بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن ') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = لشکر | | موضوع مرتبط = لشکر | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = لشکر | ||
| مداخل مرتبط = [[لشکر در قرآن | | مداخل مرتبط = [[لشکر در قرآن]] - [[لشکر در فقه سیاسی]] - [[لشکر در معارف دعا و زیارات]] - [[لشکر در معارف و سیره سجادی]] - [[لشکر در معارف مهدویت]] - [[لشکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
اعوان و [[انصار]]<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۱، ص۴۸۵.</ref>، [[لشکر]]، [[عسکر]]<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۲.</ref>، [[سپاه]]، گروهی سازمان یافته برای [[دفاع]] از مرام یا شخص یا [[یاری]] و تقویت آن <ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۲، ص۱۲۰.</ref>. | |||
{{متن قرآن|وَإِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«و بیگمان تنها سپاه ماست که پیروز است» سوره صافات، آیه ۱۷۳.</ref>. برخی احتمال فارسی بودن ریشه [[جُند]] را مطرح کردهاند، [[آرتور جفری]] مینویسد: امکان دارد، این واژه از اصل [[ایرانی]] خود "گُند پهلوی" مستقیماً به [[زبان عربی]] رفته باشد، اما احتمال بیشتر آن است که این کار از طریق زبان آرامی انجام گرفته باشد<ref>بهاءالدین خرمشاهی، واژههای دخیل در قرآن مجید، ص۱۷۰. همو، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۶۹۰.</ref>. جمع [[جند]]، [[جنود]] و أجناد ذکر شده است<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۰۰.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۱-۲۱۲.</ref>. | |||
== ارزش ارتش در اسلام == | == ارزش ارتش در اسلام == | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
[[استقلال]] ملت بدون آن فراهم نمیشود و خود ارتش نیز باید از طریق [[خراج]] و [[مالیات]] اداره شود... ”<ref>{{متن حدیث|فَالْجُنُودُ بِإِذْنِ اللَّه حُصُونُ الرَّعِيَّةِ، وزَيْنُ الْوُلاةِ، وعِزُّ الدِّينِ، وسُبُلُ الأمْنِ، ولَيْسَ تَقُومُ الرَّعِيَّةُ إِلَّا بِهِمْ، ثُمَّ لا قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلَّا بِمَا يُخْرِجُ اللَّه لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ الَّذِي يَقْوَوْنَ به عَلَى جِهَادِ عَدُوِّهِمْ}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۵۳).</ref>.<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۲۸۵.</ref> | [[استقلال]] ملت بدون آن فراهم نمیشود و خود ارتش نیز باید از طریق [[خراج]] و [[مالیات]] اداره شود... ”<ref>{{متن حدیث|فَالْجُنُودُ بِإِذْنِ اللَّه حُصُونُ الرَّعِيَّةِ، وزَيْنُ الْوُلاةِ، وعِزُّ الدِّينِ، وسُبُلُ الأمْنِ، ولَيْسَ تَقُومُ الرَّعِيَّةُ إِلَّا بِهِمْ، ثُمَّ لا قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلَّا بِمَا يُخْرِجُ اللَّه لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ الَّذِي يَقْوَوْنَ به عَلَى جِهَادِ عَدُوِّهِمْ}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۵۳).</ref>.<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۲۸۵.</ref> | ||
== رسالت ارتش == | == رسالت ارتش == | ||
از نظر اسلام ارتش، وظیفه و رسالتی بس سنگین، در برابر [[خدا]] و [[مردم]] دارد. ارتش باید متخلق به [[اخلاق پسندیده]] و نیکوی [[اسلامی]] بوده و در حراست [[دین خدا]] و [[سرزمین]] اسلامی، بینهایت کوشا باشد؛ ارتش باید در [[راه خدا]] و [[آزادی]] و [[نجات]] [[محرومان]] و مستضعفان بجنگد. [[خداوند متعال]] در [[قرآن مجید]] میفرماید: | از نظر اسلام ارتش، وظیفه و رسالتی بس سنگین، در برابر [[خدا]] و [[مردم]] دارد. ارتش باید متخلق به [[اخلاق پسندیده]] و نیکوی [[اسلامی]] بوده و در حراست [[دین خدا]] و [[سرزمین]] اسلامی، بینهایت کوشا باشد؛ ارتش باید در [[راه خدا]] و [[آزادی]] و [[نجات]] [[محرومان]] و مستضعفان بجنگد. [[خداوند متعال]] در [[قرآن مجید]] میفرماید: {{متن قرآن|وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا}}<ref>«و چرا شما در راه خداوند نبرد نمیکنید و (نیز) در راه (رهایی) مستضعفان از مردان و زنان و کودکانی که میگویند: پروردگارا! ما را از این شهر که مردمش ستمگرند رهایی بخش و از سوی خود برای ما سرپرستی بگذار و از سوی خود برای ما یاوری بگمار» سوره نساء، آیه ۷۵.</ref>. | ||
{{متن قرآن|وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا}}<ref>«و چرا شما در راه خداوند نبرد نمیکنید و (نیز) در راه (رهایی) مستضعفان از مردان و زنان و کودکانی که میگویند: پروردگارا! ما را از این شهر که مردمش ستمگرند رهایی بخش و از سوی خود برای ما سرپرستی بگذار و از سوی خود برای ما یاوری بگمار» سوره نساء، آیه ۷۵.</ref>. | |||
[[امام علی]] {{ع}} نیز در [[فرمان]] [[حکومتی]] معروف و [[ارزشمند]] خویش به [[فرماندار]] خود [[مالکاشتر]] [[نخعی]] در [[مصر]]، از جمله اوصافی که برای [[فرماندهان]] [[ارتش]] [[تعیین]] میکند این است که: “نسبت به [[ضعفا]] و [[بیچارگان]] [[رؤوف]] و [[مهربان]] و نسبت به اقویا سختگیر” باشد: {{متن حدیث|... فَوَلِّ مِنْ جُنُودِكَ... وَ يَرْأَفُ بِالضُّعَفَاءِ وَ يَنْبُو عَلَى الْأَقْوِيَاءِ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۵۳.</ref>. | [[امام علی]] {{ع}} نیز در [[فرمان]] [[حکومتی]] معروف و [[ارزشمند]] خویش به [[فرماندار]] خود [[مالکاشتر]] [[نخعی]] در [[مصر]]، از جمله اوصافی که برای [[فرماندهان]] [[ارتش]] [[تعیین]] میکند این است که: “نسبت به [[ضعفا]] و [[بیچارگان]] [[رؤوف]] و [[مهربان]] و نسبت به اقویا سختگیر” باشد: {{متن حدیث|... فَوَلِّ مِنْ جُنُودِكَ... وَ يَرْأَفُ بِالضُّعَفَاءِ وَ يَنْبُو عَلَى الْأَقْوِيَاءِ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۵۳.</ref>. | ||
بنابراین، با [[قاطعیت]] میتوان گفت: یک ارتش صد در صد [[اسلامی]]، همیشه حامی و طرفدار جدی [[حقوق]] [[ضعیفان]] میباشد و نسبت به [[فجار]] از [[آتش]] سوزندهتر است”<ref>{{متن حدیث|أَشَدَّ عَلَى الْفُجَّارِ مِنْ حَرِيقِ النَّارِ}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۳۸).</ref>. | بنابراین، با [[قاطعیت]] میتوان گفت: یک ارتش صد در صد [[اسلامی]]، همیشه حامی و طرفدار جدی [[حقوق]] [[ضعیفان]] میباشد و نسبت به [[فجار]] از [[آتش]] سوزندهتر است”<ref>{{متن حدیث|أَشَدَّ عَلَى الْفُجَّارِ مِنْ حَرِيقِ النَّارِ}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۳۸).</ref>. | ||
ارتش [[اسلام]] در برابر عموم [[مردم]]، [[متواضع]] و [[فروتن]] و در برابر [[ستمگران]]، [[متکبر]] و قدرتمند است. یکی از [[وظایف]] مهم ارتش اسلام “رابطه” یعنی [[پاسداری]] و [[حفاظت]] از مرزها و سرحدات [[کشور اسلامی]] از [[نفوذ]] عوامل [[بیگانگان]] میباشد. [[رسالت]] دیگر ارتش و [[سپاه اسلام]]، [[حمایت]] از حرکتها و نهضتهای [[آزادیخواه]] و ستمستیز در سطح جهانی است | ارتش [[اسلام]] در برابر عموم [[مردم]]، [[متواضع]] و [[فروتن]] و در برابر [[ستمگران]]، [[متکبر]] و قدرتمند است. یکی از [[وظایف]] مهم ارتش اسلام “رابطه” یعنی [[پاسداری]] و [[حفاظت]] از مرزها و سرحدات [[کشور اسلامی]] از [[نفوذ]] عوامل [[بیگانگان]] میباشد. [[رسالت]] دیگر ارتش و [[سپاه اسلام]]، [[حمایت]] از حرکتها و نهضتهای [[آزادیخواه]] و ستمستیز در سطح جهانی است<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص۲۸۶.</ref>. | ||
== ساختار ارتش اسلامی == | == ساختار ارتش اسلامی == | ||
ارتش اسلامی از نظر [[نظام]] درونی، ساختار ویژهای دارد که شاید بتوان مهمترین اصول ساختار ارتش اسلام را به صورت ذیل بیان کرد: | ارتش اسلامی از نظر [[نظام]] درونی، ساختار ویژهای دارد که شاید بتوان مهمترین اصول ساختار ارتش اسلام را به صورت ذیل بیان کرد: | ||
=== منابع [[مالی]] === | === منابع [[مالی]] === | ||
منابع مالی ارتش اسلام، از [[بیتالمال]] تأمین میگردد. بیتالمال نیز از طریق درآمدهای عمومی [[دولت]]، مانند: [[خراج]]، [[زکات]]، [[غنایم]] [[جنگی]]، [[انفال]] و مالیاتهای عمومی دیگر و... فراهم میآید<ref>{{متن حدیث|... لَا قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلَّا بِمَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ...}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۵۳).</ref>. | منابع مالی ارتش اسلام، از [[بیتالمال]] تأمین میگردد. بیتالمال نیز از طریق درآمدهای عمومی [[دولت]]، مانند: [[خراج]]، [[زکات]]، [[غنایم]] [[جنگی]]، [[انفال]] و مالیاتهای عمومی دیگر و... فراهم میآید<ref>{{متن حدیث|... لَا قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلَّا بِمَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ...}}؛ (نهج البلاغه، نامه ۵۳).</ref>. | ||
=== سن === | === سن === | ||
در ارتش اسلام، احراز [[مقامات]] نظامی حتی [[مقام]] [[فرماندهی]]، مشروط به شرایط [[سنی]] نیست؛ یعنی [[فرمانده]] حتما نباید مسنتر از افراد زیر فرماندهی باشد. | در ارتش اسلام، احراز [[مقامات]] نظامی حتی [[مقام]] [[فرماندهی]]، مشروط به شرایط [[سنی]] نیست؛ یعنی [[فرمانده]] حتما نباید مسنتر از افراد زیر فرماندهی باشد. [[پیامبر]] عالیقدر اسلام {{صل}} [[اسامة]] بنزید بیستساله را به عنوان فرمانده ارتش [[عظیم]] اسلام که در آن [[مجاهدان]] پیر و سابقهدار نیز حضور داشتند تعیین کرد. | ||
[[پیامبر]] عالیقدر اسلام {{صل}} [[اسامة]] بنزید بیستساله را به عنوان فرمانده ارتش [[عظیم]] اسلام که در آن [[مجاهدان]] پیر و سابقهدار نیز حضور داشتند تعیین کرد. | |||
=== [[تقوا]] === | === [[تقوا]] === | ||
مهمترین شرایط عضویت در ارتش و [[سپاه]] اسلامی و احراز مقام فرماندهی آن، [[ایمان به خدا]] و تقواست. | مهمترین شرایط عضویت در ارتش و [[سپاه]] اسلامی و احراز مقام فرماندهی آن، [[ایمان به خدا]] و تقواست. | ||
[[علی]] {{ع}} میفرماید: | [[علی]] {{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|فَوَلِّ مِنْ جُنُودِكَ أَنْصَحَهُمْ فِي نَفْسِكَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِإِمَامِكَ وَ أَنْقَاهُمْ جَيْباً وَ أَفْضَلَهُمْ حِلْماً...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ “(... ای [[مالک]]!) کسی را به عنوان [[فرمانده]] نیروهای مسلح خود [[تعیین]] کن که نسبت به [[خدا]] و [[پیامبر]] و “رهبرت” [[مؤمن]] و [[خوشبین]] و از نظر [[اخلاقی]] نیز [[حلیم]] و بردبار و [[پاکترین]] [[سربازان]] باشد... ”. | ||
{{متن حدیث|فَوَلِّ مِنْ جُنُودِكَ أَنْصَحَهُمْ فِي نَفْسِكَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِإِمَامِكَ وَ أَنْقَاهُمْ جَيْباً وَ أَفْضَلَهُمْ حِلْماً...}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ | |||
“(... ای [[مالک]]!) کسی را به عنوان [[فرمانده]] نیروهای مسلح خود [[تعیین]] کن که نسبت به [[خدا]] و [[پیامبر]] و “رهبرت” [[مؤمن]] و [[خوشبین]] و از نظر [[اخلاقی]] نیز [[حلیم]] و بردبار و [[پاکترین]] [[سربازان]] باشد... ”. | |||
=== قبول [[رهبری]] === | === قبول [[رهبری]] === | ||
[[ارتش]] و [[فرماندهان]] آن علاوه بر [[تقوا]] باید [[امام]] و [[رهبر]] [[عادل]] و بر [[حق]] [[جامعه]] را قبول داشته باشند. | [[ارتش]] و [[فرماندهان]] آن علاوه بر [[تقوا]] باید [[امام]] و [[رهبر]] [[عادل]] و بر [[حق]] [[جامعه]] را قبول داشته باشند. | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۱۰: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: مدخل]] | [[رده:مدخل]] | ||
[[رده: لشکر]] | [[رده:لشکر]] | ||
[[رده:مدخلهای در انتظار تلخیص]] | |||