قدرت در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۶۷۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ مارس ۲۰۲۳
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * ))
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[فتح]]''' است. "'''[[فتح]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = قدرت
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[قدرت در قرآن]] - [[قدرت در حدیث]] - [[قدرت در فقه سیاسی]] </div>
| عنوان مدخل = قدرت
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قدرت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| مداخل مرتبط = [[قدرت در قرآن]] - [[قدرت در کلام اسلامی]] - [[قدرت در فقه سیاسی]]
| پرسش مرتبط  =  
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
[[قدرت]]، [[آمادگی]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۳۶.</ref> و [[توانایی]]<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه‌ها، ص۷۹۴.</ref>.
[[قدرت]]، [[آمادگی]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۳۶.</ref> و [[توانایی]]<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه‌ها، ص۷۹۴.</ref>.


{{متن قرآن|أَوَلَمْ يَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعًا}}<ref>«(قارون می) گفت: تنها برای دانشی که خود داشتم آن را به من داده‌اند، آیا نمی‌دانست که خداوند پیش از او از نسل‌ها کسانی را نابود کرده است که از او توانمندتر و مال‌اندوزتر بوده‌اند؟ و از بزهکاران گناه آنان را نمی‌پرسند» سوره قصص، آیه ۷۸.</ref>.
{{متن قرآن|أَوَلَمْ يَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعًا}}<ref>«(قارون می) گفت: تنها برای دانشی که خود داشتم آن را به من داده‌اند، آیا نمی‌دانست که خداوند پیش از او از نسل‌ها کسانی را نابود کرده است که از او توانمندتر و مال‌اندوزتر بوده‌اند؟ و از بزهکاران گناه آنان را نمی‌پرسند» سوره قصص، آیه ۷۸.</ref>.


قوّة به معنای قدرت در [[قرآن کریم]] به [[خداوند]] و [[انسان]] نسبت داده شده است: {{متن قرآن|أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا}}<ref>« تمام توان (ها) از آن خداوند است» سوره بقره، آیه ۱۶۵.</ref>، {{متن قرآن| قَالُوا نَحْنُ أُوْلُوا قُوَّةٍ وَأُوْلُوا بَأْسٍ شَدِيدٍ}} <ref>گفتند: ما نیرومند و سخت دلیریم و فرمان با توست، بنگر تا چه فرمان خواهی داد؛ سوره نمل، آیه:۳۳.</ref>
قوّة به معنای قدرت در [[قرآن کریم]] به [[خداوند]] و [[انسان]] نسبت داده شده است: {{متن قرآن|أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا}}<ref>«تمام توان (ها) از آن خداوند است» سوره بقره، آیه ۱۶۵.</ref>، {{متن قرآن| قَالُوا نَحْنُ أُوْلُوا قُوَّةٍ وَأُوْلُوا بَأْسٍ شَدِيدٍ}} <ref>گفتند: ما نیرومند و سخت دلیریم و فرمان با توست، بنگر تا چه فرمان خواهی داد؛ سوره نمل، آیه:۳۳.</ref>


قدرت اساس [[علم]] [[سیاست]] را تشکیل می‌دهد و برخی سیاست را علم قدرت خوانده‌اند. در قرآن کریم قوت و قدرت مظاهر مختلفی دارد از جمله مطلق نیرو، توانایی برای هر کاری (که مختص [[ذات الهی]] است) عِدّه و عُدّه (نفرات و تجهیزات و [[سلاح]])، نیروی بدنی و [[توانایی جسمی]]، [[ثروت]] و [[فرزندان]]، [[یاران]] و نیروهای کمکی، [[جوانی]] و نیروی جوانی، نیرو و قدرت علم و عمل<ref>محمود سرمدی، «قوی/قوة»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۱۷۷۹-۱۷۸۰.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۵۴.</ref>
قدرت اساس [[علم سیاست]] را تشکیل می‌دهد و برخی سیاست را علم قدرت خوانده‌اند. در قرآن کریم قوت و قدرت مظاهر مختلفی دارد از جمله مطلق نیرو، توانایی برای هر کاری (که مختص [[ذات الهی]] است) عِدّه و عُدّه (نفرات و تجهیزات و [[سلاح]])، نیروی بدنی و [[توانایی جسمی]]، [[ثروت]] و [[فرزندان]]، [[یاران]] و نیروهای کمکی، [[جوانی]] و نیروی جوانی، نیرو و قدرت علم و عمل<ref>محمود سرمدی، «قوی/قوة»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۱۷۷۹-۱۷۸۰.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۵۴.</ref>


==منابع==
==[[اهل الشوکه]] ([[صاحبان قدرت]])==
یکی از راه‌های [[کسب قدرت]] در [[دولت اسلامی]] و [[مشروعیت‌بخشی]] به [[قدرت]]، [[رأی]] و تشخیص [[مردم]] است؛ اما اینکه رأی و تشخیص [[توده]] مردم را با چه شیوه‌ای و از کدام راه می‌توان به دست آورد نظرات گوناگونی مطرح شده است. گروهی [[بیعت]] و عد‌ه‌ای نظر [[اهل حل و عقد]]، عده‌ای دیگر [[نظریه اکثریت]] و در نهایت عده‌ای دیگر [[انتخاب]] توسط صاحبان اصلی قدرت یا اهل الشوکه را مطرح کرده‌اند که روش اخیر را به عموم [[اهل تسنن]] نسبت می‌دهند. به نظر اهل تسنن منظور از اهل [[شوکت]] و [[اقتدار]] همان توده مردم یا [[جمهور]] مردم هستند.
[[ابن تیمیه]] [[انتخاب امام]] و [[خلیفه]] را توسط اهل الشوکه و صاحبان قدرت به عموم اهل تسنن نسبت می‌دهد و می‌گوید [[مذهب]] [[سنی]] [[معتقد]] است که [[امامت]] شکل [[مشروع]] نمی‌گیرد، مگر آنکه توسط اهل شوکت و صاحبان اصلی قدرت [[تأیید]] و برگزیده شود.
دلائلی که ابن تیمیه بر [[مشروعیت]] این شیوه می‌آورد [[مبین]] آن است که منظور وی از اهل شوکت و اقتدار همان توده مردم و یا به تعبیر خود او جمهور مردم هستند؛ زیرا وی در این سخن استناد به [[حدیث پیامبر]]{{صل}} می‌کند که فرمود: {{متن حدیث| علیکم بالجماعة فان یدالله مع الجماعه}} و [[حدیث]] دیگر که فرمود: {{متن حدیث| علیکم بالسواد الاعظم و من شذفی النار}}.
ابن تیمیه براین اساس می‌گوید اگر فرض کنیم بعضی از [[اصحاب]] از بیعت [[خلیفه اول]] [[امتناع]] می‌ورزیدند، وی بر وجه مشروع خلیفه نمی‌بود<ref>نظام الاسلام الحکم والدوله، ص۸۳.</ref>.
تفاوت این شیوه با بیعت آن است که در این شیوه نه قراردادی است و نه [[التزام]] و نه [[وکالت]] بلکه تنها اظهار رأی و انتخاب منظور است، ولی معلوم نیست چرا ابن تیمیه در شیوه انتخاب اهل حل و عقد [[اکثریت]] را کافی می‌داند، ولی در این شیوه اتفاق‌نظر را شرط تلقی می‌کند<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۳۹۴.</ref>
 
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده: مدخل]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:قدرت]]
[[رده:قدرت]]
۲۲۴٬۸۸۷

ویرایش