امت در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۷۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۸: خط ۸:
== مقدمه ==
== مقدمه ==
این واژه از ماده «أم‌م» به معنای قصد امری خاص و معین است. هنگامی‌که گفته می‌شود {{عربی|أمَمتُ إلیه}}، یعنی {{عربی|قصَدتُ إلیه}}. در همه مشتقات این لغت، معنای قصد کردن چیزی و توجه و [[رجوع]] به آن دیده می‌شود؛ چنان‌که [[امام]] به معنای [[پیشوا]] و [[رهبر]] است که مقصد یک گروه می‌باشد و یا [[امّت]] یعنی مجموعه‌ای که مقصد واحدی دارند<ref>کتاب العین (ط. هجرت، بی‌تا). ج۸، ص۴۲۷.</ref>. بنابراین، «امّت» بر وزن فُعلَة (این وزن معمولاً برمقداری معیّن از ماده خود دلالت می‌کند) به معنای تعداد معیّن و محدودی از افراد است که دارای [[هدف]] و رهبر واحدند و همگی او را مقصد و مقتدای خود قرار داده‌اند<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه. ش)، ج۱، ص۱۳۵.</ref>. مصداق [[عینی]] امّت در [[قرآن]]، [[تابعین]] [[انبیاء الهی]] {{عم}} هستند که عقیده‌ای واحد، آنان را گرد هم جمع نموده است<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش.)، ج۲، ص۸۰۶.</ref>. بر اساس تحلیلی که در این ماده ذکر شد، پی می‌بریم که رابطه تنگاتنگی بین امام و امّت وجود دارد؛ زیرا امام هر قومی، شخصیتی است که مقتدای امّت است و امّت نیز مجموعه آحادی است که ملاک [[وحدت]] آنان [[رهبری]] آنها است؛ لذا از منظر کثرت به وحدت، امام مقصد و [[مقتدا]] و عصاره امّت است و از منظر وحدت به کثرت، امام نماد وحدت و [[مظهر]] [[اعتقاد]] امّت است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۳ و ج۱۸، ص۹۳.</ref>. به همین دلیل است که مصداقاً امّت و امام گاه به جای یکدیگر به کار می‌روند؛ مثل: {{متن قرآن|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«به راستی ابراهیم (به تنهایی) امتی فروتن برای خداوند و درست‌آیین بود و از مشرکان نبود» سوره نحل، آیه ۱۲۰.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۶۰۹.</ref>
این واژه از ماده «أم‌م» به معنای قصد امری خاص و معین است. هنگامی‌که گفته می‌شود {{عربی|أمَمتُ إلیه}}، یعنی {{عربی|قصَدتُ إلیه}}. در همه مشتقات این لغت، معنای قصد کردن چیزی و توجه و [[رجوع]] به آن دیده می‌شود؛ چنان‌که [[امام]] به معنای [[پیشوا]] و [[رهبر]] است که مقصد یک گروه می‌باشد و یا [[امّت]] یعنی مجموعه‌ای که مقصد واحدی دارند<ref>کتاب العین (ط. هجرت، بی‌تا). ج۸، ص۴۲۷.</ref>. بنابراین، «امّت» بر وزن فُعلَة (این وزن معمولاً برمقداری معیّن از ماده خود دلالت می‌کند) به معنای تعداد معیّن و محدودی از افراد است که دارای [[هدف]] و رهبر واحدند و همگی او را مقصد و مقتدای خود قرار داده‌اند<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ ه. ش)، ج۱، ص۱۳۵.</ref>. مصداق [[عینی]] امّت در [[قرآن]]، [[تابعین]] [[انبیاء الهی]] {{عم}} هستند که عقیده‌ای واحد، آنان را گرد هم جمع نموده است<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ه. ش.)، ج۲، ص۸۰۶.</ref>. بر اساس تحلیلی که در این ماده ذکر شد، پی می‌بریم که رابطه تنگاتنگی بین امام و امّت وجود دارد؛ زیرا امام هر قومی، شخصیتی است که مقتدای امّت است و امّت نیز مجموعه آحادی است که ملاک [[وحدت]] آنان [[رهبری]] آنها است؛ لذا از منظر کثرت به وحدت، امام مقصد و [[مقتدا]] و عصاره امّت است و از منظر وحدت به کثرت، امام نماد وحدت و [[مظهر]] [[اعتقاد]] امّت است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۳ و ج۱۸، ص۹۳.</ref>. به همین دلیل است که مصداقاً امّت و امام گاه به جای یکدیگر به کار می‌روند؛ مثل: {{متن قرآن|إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«به راستی ابراهیم (به تنهایی) امتی فروتن برای خداوند و درست‌آیین بود و از مشرکان نبود» سوره نحل، آیه ۱۲۰.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]] ص ۶۰۹.</ref>
==[[مفهوم امت]]==
معنای لغوی: در لغت [[عربی]] است به معنای جماعتی با مقصد واحد و [[قوم]] به مفهوم جمعیتی با رابطه نسبی واحد و [[ملت]] به معنی مردمی با مسیر واحد و بالاخره [[وطن]] به مفهوم سرزمینی که مردمی را در بر می‌گیرد آمده است و در [[حقیقت]] همه این الفاظ حاکی از [[جمعیت]] متشکلی است که یک پیوند خاص آنها را به یکدیگر مرتبط کرده است و عامل ربط و عنصر پیوند را می‌توان از مضاف‌الیه این کلمات به دست آورد، مانند [[امت اسلام]]، قوم [[پیامبر]]{{صل}}، [[ملت یهود]] و [[وطن اسلامی]] و از آنجا که عنصر اصلی پیوند و [[ارتباط]] [[انسان‌ها]] در دیدگاه [[اسلام]] این است، بنابراین از نظر [[تفسیر]] لغوی [[آیات]] مربوط به این واژه‌ها می‌توان گفت که استفاده از این کلمات در مورد اسلام، [[مسیحیت]] و [[یهود]] یکسان است و [[آیه]] {{متن قرآن|تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ}}<ref>«آن، امّتی بود که از میان برخاست» سوره بقره، آیه ۱۳۴.</ref> می‌تواند هر امتی را با [[عقیده]] خاصش شامل شود؛


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴''']]
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴''']]
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۲۸۹

ویرایش