←عبرتهای داستان اصحاب سبت
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== کیفیت مسخ اصحاب سبت == | == کیفیت مسخ اصحاب سبت == | ||
== عبرتهای داستان [[ | == عبرتهای داستان اصحاب سبت== | ||
==اصحاب السبت== | |||
تعطیلی [[روز]] [[شنبه]] و [[نافرمانی]] [[بنیاسرائیل]] | |||
جمعی از [[بنی اسرائیل]] در [[ساحل]] یکی از دریاها (ظاهراً [[دریای احمر]] بوده که در کنار [[سرزمین فلسطین]] قرار دارد) در بندری بنام «[[ایله]]» (که امروز بنام بندر ایلات معروف میباشد) [[زندگی]] میکردند و از طرف [[خداوند]] به عنوان [[آزمایش]] و [[امتحان]] [[دستوری]] به آنها داده شد و آن اینکه صید ماهی را در آن روز تعطیل کنند اما آنها با آن دستور [[مخالفت]] کردند و گرفتار [[مجازات]] دردناکی شدند که شرح آن در [[قرآن]] آمده است. | |||
قرآن در این زمینه میفرماید: «از [[قوم یهود]] دربارۀ سرگذشت شهری که در کنار دریا قرار داشت سؤال کن زمانی که آنها در روزهای شنبه از [[قانون]] [[پروردگار]] [[تجاوز]] میکردند»<ref>{{متن قرآن|وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}} «و از ایشان درباره شهری که در کرانه دریا بود بپرس، آنگاه که (از حکم حرام بودن ماهیگیری) در روز شنبه تجاوز میکردند زیرا روز شنبه آنان ماهیهاشان نزد ایشان روی آب میآمدند و روزی که شنبهشان نبود نزد آنان نمیآمدند، بدینگونه آنها را برای آنکه نافرمانی میکردند، میآزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۳.</ref>. | |||
زیرا روز شنبه روز تعطیل آنها بود و [[وظیفه]] داشتند، دست از کار و کسب و صید ماهی بکشند و به [[مراسم]] [[عبادت]] آن روز بپردازند، اما آنها این دستور را زیر پا گذاردند. | |||
سپس قرآن آنچه را در جملۀ قبل سربسته بیان کرده بود چنین شرح میدهد به خاطر بیاور «آن هنگام که ماهیان در روز شنبه در سطح آب آشکار میشدند و در غیر روز شنبه به سراغ آنها نمیآمدند»<ref>{{متن قرآن|وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}} «و از ایشان درباره شهری که در کرانه دریا بود بپرس، آنگاه که (از حکم حرام بودن ماهیگیری) در روز شنبه تجاوز میکردند زیرا روز شنبه آنان ماهیهاشان نزد ایشان روی آب میآمدند و روزی که شنبهشان نبود نزد آنان نمیآمدند، بدینگونه آنها را برای آنکه نافرمانی میکردند، میآزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۳.</ref>. | |||
[[بدیهی]] است جمعیتی که در کنار دریا [[زندگی]] میکنند، قسمت مهمی از [[تغذیه]] و درآمدشان از طریق صید ماهی است، و گویا به خاطر تعطیل [[مستمری]] که قبلاً در [[روز]] [[شنبه]] در میان آنها معمول بود، ماهیان در آن روز [[احساس امنیت]] از نظر صیادان میکردند و دسته دسته به روی آب ظاهر میشدند، اما در روزهای دیگر که صیادان در تعقیب آنها بودند در اعماق آب فرو میرفتند! | |||
این موضوع خواه جنبۀ طبیعی داشته، و یا یک جنبۀ فوقالعاده و [[الهی]]، وسیلهای بود برای [[امتحان]] و [[آزمایش]] این [[جمعیت]]؛ لذا [[قرآن]] میگوید: «ما این چنین آنها را به چیزی که در برابر آن [[مخالفت]] میکردند آزمایش میکردیم»<ref>{{متن قرآن|وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}} «و از ایشان درباره شهری که در کرانه دریا بود بپرس، آنگاه که (از حکم حرام بودن ماهیگیری) در روز شنبه تجاوز میکردند زیرا روز شنبه آنان ماهیهاشان نزد ایشان روی آب میآمدند و روزی که شنبهشان نبود نزد آنان نمیآمدند، بدینگونه آنها را برای آنکه نافرمانی میکردند، میآزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۳.</ref>. | |||
هنگامی که این جمعیت از [[بنیاسرائیل]] در برابر این آزمایش بزرگ که با زندگی آنان کاملاً آمیخته بود قرار گرفتند، به سه گروه تقسیم شدند: «گروه اول» که [[اکثریت]] را تشکیل میدادند، به مخالفت با این [[فرمان الهی]] برخاستند. | |||
«گروه دوم» که قاعدتاً [[اقلیت]] کوچکی بودند، در برابر گروه اول به [[وظیفه]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] [[قیام]] کردند. | |||
«گروه سوم» ساکتان و بیطرفان بودند، که نه همگامی با [[گناهکاران]] داشتند و نه وظیفۀ [[نهی از منکر]] را انجام میدادند. | |||
[[قرآن]] در ادامۀ این ماجرا، گفتگوی این گروه را با نهیکنندگان شرح میدهد و میگوید: «بخاطر بیاور هنگامی که جمعی از آنها به جمع دیگری گفتند: چرا جمعی [[گنهکار]] را [[اندرز]] میدهید که [[خداوند]] سرانجام آنها را هلاک خواهد کرد و یا به [[عذاب]] دردناکی [[کیفر]] خواهد داد». | |||
«آنها در پاسخ گفتند: ما به خاطر این نهی از منکر میکنیم که وظیفۀ خود را در پیشگاه پروردگارتان انجام داده و در برابر او مسئولیتی نداشته باشیم، به علاوه شاید سخنان ما در [[دل]] آنها مؤثر افتد و دست از [[طغیان]] و [[سرکشی]] بردارند»<ref>{{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُوا مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}} «و (یاد کن) آنگاه را که گروهی از ایشان گفتند: چرا قومی را پند میدهید که خداوند یا آنان را نابود یا به سختی عذاب خواهد کرد؟ گفتند: تا عذری نزد پروردگارتان گردد و باشد که آنان پرهیزگاری ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۶۴.</ref>. | |||
اما: سرانجام، [[دنیاپرستی]] بر آنان [[غلبه]] کرد «و [[فرمان خدا]] را به دست [[فراموشی]] سپردند، در این هنگام آنها را که از [[گناه]] [[نهی]] میکردند [[رهایی]] بخشیدیم، ولی [[ستمکاران]] را به کیفر [[سختی]] به خاطر [[فسق]] و گناهشان [[مبتلا]] ساختیم»<ref>{{متن قرآن|فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}} «آنگاه چون اندرزی که به ایشان داده شده بود از یاد بردند کسانی را که (مردم را) از کار بد باز میداشتند رهایی بخشیدیم و ستمورزان را برای آنکه نافرمانی میکردند به عذابی سخت فرو گرفتیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۵.</ref>. | |||
سپس قرآن [[مجازات]] آنها را چنین شرح میدهد: هنگامی که «در برابر آنچه از آن نهی شده بودند، سرکشی کردند به آنها گفتیم به شکل میمونهای طرد شده در آیید»<ref>{{متن قرآن|فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَا نُهُوا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}} «و چون از (ترک) آنچه از آن باز داشته شده بودند سرپیچیدند به آنان فرمودیم:» سوره اعراف، آیه ۱۶۶.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[قصههای قرآن (کتاب)|قصههای قرآن]] ص ۳۳۱.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||