آبی اللحم غفاری: تفاوت میان نسخه‌ها

{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آبی اللحم غفاری در تراجم و رجال]] - [[آبی اللحم غفاری در تاریخ اسلامی]]</div>

==مقدمه==

در اینکه وی از [[بنی غفار]] است، تردیدی نیست<ref>برای نسب او ر.ک: ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷.</ref>، اما در نام او [[اختلاف]] است. بیشتر صحابه‌نگاران، از جمله [[ابوعبیده معمر بن مثنی]]<ref>حاکم نیشابوری، ج۳، ص۶۲۲.</ref>، [[مرزبانی]]<ref>ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷.</ref>، [[خلیفة بن خیاط]]<ref>خلیفه بن خیاط، ص۷۴.</ref> و [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۵۴.</ref> نامش را [[عبدالله بن عبدالملک]]، ولی [[هیثم بن عدی]] و [[هشام کلبی]]<ref>مزی، ج۲، ص۲۷۳؛ ابن ماکولا، ج۳، ص۱-۴؛ ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷؛ ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷.</ref> او را [[خلف بن عبدالملک]] گفته‌اند. در برخی مآخذ، نام او را [[خلف بن مالک]]<ref>بلاذری، ج۱۱، ص۱۲۹.</ref>، [[عبدالله بن عبد بن مالک]]<ref>طبرانی، ج۱۷، ص۶۵.</ref>، [[عبدالله بن عبدالله]]<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷؛ ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷.</ref> و [[حویرث بن عبدالله]]<ref>ابن حبان، ج۳، ص۲۹۹؛ ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۷؛ مژی، ج۳۳، ص۳۵.</ref> ضبط کرده‌اند. هشام کلبی<ref>ابن ماکولا،ج۱، ص۳-۴؛ ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷.</ref> تصریح کرده که حویرث، نوه آبی اللحم است. با این حال معلوم نیست چرا [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷.</ref> با اینکه همین مطلب را از هشام کلبی آورده، ولی ذیل نام حویرث بن عبدالله می‌گوید: او آبی اللحم است؟! آبی، اسم فاعل از فعل أبی یأبی، به معنای [[امتناع]] کردن از چیزی است. ملقب شدن او به آبی اللحم، از آن‌رو است که وی در [[جاهلیت]]، از خوردن گوشت [[قربانی]] برای [[بت‌ها]]، یا همانند [[راهبان]] از خوردن هر نوع گوشت، امتناع داشته است<ref>بلاذری، ج۱۱، ص۱۲۹؛ ابن قتیبه، ص۳۲۳؛ ابن حبان، ج۳، ص۲۹۹؛ ابونعیم، ج۱، ص۳۶۸؛ عسکری، ص۲۳؛ ابن عبدالبر، ج۱، ص۱۵۴.</ref>. [[ترمذی]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۲۵</ref>، [[دولابی]]<ref>دولابی، ج۱، ص۸۹.</ref>، ابن سکن<ref>ابن حجر، ج۷، ص۲۵ و ۲۹۴.</ref> و به [[پیروی]] از او، [[ابن منده]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۲۵ و ۲۹۴.</ref> توهم کرده‌اند که آبی اللحم [[کنیه]] اوست <ref>نیز ر.ک: عسکری، ص۲۳ و ۳۹.</ref>. [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۶، ص۳۰۰۵.</ref> این توهم را بر ابن‌منده ایراد گرفته، ولی [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۲۵ و ۲۹۴.</ref> می‌گوید این ایراد در [[حقیقت]] به ابن سکن وارد است. ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۵۴.</ref> نیز نام او را در بخش [[کنیه‌ها]] آورده، اما با [[تذکر]] این مطلب که آبی اللحم [[کنیه]] نیست، ولی مانند کنیه [[تصور]] شده است، عمل خود را توجیه می‌کند.

[[تحریم]] گوشت از سوی آبی اللحم با توجه به ظاهر گزارشی که می‌گوید: [[عمیر]]، [[غلام]] آبی اللحم بدون اجازه او مقدار گوشتی را که پخته بود، به [[فقیری]] [[صدقه]] داد و وی غلام خود را زد و غلام نزد [[پیامبر]] [[شکایت]] برد <ref>مسلم، ج۳، ص۹۱-۹۰؛ نسائی، ج۵، ص۶۳؛ بیهقی، ج۴، ص۱۹۴.</ref>، یا مؤید تحریم گوشت از سوی آبی اللحم در [[زمان جاهلیت]] است یا اینکه تحریم نباید در [[زمان رسول خدا]]{{صل}} ادامه داشته باشد؛ به ویژه که پیامبر به این نکات توجه داشته است. اما برخی، از جمله [[قرطبی]]<ref>سیوطی، ج۳، ص۱۰۰.</ref> بر این نظر است که پس از این رویداد، او را آبی اللحم [[لقب]] دادند.

آبی اللحم در [[جنگی]] که میان دو [[قبیله غفار]] و [[ثعلبة بن سعد]] روی داد، حضور داشته است<ref>یاقوت حموی، ج۲، ص۲۱۷؛ به نقل از زمخشری.</ref>، [[مرزبانی]]، آبی اللحم را از اشراف و [[شاعران]] [[دوره جاهلی]] برشمرده است<ref>حاکم نیشابوری، ج۳، ص۶۲۳؛ ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷</ref> ذیل این مطلب می‌گوید: شاید مرزبانی از [[مسلمان]] شدن او [[آگاه]] نبوده است. در غیر این صورت، می‌بایست بر اساس رویه‌ای که دارد، او را از شاعران مخضرم نام ببرد.

[[زمان]] [[اسلام آوردن]] او دقیقاً معلوم نیست، ولی از [[وصف]] او به قدیم الصحبه<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۴۷.</ref>{{عربی|"يا من قُدماء الصحابه وكبارهم"}}<ref>مبارکفوری، ج۳، ص۱۰۷.</ref>؛ بر‌می‌آید که مسلمان شدنش، پیشینه قابل توجهی داشته است؛ چرا که معمولاً این اصطلاح را در [[حق]] [[مسلمانان]] نخستین می‌گویند<ref>برای نمونه ر.ک: ابن سعد، ج۴، ص۲۹۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۲۸۳.</ref>. از طرفی، با توجه به هم‌قبیله بودن وی با [[ابوذر]]، شاید اسلام آوردن او، با [[ابوذر]] همزمان بوده است. شاید هم قدیم بودن او با توجه به سخن [[مرزبانی]] و محل اسکان او، به مسن بودن آبی اللحم در میان [[صحابه]] اشاره داشته باشد.

[[عمیر]]، [[غلام]] آبی اللحم از او نقل می‌کند که: در "اَحجارُ الزیت"<ref>نزدیک زوراء محلی کنار بازار مدینه نزدیک مسجدالنبی. ر.ک: یاقوت حموی، ج۳، ص۱۵۶.</ref> [[پیامبر]] را دید که دستانش را سوی [[آسمان]] بلند کرده بود و برای آمدن [[باران]] [[دعا]] می‌کرد<ref>نسائی، ج۳، ص۱۵۹؛ بخاری ج۸، ص۳۴۵ و به طور خلاصه: ترمذی، ج۲، ص۳۴؛ ابونعیم، ج۱، ص۳۶۸.</ref>. [[ترمذی]]<ref>ترمذی، ج۲، ص۳۴.</ref> می‌گوید: این [[روایت]] از آبی اللحم تنها از طریق [[قتیبة بن سعید]] نقل شده، در حالی که در [[روایات]] دیگر، غلام او، پیامبر را در این حالت دیده است<ref> احمد بن حنبل، ج۵، ص۲۲۳؛ ابوداود، ج۱، ص۶۱۹؛ حاکم نیشابوری، ج۳، ص۶۲۲ و ج۱، ص۳۲۷ و نیز ر.ک: عمیر مولی آبی اللحم.</ref>. [[حاکم]]<ref>حاکم، ج۱، ص۵۳۵.</ref> نیز [[سند]] این [[حدیث]] را صحیح دانسته است. احتمال دارد غلامش همراه او بوده و هر دو پیامبر را در این حالت دیده‌اند و به همین دلیل به دو گونه نقل شده است.

بنا به گفته واقدی، محل سکونت وی در [[مرج]] صفراء (سه میلی با حدود شش کیلومتری) [[مدینه]] بوده است<ref> بلاذری، ج۱۱، ص۱۳۰؛ بکری، ج۳، ص۸۳۶؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۵۴؛ ابن حجر، ج۱، ص۱۶۷.</ref>. غلام او عمیر، از [[هجرت]] خود به همراه آبی اللحم به مدینه خبر داده، ولی به [[زمان]] آن اشاره نکرده است<ref>حاکم نیشابوری، ج۴، ص۱۳۲؛ بیهقی، ج۱۰، ص۳.</ref>.

از [[فرزندان]] او، تنها [[حویرث بن عبدالله بن آبی‌اللحم]] [[شهرت]] دارد که او نیز از صحابه بود و بنا به گفته [[بلاذری]]<ref>بلاذری، ج۱۱، ص۱۳۰.</ref> در حُنین [[شهید]] شد.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «آبی اللحم غفاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۸۹-۹۰.</ref>

*[[حویرث بن عبدالله بن آبی‌اللحم]] (فرزند)

 

[[رده:آبی اللحم غفاری]]

[[رده:مدخل]]

[[رده:صحابه]]