نفس: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[نفس در قرآن]] - [[نفس در حدیث]] - [[نفس در نهج البلاغه]] - [[نفس در کلام اسلامی]] - [[نفس در اخلاق اسلامی]] - [[نفس در معارف دعا و زیارات]] - [[نفس در معارف و سیره سجادی]] - [[نفس در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = روح (پرسش)}}

* '''نَفس:''' هم به معنای [[روح]] و [[جان]] [[آدمی]] است، هم به معنای [[تمایلات]] [[شیطانی]] و خواسته‌های [[دل]]، هم به معنای [[خون]] به کار می‌‌رود. [[انسان]] غیر از این جسم، جانی دارد که [[حقیقت]] وجود اوست و به آن "نفس ناطقه" گفته می‌شود و همان است که او را از حیوانات ممتاز می‌‌سازد و در [[علم]] [[اخلاق]]، سعی می‌‌شود که نفس [[انسان]] به صفات خوب و [[فضایل]] آراسته شود. به کشش‌های حیوانی و [[شیطانی]] که در [[درون انسان]] است و او را به سمت و سوی [[گناه]] فرامی‌خواند "[[نفس اماره]]" گفته می‌‌شود. به آن [[وجدان]] درونی و ملامتگر [[انسان]] که او را پس از انجام یک کار [[زشت]]، [[سرزنش]] می‌کند "نفس لوامه" گفته می‌شود. به آن [[روح]] آرام و به [[خدا]] رسیده و [[تسلیم]] در برابر [[فرمان الهی]] هم "نفس مطمئنه" گویند.

* مسأله نفس [[انسان]] بسیار پیچیده است و مباحث مختلفی دارد. گاهی از آن به "خود" تعبیر می‌‌شود و [[معرفت نفس]] و [[خودشناسی]] از سودمندترین معرفت‌ها به شمار می‌‌رود، گاهی از آن به "[[هوس]]" یاد می‌‌شود و [[مبارزه]] با نفس که "[[جهاد اکبر]]" نامیده می‌‌شود، یعنی [[تسلیم]] خواسته‌های [[دل]] و تمنیات هوس‌آلود نفس نشدن. چنین نفس وسوسه‌گر، [[دشمن]] [[سعادت انسان]] است و پیوسته با [[عقل]] در [[نبرد]] است و [[جهاد با نفس]]، [[فضیلت]] پیدا می‌‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.