پرش به محتوا

حجر (نام مکان): تفاوت میان نسخه‌ها

 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۴: خط ۱۴:
==معنی و مفهوم حجر چیست؟==
==معنی و مفهوم حجر چیست؟==
واژه حجر، در معانی گوناگونی، در [[قرآن]] به کار رفته است:
واژه حجر، در معانی گوناگونی، در [[قرآن]] به کار رفته است:
# حجر بر وزن [[فلس]] و تحجیر، آن است که در اطراف محلی سنگ بچینند محل تحجیر شده را حجر بر وزن - [[علم]] - گویند نظیر حجر [[کعبه]]، - [[حجر اسماعیل]] -... این تسمیه، ممنوع الدخول بودن آن مکان، در [[طواف]] [[حج]] است<ref>قاموس قرآن، ج۲، ص۱۰۸.</ref>. بدین اعتبار حجر را منع معنی کرده‌اند.
# حجر بر وزن [[فلس]] و تحجیر، آن است که در اطراف محلی سنگ بچینند محل تحجیر شده را حجر بر وزن - [[علم]] - گویند نظیر حجر [[کعبه]] - [[حجر اسماعیل]] -... این تسمیه، ممنوع الدخول بودن آن مکان، در [[طواف]] [[حج]] است<ref>قاموس قرآن، ج۲، ص۱۰۸.</ref>. بدین اعتبار حجر را منع معنی کرده‌اند.
# [[عقل]] را هم، حجر گفته‌اند؛ زیرا که شخص را، از خواسته‌های نفس منع می‌کند.
# [[عقل]] را هم، حجر گفته‌اند؛ زیرا که شخص را، از خواسته‌های نفس منع می‌کند.
#گاهی حجر را به معنی [[حرام]] هم آورده‌اند.
#گاهی حجر را به معنی [[حرام]] هم آورده‌اند.
خط ۲۰: خط ۲۰:


مؤلف [[قاموس قرآن]]، در این باره می‌افزاید: «به نظر نگارنده قول راغب قوی‌تر است؛ زیرا حجر محلی محصور از سنگ‌هاست و چون آنها از کوه‌ها [[خانه]] می‌تراشیدند... و خانه‌هایشان محصور از سنگ‌ها بوده. اصحاب حجر خوانده شدند، یعنی مردمی که در محل محاط، از سنگ‌ها [[زندگی]] می‌کردند<ref>قاموس قرآن.</ref>.
مؤلف [[قاموس قرآن]]، در این باره می‌افزاید: «به نظر نگارنده قول راغب قوی‌تر است؛ زیرا حجر محلی محصور از سنگ‌هاست و چون آنها از کوه‌ها [[خانه]] می‌تراشیدند... و خانه‌هایشان محصور از سنگ‌ها بوده. اصحاب حجر خوانده شدند، یعنی مردمی که در محل محاط، از سنگ‌ها [[زندگی]] می‌کردند<ref>قاموس قرآن.</ref>.
مؤلف محترم [[تفسیر نمونه]] می‌نویسد: «اصحاب الحجر همان قوم [[سرکشی]]، که در سرزمینی به نام حجر زندگی مرفهی داشتند و [[پیامبر]] بزرگشان [[صالح]] برای [[هدایت]] آنها [[مبعوث]] شد، که... فرستادگان [[خدا]] را [[تکذیب]] کردند، اما، در این که این [[شهر]] در کجا واقع بود؛ بعضی از [[مفسران]] و [[مورخان]] چنین انگاشته‌اند؛ که شهری بود در مسیر کاروان [[مدینه]] و [[شام]]، در یک منزلی [[وادی القری]]<ref>وادی القری، موضعی است، نزدیک مدینه، سر راه مدینه به شام و دارای دهکده‌های بسیار است و غزوه وادی القری در این سرزمین به سال هفتم هجرت در آنجا رخ داد؛ فرهنگ فارسی معین.</ref> و در جنوب تیمه و امروز تقریباً اثری از آن نیست.
مؤلف محترم [[تفسیر نمونه]] می‌نویسد: «اصحاب الحجر همان قوم [[سرکشی]]، که در سرزمینی به نام حجر زندگی مرفهی داشتند و [[پیامبر]] بزرگشان [[صالح]] برای [[هدایت]] آنها [[مبعوث]] شد، که... فرستادگان [[خدا]] را [[تکذیب]] کردند، اما، در این که این [[شهر]] در کجا واقع بود؛ بعضی از [[مفسران]] و [[مورخان]] چنین انگاشته‌اند؛ که شهری بود در مسیر کاروان [[مدینه]] و [[شام]]، در یک منزلی [[وادی القری]]<ref>وادی القری، مکانی است، نزدیک مدینه، سر راه مدینه به شام و دارای دهکده‌های بسیار است و غزوه وادی القری در این سرزمین به سال هفتم هجرت در آنجا رخ داد؛ فرهنگ فارسی معین.</ref> و در جنوب تیمه و امروز تقریباً اثری از آن نیست.
می‌گویند این [[شهر]] در گذشته؛ یکی از شهر‌های تجارتی [[عربستان]] بوده و تا آنجا اهمیت داشته که بطلمیوس در نوشته‌هایش، به عنوان یک شهر [[تجاری]] از آن نام برده است و پلین جغرافیدان [[رومی]]، از آن به نام حجری یاد می‌کند.
می‌گویند این [[شهر]] در گذشته؛ یکی از شهر‌های تجارتی [[عربستان]] بوده و تا آنجا اهمیت داشته که بطلمیوس در نوشته‌هایش، به عنوان یک شهر [[تجاری]] از آن نام برده است و پلین جغرافیدان [[رومی]]، از آن به نام حجری یاد می‌کند.


خط ۳۲: خط ۳۲:
از مجموع اسناد به دست آمده، به این نتیجه می‌رسیم که حجر نام یک مکان جغرافیایی است، که در جنوب شهر تیمه و در راه میان شام و مدینه قرار داشت و در گذشته یکی از مراکز مهم تجارتی به شمار می‌آمد و [[اهل]] آن، نسبت به پیامبرشان [[حضرت صالح]] [[سرکش]] بوده و از آن [[پیامبر الهی]] [[اطاعت]] نمی‌نمودند.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۴۵.</ref>
از مجموع اسناد به دست آمده، به این نتیجه می‌رسیم که حجر نام یک مکان جغرافیایی است، که در جنوب شهر تیمه و در راه میان شام و مدینه قرار داشت و در گذشته یکی از مراکز مهم تجارتی به شمار می‌آمد و [[اهل]] آن، نسبت به پیامبرشان [[حضرت صالح]] [[سرکش]] بوده و از آن [[پیامبر الهی]] [[اطاعت]] نمی‌نمودند.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۴۵.</ref>


==[[الحجر]] [اسماعیل]==
==حِجر قوم ثمود==
این مکان [[محل دفن]] [[حضرت اسماعیل]]{{ع}}و [[مادر]] بزرگوارشان [[هاجر]]{{س}} است در [[کعبه]] که هنوز هم به همین نام شناخته می‌‌شود. [[حجر اسماعیل]]، محدوده‌ای محصور است در کعبه در قسمت [رکن] شامی که با دیواری که ارتفاع آن کمتر از نیم متر است احاطه شده است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۲۱.</ref><ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۹۲.</ref>
{{همچنین|ثمود}}
 
این موضع - که هنوز هم بدین نام شناخته می‌‌شود - محلی است در [[وادی القری]] بین [[حجاز]] و [[شام]].<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۴۲۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۲۱.</ref> این دره که در قسمت بالای وادی القری قرار دارد توسط آب کوه‌های «[[مدائن]] [[صالح]]» ([[أرض]] ثمود) مشروب می‌‌شود. [[حجر]] [ثمود]، ساکنانی از [[قبیله]] [[عنزه]] دارد و [[کشاورزی]] پررونقی در آن جریان دارد. علاوه بر آن، آثار بر جای مانده از [[قوم]] نابود شده ثمود، از دیگر پدیده‌های مهم و معروف این [[سرزمین]] است. [[سیره نویسان]] در آثار خود به مناسبت [[غزوه تبوک]]، ذکری از این مکان به میان آورده، گفته‌اند که [[رسول خدا]]{{صل}} و یارانش در یکی از مراحل [[سفر]] خود به [[تبوک]]، بدین سرزمین وارد شده‌اند.<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۱۰۰۷؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۲۱.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۹۳.</ref>
==الحِجر [[[ثمود]]]==
این موضع –که هنوز هم بدین نام شناخته می‌‌شود،- محلی است در [[وادی القری]] بین [[حجاز]] و [[شام]].<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۴۲۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۲۱.</ref> این دره که در قسمت بالای وادی القری قرار دارد توسط آب کوه‌های «[[مدائن]] [[صالح]]» ([[أرض]] ثمود) مشروب می‌‌شود. [[حجر]] [ثمود]، ساکنانی از [[قبیله]] [[عنزه]] دارد و [[کشاورزی]] پررونقی در آن جریان دارد. علاوه بر آن، آثار بر جای مانده از [[قوم]] نابود شده ثمود، از دیگر پدیده‌های مهم و معروف این [[سرزمین]] است. [[سیره نویسان]] در آثار خود به مناسبت [[غزوه تبوک]]، ذکری از این مکان به میان آورده، گفته‌اند که [[رسول خدا]]{{صل}} و یارانش در یکی از مراحل [[سفر]] خود به [[تبوک]]، بدین سرزمین وارد شده‌اند.<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۱۰۰۷؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۵۲۱.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۹۳.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۱۹۰

ویرایش