این انتساب صحیح باشد، نسبتی [[ایرانی]] را برای او رقم میزند، مگر این نسبت از سوی [[مادری]] باشد. به هر حال، به [[آسانی]] نمیتوان درباره [[نسب]] وی سخن گفت، چنان که در منابع مشخصات شناسنامهای وی به شکلهای مختلفی آمده است: [[عبدالله بن ابراهیم]]، [[عبدالله بن ابراهیم غفاری]]، [[عبدالله بن ابراهیم انصاری]]، [[عبدالله بن ابراهیم بن ابی عمرو غفاری]]. [[شیخ طوسی]] از او با عنوان عبدالله بن ابراهیم در زمره [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} یاد کرده و او را مجهول دانسته است<ref>رجال الطوسی، ص۳۶۲؛ اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۰</ref>. [[علامه حلی]] در ابتدا نام وی را در زمره ضعفای کتاب [[رجال]] خود آورده، ولی در سال ۷۰۷ق با تألیف کتاب ایضاح الاشتباه بار دیگر نام او را همراه مطلبی که [[نجاشی]] در مورد وی نوشته، ذکر کرده است<ref>خلاصة الأقوال، ص۳۷۳؛ إیضاح الاشتباه، ص۲۳۷.</ref>. اما اکثر [[منابع اهل سنت]]، ابومحمد را [[ضعیف]] دانسته و احادیثی را که وی نقل میکند جعلی و منکر شمردهاند<ref>سنن أبی داود، ج۴، ص۴۱۲؛ خلاصة التذهیب، ص۱۹۰؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۷۴.</ref> و شخص [[عبدالله]] را [[راوی]] [[ضعفا]] و [[احادیث]] موضوعه دانستهاند<ref>المدخل إلی الصحیح، ص۱۵۱.</ref>. ابنعدی در مورد احادیث وی میگوید: بیشتر آنچه روایت میکند، از سوی افراد [[ثقه]] [[تبعیت]] نمیشود<ref>الکامل فی الضعفاء، ج۴، ص۱۹۲.</ref> و عقیلی اغلب احادیث وی را [[سست]] میداند<ref>کتاب الضعفاء الکبیر، ج۲، ص۲۳۳.</ref>. البته این داوریها با ملاکهایی است که لزوماً با ملاکهای رجالی [[شیعه]] همسو نیست. | |
| | |
| وی از نظر برخی دیگر از رجالیون [[عامه]]، متهم و متروک است<ref>دیوان الضعفاء والمتروکین، ص۲۱۱؛ المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۵۲۳؛ تحفة الأحوذی، ج۷، ص۱۶۵؛ تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۷۶.</ref>. حتی ابنحبان به [[عبدالله]] نسبت وضع [[حدیث]] داده و وی را در شمار مجروحین آورده است<ref>کتاب المجروحین، ج۲، ص۳۷؛ تنزیه الشریعة، ج۱، ص۷۱.</ref>. در عین حال در متون [[اهل سنت]] روایاتی از او وجود دارد<ref>المعجم الأوسط، ج۷، ص۱۶۱؛ مسند الشهاب، ج۲، ص۱۱۷- ۱۱۸.</ref>. ابنغضائری [[راویان]] وی را [[فاسد]] میداند، ولی شبستری وی را از [[محدثان]] [[نیکو]] معرفی کرده است، هر چند باقی اقوال را نیز آورده، اما به نظر میرسد آنها را قبول ندارد<ref>الرجال، ابنغضائری، ص۷۵؛ کتاب الرجال، ابن داود، ص۴۶۶؛ الفائق فی رواة و أصحاب الإمام الصادق{{ع}}، ج۲، ص۲۵۱.</ref>.
| |
| | |
| به هر حال، وی از عده زیادی چون پدرش [[ابراهیم بن ابیعمرو غفاری]]، [[ابراهیم بن مسلم صنعانی]]، [[ابراهیم بن مهاجر بن مسمار]]، [[اسحاق بن محمد انصاری]]، [[جابر بن سلیم زرقی انصاری]]، [[زید بن عبدالرحمن بن ابینعیم مدنی]] [[برادر]] [[نافع بن عبدالرحمن بن ابینعیم]]، [[سعید بن سفیان اسلمی]]، [[عبدالله بن ابیبکر بن منکدر]]، [[مالک بن انس]]، [[محمد بن عمارة بن غزیة انصاری]]<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۲۷۴- ۲۷۵؛ تهذیب التهذیب، ج۵، ص۱۲۱؛ تاریخ الإسلام، ذهبی، ج۵، ص۹۷.</ref> و [[عبدالرحمن بن حماد کوفی]]، [[محمد بن عباس مصری]]، [[محمد بن سنان]]، [[یعقوب بن یزید]]<ref>المحاسن، ج۱، ص۱۳۸؛ کفایة الأثر، ص۱۷۵؛ کتاب الغیبة، نعمانی، ص۲۸؛ کمال الدین و تمام النعمة، ص۲۲۸.</ref> و دیگران حدیث نقل کرده است. عده کثیری چون [[ابراهیم بن صباح دقاق]]، [[احمد بن عبدالرحمن بن مفضل کزبرانی]]، [[ابوسعید احمد بن عیسی خراز صوفی]]، [[یحیی بن زکریا بن شباب]]، [[یحیی بن معلی بن منصور رازی]]، [[یزید بن سنان بصری]]<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۲۷۴- ۲۷۵؛ تهذیب التهذیب، ج۵، ص۱۲۱.</ref> و... از وی [[روایت]] نقل کردهاند.
| |
| | |
| از [[عبدالله بن ابراهیم کتابی]] به جا مانده که [[محمد بن عیسی]] از [[حسن بن علی بن فضال]] آن را نقل کرده است<ref>رجال النجاشی، ص۲۲۵.</ref>. البته [[شیخ طوسی]] با ذکر نام وی در الفهرست خود با دو شکل [[عبدالله بن ابراهیم انصاری]] و [[عبدالله بن ابراهیم غفاری]] برای او [[کتابی]] نام برده که به نظر خویی چون [[راوی]] آنها متفاوت بوده آن دو را جداگانه ذکر کرده، در حالی که هر دو نام متعلق به یک فرد است<ref>الفهرست، طوسی، ص۱۰۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۱۱، ص۸۵، ۸۷.</ref>.
| |
| | |
| از [[زمان]] و مکان [[مرگ]] ابومحمد غفاری اطلاعی در دست نیست. تنها [[حدیثی]] از او به جا مانده که [[محمد بن عیسی بن عبید بن یقطین]] در [[مدینه]] به [[سال ۲۰۱ق]] از او شنیده است و طبعاً این [[حدیث]] بیانگر زنده بودن وی تا این سال است<ref>الأصول الستة عشر، ص۱۲۲.</ref><ref>منابع: اختیار معرفة الرجال، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تصحیح و تعلیق: میر داماد استرآبادی، تحقیق: سیدمهدی رجایی، قم، مؤسسة آل البیت علا لإحیاء التراث، اول، ۱۳۶۳ش، الأصول الستة عشر، گروهی از نویسندگان، تحقیق: ضیاء الدین محمودی - نعمت الله جلیلی - مهدی غلامعلی، قم، دار الحدیث، اول، ۱۴۲۳ق؛ إکمال تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، مغلطای بن قلیج بن عبدالله بکجری (۷۶۲ق)، تحقیق: عادل محمد - ابو محمد اسامة، قاهره، الفاروق الحدیثة، اول، ۱۴۲۲ق، إیضاح الاشتباه، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، تحقیق: محمد حسون، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۱۱ق؛ تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تصحیح: بشار عواد معروف، بیروت، دار الغرب الإسلامی، اول، ۱۴۲۴ق؛ تحفة الأحوذی بشرح جامع الترمذی، محمد عبدالرحمن بن عبدالرحیم مبارکفوری (۱۳۵۳ق)، بیروت، دار الکتب العلمیة اول، ۱۴۱۰ق؛ تقریب التهذیب، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، دوم، ۱۴۱۵ق؛ تنزیه الشریعة المرفوعة عن الأحادیث الشنیعة الموضوعة، علی بن محمد کنانی (۹۶۳ق)، تحقیق: عبدالله غماری - عبدالوهاب عبداللطیف، دار الکتب العلمیة، دوم، ۱۹۸۱م؛ تهذیب التهذیب، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، تحقیق: صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۰۴ق؛ تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، یوسف بن عبدالرحمن حافظ مزی (۷۴۲ق)، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت، مؤسسة الرسالة، دوم، ۱۴۱۳ق، الثاقب فی المناقب، محمد بن علی معروف به ابن حمزه (قرن عق)، تحقیق: نبیل رضا علوان، قم، مؤسسه انصاریان، سوم، ۱۴۱۹ق؛ خلاصة الأقوال فی معرفة الرجال، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة نشر الفقاهة، اول، ۱۴۱۷ق، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، احماد بن عبدالله خزرجی انصاری (۹۲۳ق)، تحقیق: عبد الفتاح أبو غدة، حلب - بیروت، مکتب المطبوعات الإسلامیة - دار البشائر الإسلامیة، پنجم، ۱۴۱۶ق؛ دیوان الضعفاء و المتروکین، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: حماد انصاری، مکه، مکتبة النهضة الحدیثة، دوم، ۱۳۸۷ق، الرجال، احمد بن حسین واسطی معروف به ابن غضائری (۴۵۰ق)، تحقیق: سید محمد رضا حسینی جلالی، قم، دار الحدیث، اول، ۱۴۲۲ق؛ رجال الطوسی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۵ق؛ رجال النجاشی، احمد بن علی معروف به نجاشی (۴۵۰ق)، تحقیق: سید موسی شبیری زنجانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ششم، ۱۳۶۵ ش؛ سنن أبی داود، سلیمان بن اشعث سجستانی معروف به ابوداود (۲۷۵ق)، بیروت، دار الکتاب العربی، بی تا، عیون أخبار الرضا، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدمهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق، الفائق فی رواة و أصحاب الإمام الصادق، عباد الحسین بن علی اصغر شبستری (معاصر)، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۸ق، الفهرست، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: سید محمد صادق بحر العلوم، نجف، المکتبة المرتضویة، اول، ۱۳۵۶ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹قی)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، سوم، ۱۳۶۷ش؛ الکامل فی ضعفاء الرجال، عبدالله بن عدی جرجانی (۳۶۵ق)، تحقیق: یحیی مختار غزاوی، بیروت، دار الفکر، سوم، ۱۴۰۹ق، کتاب الرجال، حسن بن علی معروف به ابن داود حلی (۷۴۰ق)، تهران، دانشگاه تهران، اول، ۱۳۴۲ش؛ کتاب الضعفاء الکبیر، محمد بن عمرو عقیلی (۳۲۲ق)، تحقیق: عبدالمعطی امین قلعجی، بیروت، دار الکتب العلمیة، دوم، ۱۴۱۸ق؛ کتاب الغیبة، محمد بن ابراهیم معروف به نعمانی (قرن ۴ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، نشر صدوق، ۱۳۹۷ق؛ کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر لانا، علی بن محمد۔ خزاز رازی (قرن ۴ق)، تحقیق و تصحیح: عبد اللطیف حسینی کوه کمری، قم، بیدار، ۱۴۰۱ق: کمال الدین و تمام النعمة، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۳۹۵ق، اللباب فی تهذیب الأنساب، علی بن محمد شیبانی معروف به ابن اثیر جزری (۶۳۰ق)، تحقیق: احسان عباس، بیروت، دار صادر، ۱۴۰۰ق، کتاب المجروحین من المحدثین و الضعفاء و المتروکین، محمد بن حبان تمیمی (۳۵۴ق)، تحقیق: محمود ابراهیم زاید، حلب، دار الوعی، اول، ۱۳۹۶ق؛ مجمع الزوائد و منبع الفوائد، علی بن ابی بکر هیثمی (۸۰۷ق)، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۸ق؛ المحاسن، احمد بن محمد برقی (۲۷۴ق)، تصحیح: سید جلال الدین حسینی ارموی، دار الکتب الإسلامیة، اول، ۱۳۷۰ق، المدخل إلی الصحیح، محمد بن عبدالله معروف به حاکم نیشابوری (۴۰۵ق)، تحقیق: ربیع مدخلی، بیروت، مؤسسة الرسالة، اول، ۱۴۰۴ق؛ مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر الا و دلائل الحجج علی البشر، سیدهاشم بن سلیمان حسینی بحرانی (۱۱۰۷ق)، تحقیق: عزت الله مولایی و دیگران، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، اول، ۱۴۱۵ق؛ مسند الشهاب، محمد بن سلامه قضاعی (۴۵۴ق)، بیروت، مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۵ق، المعجم الأوسط، سلیمان بن احمد معروف به طبرانی (۳۶۰ق)، تحقیق: طارق عوض الله - عبدالحسن حسینی، قاهره، دار الحرمین، ۱۴۱۵ق؛ معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة، سیدابوالقاسم بن علی اکبر موسوی خویی (۱۴۱۳ق)، قم، مرکز نشر الثقافة الإسلامیة، پنجم، ۱۴۱۳ق؛ المغنی فی الضعفاء، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: حازم قاضی، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۸ق؛ نقد الرجال، سید مصطفی بن حسین حسینی تفرشی (۱۰۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علب لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۸ق.</ref><ref>[[مرضیه شریفی|شریفی، مرضیه]]، [[ابومحمد غفاری - شریفی (مقاله)|مقاله «ابومحمد غفاری»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]] ص ۵۶۷.</ref>
| |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| # [[پرونده: 1100514.jpg|22px]] [[مرضیه شریفی|شریفی، مرضیه]]، [[ابومحمد غفاری (مقاله)|مقاله «ابومحمد غفاری»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه امام رضا ج۱''']] | | # [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱''']] |
| {{پایان منابع}} | | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| خط ۲۲: |
خط ۱۱: |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:ابومحمد غفاری]]
| |
| [[رده:اعلام]] | | [[رده:اعلام]] |
| [[رده:راویان امام رضا]] | | [[رده:راویان امام رضا]] |
| [[رده:اصحاب امام رضا]] | | [[رده:اصحاب امام رضا]] |
