بنی یربوع بن حنظله: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی یربوع بن حنظله (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۶

۱۰٬۹۱۰ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۳

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۴۴۹

ویرایش

@@ خط ۸۳: / خط ۸۳: @@
 لازم به ذکر است که غالب حوادث مربوط به [[بنی یربوع]] ذیل نام [[قبیله تمیم]] یا [[بنی حنظله]] شاخه بالاتر بنی یربوع در [[تاریخ]] به ثبت رسیده است. و از آنجا که ترکیب حضور [[اعراب]] [[مسلمان]] در جریانات مختلف [[اسلامی]] – از جمله [[فتوحات]]، [[جنگ‌ها]] و [[قیامها]] - غالباً به شکل [[قبیله]] ای بوده، و منابع اشاره ای به ترکیب این [[قبایل]] نداشته یا به ذکر نام قبایل مهم آن، اکتفا کرده و از ارائه فهرست دقیق [[طوایف]] آن، در حوادث و رویدادهای پیش آمده، خودداری کرده‌اند، از این رو حضور قبایل [[فروتر]] در وقایع و رخدادها - جز در موارد خاص - [[فرصت]] [[شناسایی]] و تعریف نیافته، نقش آنان، در [[سایه]] سار اسامی بزرگ قبایل و سرشاخه‌های بالاترشان گم شده است. در این حین، دلیل حضور این قبایل را در وقایع و حوادث زمانه را باید از برخی قراین از جمله ذکر نام برخی مشاهیر آن قبایل در صحنه‌های مختلف جست که قبیله بنی یربوع از جمله آن است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==اعلام و [[رجال]] بنی یربوع==
+از قبیله بنی یربوع نیز چونان دیگر قبایل بزرگ [[عرب]]، بزرگان و شخصیت‌های بارز و ممتاز بسیاری در عرصه‌های مختلف [[علمی]] و [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] - چه در [[جاهلیت]] و چه در [[اسلام]] - برخاستند که از جمله آنان می‌‌توان به نام اصحابی چون ابوسود حسان بن ابی وکیع]](قیس)،<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۴، ص۱۵۳۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۶۸۶.</ref> [[حبیب بن خراش بن حریث]]،<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۴۲؛ ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۱۶.</ref> سجار السلیطی،<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۷۴.</ref> جمرة بنت عبدالله تمیمیه یربوعیه از [[صحابیات]] و [[روات حدیث]]،<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۶، ص۵۰؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۱، ص۲۶۴.</ref>[[واقد بن عبدالله یربوعی]]،<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۸؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۵۵۰.</ref> اشاره کرد. همچنین از چهره‌های نام آور [[شعر]] و [[ادب]] این [[قوم]]، علاوه بر نام [[شاعر]] شهیرشان، [[جَریر بن عطیة بن خطفی]]<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۲۲۳؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۲۸۳.</ref> - که برخی او را [[اشعر]] شعرای عصرش گفته‌اند باید از اسامی بزرگانی چون [[همام بن ریاح بن یربوع]]،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۹۳.</ref> [[متمم بن نویره]]،<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۵۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۴، ص۲۸۲.</ref> [[سحیم بن وثیل بن عمرو]]،<ref>ب ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۲۱۴؛ یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۲۶۴.</ref> [[احوص بن عمرو بن عتاب]]،<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۵۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۷.</ref> ابیرد بن معذر،<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۵۶.</ref> [[کلحبة بن همیرة بن اقوم]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۴.</ref> و [[ابوالزحف بن عطاء بن خطفی]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۵.</ref> یاد کرد.<ref>سُکَّری (متوفی ۲۷۵) - راوی اشعار عرب - اشعار بنی یربوع را در کتابی گردآورده است. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۸۵۶.)</ref> این [[قوم]] همچنین، خاستگاه عرفاء و عباد بزرگی است که در رأس آنان می‌توان به نام [[فضیل بن عیاض یربوعی]]، [[عارف]] شهیر [[قرن اول]] و دوم هجری و [[ابواسحاق ابراهیم بن ادهم بن منصور بن زید بلخی]]، از عرفا و زهاد نیمه اول سده دوم [[قمری]]<ref>امینی هروی، فتوحات شاهی، ج‌۱، ص، ۴۱۶.</ref> و نیز [[ابوسفیان عبیدالله بن سفیان اسدی غدانی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۰، ص۱۹.</ref> اشاره کرد.
+همچنین از میان چهره‌های برجسته [[بنی یربوع]] می‌‌توان به نام بسیاری از [[امرا]] و [[فرماندهان]] بزرگ این [[قبیله]] از جمله عتاب بن هرمی بن ریاح نخستین رادف [[ملوک]] [[حیره]]،<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۶۵۱.</ref> ثعلبة بن یربوع بن حنظله [[رییس]] [[موسم حج]] و [[قضاء]] [[عکاظ]]<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۱۸۲.</ref> و [[عتیبة بن حارث بن شهاب معروف به صیاد الفوارس و سمّ الفوارس<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۷۲.</ref> در [[جاهلیت]] اشاره داشت. در دوره‌های [[اسلامی]] هم می‌‌توان از افرادی همچون عبدالله بن [[ورقاء]] ریاحی از فرماندهان [[فتح نهاوند]]<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۳۹؛ ابن اثیر، الکامل، ج۳، ص۱۸.</ref>[[خلید بن قرّه یربوعی]]<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۹۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۳۵۱.</ref> - از [[کارگزاران علی]]{{ع}} و [[حکمران]] [[امام]]{{ع}} در [[خراسان]] -<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۵۵۸.</ref> [[حارثة بن بدر بن حصن بن قطن]] [[والی]] [[مرو]] از سوی [[زیاد بن ابیه]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۶.</ref> [[ربیعة بن عسل]] [[فرماندار]] [[معاویه]] در هرات،<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۲۲۴.</ref> [[عتاب بن ورقاء بن حارث]] [[امیر]] [[اصفهان]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۷.</ref>و پسرش خالد بن [[عتاب]] والی برخی ولایات،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۷.</ref> [[حبیب بن قره یربوعی]] والی بلخ،<ref>ابن اثیر، الکامل، ج۳، ص۱۰۲.</ref> وکیع بن حسان بن قیس از بنی غدانة بن یربوع فاتک بنی تمیم و [[والی خراسان]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۶.</ref> و... نام برد. از نام آوران دیگر این [[طایفه]] هم می‌‌توان به اسامی بزرگانی چون عتاب بن ورقاء ریاحی اجود [[کوفه]]،<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۸۸۱؛ صالحی شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۱۱، ص۱۱۳.</ref> [[قعنب]] ریاحی فارس [[جاهلی]]،<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۱۷۰.</ref> یزید بن قعنب بن عتاب<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۲۱۵.</ref> و [[ابرد بن قرة بن نعیم]] از [[شجاعان]] [[عرب]]،<ref>بلااذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۵۵.</ref> و نیز [[اسید بن حناءة بن حذیفه سلیطی]]،<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۵.</ref> [[جزء بن سعد بن عدی]]<ref>بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۷۰.</ref> و [[محمد بن هشام بن محمد]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۲۶.</ref> از اشراف و بزرگان [[بنی یربوع]]، اشاره کرد.
+همچنین در منابع مختلف [[اسلامی]] به نام بسیاری از [[رجال]] [[علمی]] بنی یربوع پرداخته شده که [[احمد بن عبیدالله بن سهیل غدانی]]،<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۰، ص۱۹.</ref> [[ابوبکر عبدالله بن قاسم کلیبی]]،<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۱،ص ۱۴۲.</ref> [[ظبیان بن محمد بن ظبیان کلیبی]] شیخ [[اهل حمص]]،<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۴۲.</ref> [[ابومنهال سیار بن سلامه ریاحی]]،<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۳۶۴.</ref> [[عمر بن عبدالوهاب ریاحی]]،<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۳۱۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۱۲۲.</ref> [[حصین بن قیس]] ریاحی،<ref>عجلی، معرفة الثقات، ج۳، ص۳.</ref> زیاد الیربوعی<ref>عجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۷۵.</ref> و [[حصین بن سعید بن یسار بن سلامه ریاحی]] از [[اهالی بصره]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۲۱۳.</ref> بخشی از این اسامی بسیار است. ضمن این که از جمع فقهایی که از بین این [[قوم]] برخاستند نیز می‌‌توان به نام [[سلمة بن ذؤیب]]<ref>ابن کلبی، جمهرة النسب، ص۲۱۶؛ بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۶۳.</ref> و [[سیار بن سلامه]] [[فقیه]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۶۵.</ref> اشاره کرد. از [[رجال]] [[شیعی]] این قوم هم باید از [[حسین بن احمد بن علی ریاحی]]<ref>نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال حدیث، ج۳، ص۹۰.</ref> و [[ابوعبدالله الریاحی]] - از [[راویان]] [[احادیث اهل بیت]]{{ع}}-<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۲، ص۲۰۵؛ نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال حدیث، ج۸، ص۴۱۸.</ref> [[مالک بن نویره]]،<ref>ر. ک. شاذان بن جبرئیل قمی، فضائل، ص۷۵؛ شیخ عباس قمی، سفینة البحار، ج۸، ص۱۱۴.</ref> ابن الصباح الریاحی [[شاعر اهل بیت]]{{ع}}،<ref>ابن شهر آشوب، معالم العلماء، ص۱۸۳.</ref> [[معقل بن قیس ریاحی]] از بزرگان [[اصحاب امیرالمؤمنین]]{{ع}}<ref>نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال حدیث، ج۷، ص۴۵۴ - ۴۵۵.</ref> و [[مالک بن حبیب]]، از [[اصحاب امیرمؤمنان]]{{ع}} و [[رئیس]] پلیس حضرت<ref>شیخ مفید، الامالی، ص۱۲۷ - ۱۲۸؛ نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۴.</ref> یاد کرد. ضمن این که [[خاندان]] [[آل]] الحر –که از [[نوادگان]] [[حر بن یزید ریاحی]] می‌‌باشند - با دهها عالم و [[محدث]] از جمله شیخ [[محمد بن حسن بن علی بن محمد بن حسین]] [[حر عاملی]] مؤلف کت معروف [[اب]] [[امل]] الآمل، شیخ عبدالسلام بن محمد حر عاملی، شیخ عزالدین [[حسین بن محمد بن مکی]] و.... از خاندان‌های مشهور [[علمی]] شیعی‌اند که [[نسب]] شان به [[بنی یربوع]] می‌‌رسد.<ref>شیخ حر عاملی، امل الأمل، مقدمه کتاب، ص۸ - ۱۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==