|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط
| | #تغییر_مسیر [[جعدة بن هبیره مخزومی]] |
| | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی
| |
| | عنوان مدخل = جعده بن هبیره مخزومی
| |
| | مداخل مرتبط = [[جعده بن هبیره مخزومی در تاریخ اسلامی]] - [[جعده بن هبیره مخزومی در تراجم و رجال]]
| |
| | پرسش مرتبط =
| |
| }}
| |
| {{جعبه اطلاعات اصحاب
| |
| | نام = جعده بن هبیره مخزومی
| |
| | مشهور به =
| |
| | نام تصویر = تصویر قدیمی مدینه.jpg
| |
| | عرض تصویر =
| |
| | توضیح تصویر = تصویر قدیمی مدینه
| |
| | نام کامل = جعده بن هبیره مخزومی
| |
| | نامهای دیگر =
| |
| | جنسیت = مرد
| |
| | کنیه =
| |
| | لقب =
| |
| | اهل =
| |
| | از قبیله = [[بنیمخزوم]]
| |
| | از تیره =
| |
| | پدر = [[هبيرة مخزومی]]
| |
| | مادر = [[ام هانی بنت ابی طالب]]
| |
| | همسر =
| |
| | پسر = [[عبدالله بن جعده بن هبیره]]
| |
| | دختر =
| |
| | خواهر =
| |
| | برادر =
| |
| | خویشاوندان = [[امام علی]] (دایی)
| |
| | وابستگان =
| |
| | تاریخ تولد =
| |
| | محل تولد =
| |
| | محل زندگی = {{فهرست جعبه افقی| [[مدینه]] | [[کوفه]] }}
| |
| | تاریخ درگذشت =
| |
| | محل درگذشت =
| |
| | تاریخ شهادت =
| |
| | محل شهادت =
| |
| | طول عمر =
| |
| | محل دفن =
| |
| | دین =
| |
| | مذهب =
| |
| | از اصحاب = [[امام علی]]
| |
| | از طبقه =
| |
| | در جنگ = [[جنگ صفین]]
| |
| | نقشها =
| |
| | فعالیتها =
| |
| | علت شهرت =
| |
| | علت درگذشت =
| |
| | علت شهادت =
| |
| | راوی از =
| |
| | روایات مشهور =
| |
| | مشایخ او =
| |
| | راویان از او =
| |
| | آخرین راوی از او =
| |
| }}
| |
| | |
| == مقدمه ==
| |
| جعدة بن هبيرة مخزومی پسر [[خواهر]] [[حضرت علی]] {{ع}} و مادرش [[ام هانی بنت ابی طالب]] و از [[اصحاب]] و [[یاران]] باوفای آن [[حضرت]] بود<ref>رجال طوسی، ص۳۷، ش۱۴؛ شرح ابن ابی الحدید، ج۱۰، ص۷۷ و اعیان الشیعه، ج۴، ص۷۷.</ref>.
| |
| | |
| جعدة بن هبيره یکی از پنج [[قریشی]] است که در [[خدمت]] [[حضرت امیر]] {{ع}} بود، و [[وفاداری]] خود را تا پای [[جان]] به [[ظهور]] رساند<ref>رجال کشی، ص۶۳، ح۱۱۱.</ref>.
| |
| | |
| او پس از [[هجرت به مدینه]]، مدتی در آنجا ماند و سپس در [[کوفه]] [[مسکن]] گرفت. و موقعی که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} از [[جنگ جمل]] به [[کوفه]] وارد شد، در [[منزل]] او ساکن شد<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۳، ص۱۰۴.</ref>.
| |
| | |
| [[حضرت]] پس از مدتی [[جعده]] را به [[خراسان]] فرستاده<ref>تهذيب التهذیب، ج۲، ص۴۸ و اعیان الشیعه، ج۴، ص۷۷.</ref>، و پس از آنجام [[مأموریت]] از [[خراسان]] بازگشت و در [[کوفه]] ماند و همواره ملازم [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود. روزی [[حضرت]] میخواست [[سخنرانی]] کند، [[جعده]] سنگی گذاشت و [[حضرت]] در حالی که [[لباس]] پشمی به تن داشت و [[شمشیر]] خود را با لیف خرما حمایل کرده بود و پیشانیاش پینه بسته بود، بالای آن سنگ رفت و برای [[مردم]] [[سخنرانی]] کرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲: {{عربی|الحمد لله الذي....}}.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۱-۳۰۲.</ref>
| |
| | |
| == [[دلاوری]] [[جعده]] در [[جنگ صفین]] ==
| |
| [[جعده]] از [[دلاور]] مردانی بود که در [[جنگ صفین]] در رکاب دایی بزرگوار خود [[حضرت علی]] {{ع}} مردانه و با [[اخلاص]] جنگید و از [[ولایت]] به [[حق]] مولایش [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}[[دفاع]] کرد.
| |
| | |
| [[نصر بن مزاحم]] از [[ابی جحیفه]] [[نقل]] میکند که: [[معاویه]] در یکی از روزهای [[جنگ صفین]]، همه [[قریشیان]] را که از [[شام]] همراهش بودند، جمع کرد و به آنان گفت: ای گروه [[قریش]]، برای هیچ کدام از شما غیر از [[عمر]] و عاص [[کار]] و [[هنری]] ساخته نیست، شما را چه شده است، [[غیرت]] [[قریش]] کجا رفته است؟ [[سرداران سپاه]] [[قریش]] هر کدام جوابی دادند و عتبه [[برادر]] [[معاویه]] سخت در [[غضب]] شد و گفت: من فردا با [[جعدة]] بن هبيره مخزومی روبه رو میشوم. [[معاویه]] این را پسندید و گفت: به به، [[قوم]] او [[بنی مخزوم]] و مادرش [[ام هانی دختر ابوطالب]] و پدرش هسبيرة بن أبي وهب است و هماوردی بزرگوار [[شایسته]] است.
| |
| | |
| در فردای آن روز، [[عتبه]] به میدان رزم آمد و [[جعده]] را برای [[جنگ]] با خود فراخواند، [[جعده]] با اجازه [[حضرت علی]] {{ع}} مقابل او قرار گرفت و مطالبی در معرکه [[نبرد]] بین [[عتبه]] و [[جعده]] رد و بدل شد، اما جوابهای کوبنده [[جعده]]، [[عتبه]] را به [[خشم]] آورد و به [[جعده]] [[دشنام]] داد، [[جعده]] از او روی برگرداند و پاسخش نداد، در این موقع [[عتبه]] از پیش [[جعده]] برگشت و در اردوگاه [[معاویه]] تمامی سواران و نیروهای خود از [[قبایل]] سکون، [[ازد]] و صدف را برای [[جنگ]] با [[جعده]] آماده ساخت و [[جعده]] هم به [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} بازگشت و آنچه میتوانست نیرو [[بسیج]] کرد و هر دو گروه در برابر هم مصاف دادند. در آن روز [[جعده]] خود شخصأ [[نبرد]] میکرد و با یارانش به نیروهای عتبه حمله میبردند و [[کار]] به جایی رسید که [[عتبه]] دیگر [[توان]] رزم نداشت و سواران خود را به حال خود گذاشت و شتابان از معرکه [[نبرد]] گریخت و نزد [[معاویه]] رفت. و همراهان او هم عقب نشینی کردند، [[معاویه]] چون فرار او، و همرزمانش را دید به او گفت:[[جعده]]، تو را رسوا کرد و تو را فراری داد و چنان فضيحتی به بار آوردی که هرگز لکه آن از دامنت [[پاک]] نخواهد شد! [[عتبه]] گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]، من تمام کوشش خود را کردم ولی [[خداوند]] [[پیروزی]] ما را بر او مقدر نکرد، چه کنم؟ [[جعده]] هم پس از آن [[پیروزی]] نزد [[حضرت علی]] {{ع}} منزلتی بیشتر یافت<ref>ر. ک: وقعة صفين، ص۴۶۲ - ۴۶۶ و شرح ابن ابی الحدید، ج۸ ص۹۷ - ۱۰۰.</ref>.
| |
| | |
| شعرای [[عرب]] از جمله [[نجاشی]] و [[شنّی]] در فحاشی [[عتبه]] به [[جعده]] و [[مبارزه]] این دو اشعاری سرودهاند<ref>ر. ک: وقعة صفين، ص۴۶۲ - ۴۶۶ و شرح ابن ابی الحدید، ج۸ ص۹۷ - ۱۰۰.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref>
| |
| | |
| == [[محبت]] [[خاندان]] [[جعده]] به [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} ==
| |
| [[خاندان]] [[جعدة بن هبيره]] همواره از [[محبان]] و [[یاران]] [[اهل بیت پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} بودند و متقابلا على {{ع}} و فرزندانش آنان را مورد [[اعتماد]] خود میدانستند. لذا برای [[گمراهی]] [[بنی امیه]] از محل [[دفن]] [[حضرت علی]] {{ع}} در چند مورد [[قبر]] ساختند و یکی هم در [[خانه]] [[جعده]].
| |
| | |
| [[ابن ابی الحدید]] در ذیل [[خطبه ۵۶]] [[نهج البلاغه]] آورده است: شبی که [[امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} به [[شهادت]] رسید، فرزندانش [[تصمیم]] گرفتند که [[مرقد مطهر]] آن [[حضرت]] را از [[بیم]] تعرض [[بنی امیه]] و [[خوارج]] پوشیده دارند، از این رو در همان [[شب]] [[دفن]]، [[مردم]] را در خصوص [[مزار]] او دچار تصورات گوناگون کردند. [[فرزندان]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نخست تابوتی را که از آن بوی [[کافور]] برمیخاست بر شتر نری نهادند و با ریسمانها [[استوار]] بستند و در [[تاریکی]] [[شب]] همراه تنی چند از افراد مورد [[اعتماد]] خویش آن را از [[کوفه]] بیرون فرستادند و خود شایع کردند که [[پیکر مطهر]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} را به [[مدینه]] میبرند تا کنار [[مرقد]] [[فاطمه]] {{ع}} به [[خاک]] بسپارند.
| |
| | |
| همچنین استری از [[منزل]] بیرون آوردند که بر آن شکل جنازهای که در پارچهای پیچیده بودند گذاشتند و چنین [[تصور]] میشد که میخواهند جنازه [[حضرت]] را در [[حیره]] به [[خاک]] بسپارند، و در آخر هم چند [[گور]] کندند یکی در [[مسجد کوفه]]، یکی کنار میدان [[قصر]]- ساختمان [[حکومتی]] - یکی در حجرهای از خانههای [[خاندان]] [[جعدة بن هبيرة مخزومی]] و یکی در کنار دیوار [[خانه]] [[عبدالله بن يزيد قسری]] و یکی در [[کناسه]] و یکی هم در ثويبة، و بدین ترتیب محل آرامگاه آن [[امام]] [[غریب]] بر [[مردم]] پوشیده ماند و از محل [[دفن]] آن [[حضرت]] کسی جز [[فرزندان]] بزرگوار آن [[حضرت]]، و برخی از [[یاران]] بسیار [[مخلص]] او [[آگاه]] نشدند. و [[سحرگاهان]] آن [[شب]] - بیست و یکم [[ماه رمضان]] - این جمع چند نفری پیکر [[شریف]] و [[مطهر]] [[حضرت]] را از [[کوفه]] بیرون بردند و در [[نجف]] و همان محلی که به [[غری]] معروف است بر طبق [[وصیت]] [[حضرت]] به [[خاک]] سپردند و بدین ترتیب محل [[دفن]] آن [[امام همام]] تا زمان [[حکومت]] [[هارون الرشید]] بر [[مردم]] پوشیده ماند<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۴، ص۸۱.</ref>.
| |
| | |
| آری، [[جعده]] تا پایان [[عمر]] بابرکتش [[دست]] از [[محبت]] و [[اطاعت]] [[خاندان پیامبر]] {{ع}} برنداشت و همواره در [[خدمت]] آنان بود.<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| {{مدخل وابسته}}
| |
| * [[امام علی]] (دایی)
| |
| * [[هبيرة مخزومی]] (پدر)
| |
| * [[ام هانی]] (مادر)
| |
| * [[عبدالله بن جعده بن هبیره]] (فرزند)
| |
| * [[بنیمخزوم]] (قبیله)
| |
| {{پایان مدخل وابسته}}
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{منابع}}
| |
| # [[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|'''اصحاب امام علی''']]
| |
| {{پایان منابع}}
| |
| | |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| [[رده:اصحاب امام علی]]
| |
| [[رده:اعلام]]
| |
| [[رده:قبیله بنیمخزوم]]
| |
