یزید بن ثبیط عبدی: تفاوت میان نسخه‌ها

۷٬۹۳۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل  = یزید بن ثبیط عبدی | مداخل مرتبط = [[یزید بن ثبیط عبدی در تراجم و رجال]] - [[یزید بن ثبیط عبدی در تاریخ اسلامی]] - [[یزید بن ثبیط عبدی در معارف و سیره حسینی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| نام = یزید بن ثبیط عبدی
| مشهور به =
| نام تصویر = آرامگاه شهدای کربلا.jpg                           
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر = آرامگاه شهدای کربلا
| نام کامل = یزید بن ثبیط عبدی قیسی بصری
| نام‌های دیگر =
| جنسیت = مرد
| کنیه =   
| لقب = 
| اهل = 
| از قبیله = [[بنی‌عبدالقیس]]
| از تیره = 
| پدر = [[ثبیط عبدی قیسی بصری]]           
| مادر = 
| همسر =
| پسر = {{فهرست جعبه| [[عبدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] | [[عبیدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] }}
| دختر = 
| خواهر =
| برادر = 
| خویشاوندان =
| وابستگان =
| تاریخ تولد = 
| محل تولد = 
| محل زندگی = [[بصره]]
| تاریخ درگذشت =       
| محل درگذشت = 
| تاریخ شهادت = [[۶۱ هجری]]   
| محل شهادت = [[کربلا]]
| طول عمر =
| محل دفن = [[کربلا]]
| دین =
| مذهب =
| از اصحاب = {{فهرست جعبه افقی| [[امام علی]] | [[امام حسین]] }}
| از طبقه =
| در جنگ =   
| نقش‌ها = 
| فعالیت‌ها =     
| علت شهرت = 
| علت درگذشت = 
| علت شهادت =     
| راوی از =
| روایات مشهور = 
| مشایخ او = 
| راویان از او = 
| آخرین راوی از او =
}}


{{امامت}}
'''[[یزید بن ثبیط عبدی قیسی]]''' بصری از بزرگان و شخصیت‌های بنام [[شیعه]] و از [[یاران]] باوفای [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} بود. وی در زمره [[اصحاب]] [[امام حسین]] {{ع}} درآمد و در [[کربلا]] به [[شهادت]] رسید.
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[یزید بن ثبیط عبدی در تراجم و رجال]] - [[یزید بن ثبیط عبدی در تاریخ اسلامی]] - [[یزید بن ثبیط عبدی در معارف و سیره حسینی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
== مقدمه ==
'''یزید<ref>در برخی منابع نام او «زید» و «بدر» ثبت شده است (الاقبال، ج۳، ص۷۸ و ۳۴۵)</ref> بن ثبیط<ref>برخی منابع نام پدرش را رُقِیط (الاقبال، ج۳، ص۳۴۵) و برخی دیگر رُقِید، ذکر کرده‌اند (معجم الرجال الحدیث، ج۳، ص۲۷۲).</ref> عبدی''' از شهدای کربلاست. وی از [[شیعیان]] [[اهل بیت]] و از [[اصحاب]] [[ابوالأسود دوئلی]] و از اشراف قبیلۀ خود بود. وی ده پسر داشت. پس از دریافت نامۀ [[سیدالشهدا]]{{ع}} که خطاب به [[اهل بصره]] نوشته بود، همراه دو پسرش [[عبدالله]] و عبیدالله از [[بصره]] آمدند و به علت بسته بودن راه‌ها با پیمودن بیراهه‌ها، در [[مکه]] خود را به [[امام حسین]]{{ع}} رسانده، به کاروان او پیوستند. [[روز عاشورا]] پسرانش در حملۀ اول و خودش در مبارزۀ تن به تن به [[شهادت]] رسیدند<ref>عنصر شجاعت، ج۱، ص۷۰؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۳۲۵.</ref>. نام هر سه در [[زیارت ناحیه مقدسه]] آمده است. نام او [[یزید بن نبیط]]، [[بدر بن رقید]]، [[بدر بن رقیط]] هم ضبط شده است<ref>انصار الحسین، ص۹۷.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۵۱۳.</ref>.
یزید<ref>در برخی منابع نام او «زید» و «بدر» ثبت شده است (الاقبال، ج۳، ص۷۸ و ۳۴۵)</ref> بن ثبیط<ref>برخی منابع نام پدرش را رُقِیط (الاقبال، ج۳، ص۳۴۵) و برخی دیگر رُقِید، ذکر کرده‌اند (معجم الرجال الحدیث، ج۳، ص۲۷۲).</ref> عبدی قیسی بصری از شهدای کربلاست. ایشان از بزرگان و شخصیت‌های بنام [[شیعه]]<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۳۲۵.</ref> در [[بصره]] ـ از [[دوستان]] [[ابوالاسود دئلی]] ـ و از [[یاران]] باوفای [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} بود. وی در زمره [[اصحاب]] [[امام حسین]] {{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۸۱.</ref> درآمد و در [[کربلا]] به [[شهادت]] رسید<ref>ر. ک: تنقیح المقال، ج۳، ص۳۲۵ وقاموس الرجال، ج۱۱، ص۹۵.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص:۶۱۹-۶۲۰؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۵۱۳.</ref>
 
== حرکت از بصره به سوی [[مکه]] ==
هنگامی که شیعیان بصره به واسطه نامۀ [[سیدالشهدا]] {{ع}} باخبر شدند [[حسین بن علی]] {{ع}} از [[بیعت]] با یزید خودداری نموده و از [[مدینه]] حرکت کرده و وارد مکه شده و قصد عزیمت به [[عراق]] را دارد بارقه‌ای از [[امید]] در [[دل]] آنها تابید. در همان روزها [[ابن زیاد]] نیز از آمدن [[امام حسین]] {{ع}} به عراق [[آگاه]] شد؛ لذا [[برادر]] خود [[عثمان بن زیاد]] را به [[فرمانروایی]] بصره [[منصوب]] کرد و به او [[دستور]] داد بر کلیه راه‌های خروجی [[شهر]] دیده‌بان و جاسوس بگمارد و گذرگاه‌ها را ببندد تا کسی نتواند به کاروان حسین بن علی ملحق شود.
 
اما با تمام کنترل‌ها که انجام شد، یزید بن ثبیط [[تصمیم]] گرفت به سوی [[امام]] {{ع}} بشتابد و او را [[یاری]] کند، از این رو پسرانش را که ده نفر بودند برای این کار مهم و عزیمت به مکه فرا خواند و به آنها گفت: کدام یک از شما حاضر است همراه من بیاید؟
 
دو فرزندش به نام‌های «[[عبدالله بن یزید بن نبیط عبدی]]» و «[[عبیدالله بن یزید بن نبیط عبدی]]» اعلام [[آمادگی]] کردند تا با [[پدر]] از شهر خارج شوند؛ آنها در بیابان خشک و بی‌آب و علف به سرعت راه پیمودند و در منطقه [[ابطح]] مکه، به [[امام]] {{ع}} رسیدند.
 
یزید با [[فرزندان]] ـ و سایر همراهان ـ [[شب]] را در محلی به استراحت گذراندند و صبح عازم محل استقرار امام شد، اما از طرفی امام {{ع}} هم که از ورود یزید و همراهانش [[آگاه]] شده بود به سوی محل استراحت ایشان تشریف آوردند، اما به ایشان عرض شد که آنها به سراغ شما آمده‌اند؛ لذا امام در منزلگاه یزید به [[انتظار]] نشست، از سویی یزید به منزلگاه امام که رسید حضرت را ندید، شنید آن بزرگوار به محل اقامت او تشریف فرما شده‌اند. به سرعت به منزلگاه خود بازگشت و هنگامی که دیدگانش به حضرت افتاد از فرط [[شادی]] این [[آیه شریفه]] را خواند: {{متن قرآن|بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا}}<ref>«بگو: به بخشش خداوند و به بخشایش وی- آری، به آن- باید شاد گردند، این از آنچه فراهم می‌آورند بهتر است» سوره یونس، آیه ۵۸.</ref>.
 
بعد از [[سلام]] کرد و پاسخ امام در مقابل حضرت نشست وآن بزرگوار را از [[تصمیم]] خود و همراهان و دو فرزندش [[آگاه]] ساخت. [[امام]] {{ع}} در [[حق]] او (و همراهان او) [[دعای خیر]] کرد و سپس [[یزید]] و همراهان [[خیمه]] خود را نزدیک [[خیمه گاه]] [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} منتقل ساختند و همواره ملازم رکاب بودند تا آنکه در [[کربلا]] فرود آمدند<ref>تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۴؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۳۲۵؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۹۵؛ ابصارالعین، ص۱۶۵ و با اختصار، کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۳۴.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص۶۲۰-۶۲۲؛ [[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۵۶۳؛ [[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۴۰-۴۲.</ref>
 
== [[شهادت]] در [[روز عاشورا]] ==
در روز عاشورا این مرد [[خدا]] و [[عاشق]] [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} با اجازه امام {{ع}} عازم میدان شد و در برابر دیدگان حضرت در [[جنگ]] تن به تن به [[مبارزه]] پرداخت تا به [[فیض]] شهادت رسید و دو فرزندش «عبدالله» و «عبیدالله» نیز در همان [[روز]] به [[افتخار]] شهادت نائل آمدند.
 
وی با دو فرزندش در [[زیارت ناحیه مقدسه]] مورد [[سلام]] و [[درود]] قرار گرفته است: {{متن حدیث|اَلسَّلاَمُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثُبَيْتٍ اَلْقَيْسِيِّ}}<ref>زیارت ناحیه مقدسه، بحارالأنوار، ج۴۵، ص۷۲. در زیارت ناحیه کلمه ثبیت با تاء آمده و در کتب رجالی ثبیط با طاء آمده و فرقی در نامگذاری ندارد. و نیز در زیارت ناحیه کلمه زید آمده و در کتب رجالی یزید آمده، ظاهرا یزید، أصح است و در زیارت ناحیه، نساخ به جای یزید کلمه زید را اشتباها ضبط کرده‌اند، و لذا در همین زیارت در ادامه می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَلسَّلاَمُ عَلَى عَبْدِ اَللَّهِ وَ عُبَيْدِ اَللَّهِ اِبْنَيْ يَزِيدَ بْنِ ثُبَيْتٍ}}</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص۶۲۲-۶۲۳؛ [[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص۴۰-۴۲.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[عبدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] (فرزند)
* [[عبدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] (فرزند)
* [[عبیدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] (فرزند)
* [[عبیدالله بن یزید بن نبیط عبدی]] (فرزند)
* [[یزید بن ثبیط عبدی]]
* [[ماریه سعدیه]]
* [[بنی‌عبدالقیس]] (قبیله)
{{پایان مدخل‌ وابسته}}


==منابع==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
#[[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:یزید بن ثبیط عبدی]]
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:شهدای واقعه کربلا]]
[[رده:شهدای واقعه کربلا]]
[[رده:یاران امام حسین]]
[[رده:اصحاب امام علی]]
[[رده:اصحاب امام حسین]]
[[رده:بنی‌عبدالقیس]]
۲۶٬۵۳۰

ویرایش