جز
جایگزینی متن - 'ابن ابی حاتم' به 'ابن ابیحاتم'
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۱) |
جز (جایگزینی متن - 'ابن ابی حاتم' به 'ابن ابیحاتم') |
||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ابورزین اسدی | مداخل مرتبط = [[ابورزین اسدی در تراجم و رجال]] - [[ابورزین اسدی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | |||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات اصحاب | ||
| | | نام = ابورزین اسدی | ||
| تصویر | | مشهور به = | ||
| | | نام تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه.jpg | ||
| نام کامل | | عرض تصویر = | ||
| کنیه | | توضیح تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه | ||
| لقب | | نام کامل = [[مسعود بن مالک]] | ||
| | | نامهای دیگر = | ||
| | | جنسیت = مرد | ||
| | | کنیه = | ||
| | | لقب = | ||
| محل زندگی | | اهل = | ||
| | | از قبیله = [[بنیاسد]] | ||
| | | از تیره = | ||
| محل | | پدر = | ||
| | | مادر = | ||
| | | همسر = | ||
| | | پسر = | ||
| | | دختر = | ||
| | | خواهر = | ||
| | | برادر = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | وابستگان = | ||
| | | تاریخ تولد = | ||
| | | محل تولد = | ||
| | | محل زندگی = [[کوفه]] | ||
| | | تاریخ درگذشت = ۸۵ هجری | ||
| محل درگذشت = [[بصره]] | |||
| تاریخ شهادت = | |||
| محل شهادت = | |||
| طول عمر = | |||
| محل دفن = | |||
| دین = | |||
| مذهب = | |||
| از اصحاب = {{فهرست جعبه افقی| [[امام علی]] | [[امام حسن]] }} | |||
| از طبقه = | |||
| در جنگ = [[جنگ صفین]] | |||
| نقشها = | |||
| فعالیتها = | |||
| علت شهرت = | |||
| علت درگذشت = | |||
| علت شهادت = | |||
| راوی از = | |||
| روایات مشهور = | |||
| مشایخ او = | |||
| راویان از او = {{فهرست جعبه| [[ابو حمزه ثمالی]] | [[عطاء بن سائب]] | [[سلیمان بن مهران اسدی کوفی]] | و...}} | |||
| آخرین راوی از او = | |||
}} | }} | ||
==نسب== | == نسب == | ||
نامش، [[مسعود بن مالک]]<ref>تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۶، ص۵۱۶؛ اعیان الشیعه، امین عاملی، ج۲، ص۳۵۰. </ref> و خود، برده [[آزاد]] کرده [[ابووائل]] بوده است<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۱۷.</ref>. وی از [[اصحاب حضرت علی]]{{ع}} <ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۸۸.</ref> و [[امام حسن]]{{ع}} است و [[احمد بن محمد بن خالد برقی]]<ref>رجال البرقی، برقی، ص۷.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۹۶.</ref>، [[شیخ مفید]]<ref>الاختصاص، شیخ مفید، ص۷.</ref> و [[ | نامش، [[مسعود بن مالک]]<ref>تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۶، ص۵۱۶؛ اعیان الشیعه، امین عاملی، ج۲، ص۳۵۰. </ref> و خود، برده [[آزاد]] کرده [[ابووائل]] بوده است<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۱۷.</ref>. وی از [[اصحاب حضرت علی]] {{ع}} <ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۸۸.</ref> و [[امام حسن]] {{ع}} است و [[احمد بن محمد بن خالد برقی]]<ref>رجال البرقی، برقی، ص۷.</ref>، [[شیخ طوسی]]<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۹۶.</ref>، [[شیخ مفید]]<ref>الاختصاص، شیخ مفید، ص۷.</ref> و [[ابنشهرآشوب]]<ref>مناقب آل ابی طالب، ابنشهرآشوب، ج۴، ص۴۰.</ref>، او را جزء [[اصحاب امام حسن]] {{ع}} به شمار آوردهاند. | ||
وی از [[علی بن ابیطالب]]{{ع}}، [[معاذ بن جبل]]، [[ابن مسعود]] | وی از [[علی بن ابیطالب]] {{ع}}، [[معاذ بن جبل]]، [[ابن مسعود کرده]]، [[عمرو بن اممکتوم]]، [[ابن عباس]]، [[مصدع ابویحیی]]، [[فضل بن بندار]] و... [[روایت]] [[نقل]] است و [[اسماعیل بن ابی خالد]]، [[عاصم]]، [[عطاء بن سائب]]، [[اعمش]]، [[منصور]] و [[موسی بن ابیعایشه]]، [[اسماعیل بن سمیع]]، [[مغیره بن مقسم]]، [[زبیر بن عدی]]، [[علقمه بن مرثد]] و گروهی دیگر نیز از او [[روایت]] [[نقل]] کردهاند<ref>تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۶، ص۵۱۷؛ تهذیب التهذیب، ابن حجر ۱۱۸، ص۱۰؛ الإصابه، ابن حجر ۱۲۶، ص۷.</ref>. مؤلف [[جامع الرواة]] نیز [[روایت]] [[ابوحمزه ثمالی]] را از او در کتاب [[روضه]] کافی بعد از [[حدیث]] [[نوح]] {{ع}} در [[روز قیامت]]<ref>روضه کافی، کلینی، ج۸، ص۲۸۱.</ref>، [[نقل]] کرده است. | ||
ابورزین درباره [[حضرت علی]]{{ع}} میگوید: | ابورزین درباره [[حضرت علی]] {{ع}} میگوید: «بهترین لباسی که در بر [[حضرت علی]] {{ع}} دیدم، پیراهنی پشمینه و دو برد قطری بود»<ref>جامع الرواه، اردبیلی، ج۲، ص۳۸۵.</ref>. وی همچنین درباره سخنرانی [[امام حسن]] {{ع}} پس از [[شهادت]] [[پدر]] بزرگوارش، میگوید: [[حسن بن علی]] {{ع}} پس از [[رحلت]] پدرش، در [[جامه]] سیاه بر [[منبر]] [[کوفه]] برای ما [[سخنرانی]] فرمود<ref>الغارات، ثقفی کوفی، ج۲، ص۷۱۲ و المناقب، موفق بن احمد، ص۱۲۰.</ref><ref>[[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۵۳-۱۵۴.</ref>. | ||
==ابورزین از دیدگاه دیگران== | == ابورزین از دیدگاه دیگران == | ||
[[ابن ابوحاتم]] میگوید: از ابوزرعه درباره ابورزین پرسیده شد؛ گفت: نامش، مسعود و خود، [[کوفی]] و [[ثقه]] است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین{{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵.</ref>. [[ابنحبان]] نیز او را در زمره ثقات آورده است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین{{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵. </ref>. [[عجلی]] میگوید: [[مسعود ابورزین اسدی]] [[کوفی]] [[ثقه]] است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین{{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵.</ref>. [[ذهبی]] از او با عنوان [[فقیه]] مسن یاد کرده است<ref>تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۶، ص۵۱۷.</ref>. مؤلف [[تهذیب]] الأسماء میگوید: ابورزین، [[فقیه]]، عالم و فهیم بود و افراد بر [[وثاقت]] او همنظر بودند<ref>{{عربی| و کان ابورزین فقیها عالما فهما و اتفقوا علی توثیقه}}؛ تهذیب الاسماء و اللغات، نووی، ج۲، ص۴۱۰. </ref>. | [[ابن ابوحاتم]] میگوید: از ابوزرعه درباره ابورزین پرسیده شد؛ گفت: نامش، مسعود و خود، [[کوفی]] و [[ثقه]] است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵.</ref>. [[ابنحبان]] نیز او را در زمره ثقات آورده است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵. </ref>. [[عجلی]] میگوید: [[مسعود ابورزین اسدی]] [[کوفی]] [[ثقه]] است<ref>مقتل الامام امیرالمؤمنین {{ع}}، ابن أبی الدنیا، ص۹۵.</ref>. [[ذهبی]] از او با عنوان [[فقیه]] مسن یاد کرده است<ref>تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۶، ص۵۱۷.</ref>. مؤلف [[تهذیب]] الأسماء میگوید: ابورزین، [[فقیه]]، عالم و فهیم بود و افراد بر [[وثاقت]] او همنظر بودند<ref>{{عربی| و کان ابورزین فقیها عالما فهما و اتفقوا علی توثیقه}}؛ تهذیب الاسماء و اللغات، نووی، ج۲، ص۴۱۰. </ref>. | ||
[[محمد هادی امینی]] درباره وی مینویسد: او [[محدث]]، عالم و از ثقات است و عده زیادی از او [[روایت]] کردهاند و در سال ۸۵ ق در گذشته است. نام فرزندش، [[عبدالله]] است که در [[صفین]] نیز حضور داشته است. در کتابهای [[فقه]] نیز احادیثی از او [[نقل]] شده است. [[ابوحمزه ثمالی]] هم از او [[روایت]] کرده است. او [[کوفی]] و [[ثقه]] است<ref>اصحاب امیر المؤمنین{{ع}}، محمد هادی امینی، ج۲، ص۵۳۵.</ref>. | [[محمد هادی امینی]] درباره وی مینویسد: او [[محدث]]، عالم و از ثقات است و عده زیادی از او [[روایت]] کردهاند و در سال ۸۵ ق در گذشته است. نام فرزندش، [[عبدالله]] است که در [[صفین]] نیز حضور داشته است. در کتابهای [[فقه]] نیز احادیثی از او [[نقل]] شده است. [[ابوحمزه ثمالی]] هم از او [[روایت]] کرده است. او [[کوفی]] و [[ثقه]] است<ref>اصحاب امیر المؤمنین {{ع}}، محمد هادی امینی، ج۲، ص۵۳۵.</ref>. | ||
[[یحیی بن آدم]] از [[ابوبکر بن عیاش]]، از [[عاصم]]، [[نقل]] کرده است که [[ابووائل]] به من گفت: اینک از [[پیری]] و شکستگی ابورزین [[تعجب]] میکنی! در زمان [[عمر]] او نوجوان و من مردی بودم. او حدیثهایی [[نقل]] کرده است<ref>تهذیب التهذیب، ابن حجر ۱۰، ص۱۱۸؛ الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۱۸؛ الإصابه، ابن حجر ۷، ص۱۲۶.</ref>. [[احمد بن عبد الله بن یونس]]، از [[ابوبکر بن عیاش]]، از [[عاصم]] [[نقل]] کرده است که میگفته است: هرگاه کسی پیش [[ابووائل]] میآمد و از او [[فتوا]] میخواست، میگفت: پیش ابورزین برو و از او بپرس؛ سپس پیش من بیا و خبر بده که چه پاسخی به تو داده است. ابورزین با او در همان [[خانه]] ساکن بود <ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۸۱.</ref>. | [[یحیی بن آدم]] از [[ابوبکر بن عیاش]]، از [[عاصم]]، [[نقل]] کرده است که [[ابووائل]] به من گفت: اینک از [[پیری]] و شکستگی ابورزین [[تعجب]] میکنی! در زمان [[عمر]] او نوجوان و من مردی بودم. او حدیثهایی [[نقل]] کرده است<ref>تهذیب التهذیب، ابن حجر ۱۰، ص۱۱۸؛ الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۱۸؛ الإصابه، ابن حجر ۷، ص۱۲۶.</ref>. [[احمد بن عبد الله بن یونس]]، از [[ابوبکر بن عیاش]]، از [[عاصم]] [[نقل]] کرده است که میگفته است: هرگاه کسی پیش [[ابووائل]] میآمد و از او [[فتوا]] میخواست، میگفت: پیش ابورزین برو و از او بپرس؛ سپس پیش من بیا و خبر بده که چه پاسخی به تو داده است. ابورزین با او در همان [[خانه]] ساکن بود <ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۲۸۱.</ref>. | ||
آیا دو نفر، نام [[ابورزین اسدی]] داشتهاند؟ [[عبدالعزیز بن صهیب]] از [[ابوصفیه]] [[نقل]] کرده که [[ابن زیاد]]، ابورزین را کشت؛ [[ابوبکر بن ابوداوود]] نیز میگوید، نام ابورزین است و [[اسدی]]، عبید بود و گردنش در [[بصره]] زده شد. او از [[علی]]{{ع}} [[روایت]] کرده [[دوستدار]] او بود و ابوزرین اسدی دیگری نیز از [[سعید بن جبیر]] [[روایت]] کرده که اسمش [[مسعود بن مالک]] بوده است. اما [[حاکم]] ابواحمد، آن دو را یک نفر دانسته که نامشان [[مسعود بن مالک]] بوده، در حالی که این، [[اشتباه]] است. | آیا دو نفر، نام [[ابورزین اسدی]] داشتهاند؟ [[عبدالعزیز بن صهیب]] از [[ابوصفیه]] [[نقل]] کرده که [[ابن زیاد]]، ابورزین را کشت؛ [[ابوبکر بن ابوداوود]] نیز میگوید، نام ابورزین است و [[اسدی]]، عبید بود و گردنش در [[بصره]] زده شد. او از [[علی]] {{ع}} [[روایت]] کرده [[دوستدار]] او بود و ابوزرین اسدی دیگری نیز از [[سعید بن جبیر]] [[روایت]] کرده که اسمش [[مسعود بن مالک]] بوده است. اما [[حاکم]] ابواحمد، آن دو را یک نفر دانسته که نامشان [[مسعود بن مالک]] بوده، در حالی که این، [[اشتباه]] است. | ||
برخی در رد سخن کسانی که [[گمان]] کردندهاند، این دو، یک نفر بوده گفتهاند، علت [[اشتباه]] این بوده که نام هر دو و نام پدرشان و نسبتشان به [[قبیله]] و [[شهر]]، یکی بوده و اعمش از هر دو [[روایت]] کرده است، در حالی که نامشان و [[تاریخ]] ولادتشان متفاوت است و کسی که از [[سعید بن جبیر]] [[روایت]] کرده، از دیگری خیلی کوچکتر است. | برخی در رد سخن کسانی که [[گمان]] کردندهاند، این دو، یک نفر بوده گفتهاند، علت [[اشتباه]] این بوده که نام هر دو و نام پدرشان و نسبتشان به [[قبیله]] و [[شهر]]، یکی بوده و اعمش از هر دو [[روایت]] کرده است، در حالی که نامشان و [[تاریخ]] ولادتشان متفاوت است و کسی که از [[سعید بن جبیر]] [[روایت]] کرده، از دیگری خیلی کوچکتر است. | ||
| خط ۵۰: | خط ۶۹: | ||
ابورزین اسدی که نامش عبید بوده، در زمان [[عبیدالله بن زیاد]] بعد از سال ۶۰ ق یا قبل از آن کشته شده است، در حالی که ابورزین، که نامش [[مسعود بن مالک]] بوده، تا حدود سال ۹۰ ق زنده بوده است و ابن قانع [[تاریخ]] وفاتش را سال ۸۵ ق میداند و [[خلیفه]] گفته که او بعد از [[جماجم]] [[وفات]] یافته است. [[ابن ابوحاتم]] در مراسیل از شعبه حکایت کرده که او سماع ابورزین از [[ابنمسعود]] را [[انکار]] کرده است؛ [[ابن قطان]] نیز سماعش را از [[ابن ام مکتوم]] منکر شده است<ref>تهذیب التهذیب، ابن حجر، ج۱۰، ص۱۱۸- ۱۱۹؛ الاصابه، ابن حجر، ج۷، ص۱۲۶.</ref><ref>[[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۵۴-۱۵۶.</ref>. | ابورزین اسدی که نامش عبید بوده، در زمان [[عبیدالله بن زیاد]] بعد از سال ۶۰ ق یا قبل از آن کشته شده است، در حالی که ابورزین، که نامش [[مسعود بن مالک]] بوده، تا حدود سال ۹۰ ق زنده بوده است و ابن قانع [[تاریخ]] وفاتش را سال ۸۵ ق میداند و [[خلیفه]] گفته که او بعد از [[جماجم]] [[وفات]] یافته است. [[ابن ابوحاتم]] در مراسیل از شعبه حکایت کرده که او سماع ابورزین از [[ابنمسعود]] را [[انکار]] کرده است؛ [[ابن قطان]] نیز سماعش را از [[ابن ام مکتوم]] منکر شده است<ref>تهذیب التهذیب، ابن حجر، ج۱۰، ص۱۱۸- ۱۱۹؛ الاصابه، ابن حجر، ج۷، ص۱۲۶.</ref><ref>[[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۵۴-۱۵۶.</ref>. | ||
==ابورزین [[صحابی]] یا [[تابعی]]؟== | == ابورزین [[صحابی]] یا [[تابعی]]؟ == | ||
[[ابنشاهین]] او را در زمره [[صحابه]] آورده و از [[سفیان]]، از [[اسماعیل بن سمیع]]، از أبورزین اسدی [[روایت]] کرده است که او گفت: مردی گفت: | [[ابنشاهین]] او را در زمره [[صحابه]] آورده و از [[سفیان]]، از [[اسماعیل بن سمیع]]، از أبورزین اسدی [[روایت]] کرده است که او گفت: مردی گفت: «یا [[رسول الله]]! طبق قول [[خدای تبارک و تعالی]]: {{متن قرآن|الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ}}<ref>«طلاق (رجعی) دوبار است پس از آن یا باید به شایستگی (با زن) زندگی یا (او را) به نیکی رها کرد» سوره بقره، آیه ۲۲۹.</ref>؛ اما از کجای [[آیه طلاق]] سوم استفاده میشود؟» [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود: «با [[نیکی]] او را رها کردن همان [[طلاق]] سوم است»<ref>تفسیر القرآن العظیم، ابن ابیحاتم، ج۲، ص۴۱۹؛ تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر، ج۱، ص۴۶۱.</ref>. | ||
[[علامه]] [[محمد تقی شوشتری]] در توضیح این [[روایت]] میفرمایند: «ولی این خبر [[شاهد]] آن نیست و [[دلیل]] [[طلاق]] سوم، [[آیه]] بعد است که [[خداوند]] میفرماید: {{متن قرآن|فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ}}<ref>«آنگاه اگر زن را (سومین بار) طلاق داد دیگر بر او حلال نیست تا آنکه به مرد دیگری شوهر کند» سوره بقره، آیه ۲۳۰.</ref><ref>قاموس الرجال، شوشتری، ج۱۱، ص۳۲۸.</ref>، [[ابوموسی]] همین مطلب را آورده و گفته است که ابورزین از [[تابعین]] است و غیر از [[ابنشاهین]] کسی او را جزء [[صحابه]] ندانسته است<ref>اسد الغابه، ابن اثیر، ج۵، ص۱۰۹-۱۱۰.</ref>. [[ابنحجر عسقلانی]]<ref>الاصابه، ابن حجر، ج۷، ص۱۲۵.</ref> و مؤلف [[تهذیب الاسماء]]<ref>تهذیب الاسماء و اللغات، نووی، ج۲، ص۴۰۹.</ref> او را از [[تابعین]] دانستهاند<ref>[[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۵۶.</ref>. | |||
== جستارهای وابسته == | |||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[بنیاسد]] (قبیله) | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:1100376.jpg|22px]] [[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)|'''اصحاب امام حسن مجتبی''']] | # [[پرونده:1100376.jpg|22px]] [[فاطمه کرمی|کرمی، فاطمه]]، [[ابورزین الاسدی (مقاله)|مقاله «ابورزین الاسدی»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)|'''اصحاب امام حسن مجتبی''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۶۶: | خط ۹۰: | ||
{{یاران امام حسن}} | {{یاران امام حسن}} | ||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||
[[رده:ابورزین اسدی]] | [[رده:ابورزین اسدی]] | ||
[[رده: | [[رده:اصحاب امام علی]] | ||
[[رده:اصحاب امام حسن]] | |||
[[رده:بنیاسد]] | |||