باطل: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳
خط ۴۶: خط ۴۶:
== ویژگی‌ها و نشانه‌های باطل ==
== ویژگی‌ها و نشانه‌های باطل ==
[[قرآن کریم]] به بیان ویژگی‌های هر یک از [[حق و باطل]] پرداخته است.
[[قرآن کریم]] به بیان ویژگی‌های هر یک از [[حق و باطل]] پرداخته است.
# بد فرجامی باطل: [[حق]] همواره اصیل است و باطل از هیچ‌گونه [[ثبات]] و استقراری برخوردار نیست: {{متن قرآن|إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا}}<ref>«بی‌گمان باطل از میان رفتنی است» سوره اسراء، آیه ۸۱.</ref>.<ref>التبیان، ج ۶، ص۵۱۲.</ref>؛ در آیه‌ای دیگر از بی‌ریشگی و نافرجامی باطل یاد شده: {{متن قرآن|قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ}}<ref>«بگو: حقّ آمد و باطل، نه (آفرینش چیزی را) می‌آغازد  و نه باز می‌گرداند» سوره سبأ، آیه ۴۹.</ref>.<ref>التبیان، ج۸، ص۴۰۷؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۸۰.</ref> که بر بطلان و بی‌اثر بودن آن در روند کلی هستی دلالت دارد.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۸۹.</ref>.
# '''بد فرجامی باطل:''' [[حق]] همواره اصیل است و باطل از هیچ‌گونه [[ثبات]] و استقراری برخوردار نیست: {{متن قرآن|إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا}}<ref>«بی‌گمان باطل از میان رفتنی است» سوره اسراء، آیه ۸۱.</ref>.<ref>التبیان، ج ۶، ص۵۱۲.</ref>؛ در آیه‌ای دیگر از بی‌ریشگی و نافرجامی باطل یاد شده: {{متن قرآن|قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ}}<ref>«بگو: حقّ آمد و باطل، نه (آفرینش چیزی را) می‌آغازد  و نه باز می‌گرداند» سوره سبأ، آیه ۴۹.</ref>.<ref>التبیان، ج۸، ص۴۰۷؛ مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۸۰.</ref> که بر بطلان و بی‌اثر بودن آن در روند کلی هستی دلالت دارد.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۸۹.</ref>.
# درآمیختگی و فرو رفتن در [[پوشش]] [[حق]]: باطل، آبروی خود را از حق و [[دروغ]] نیروی خود را از [[راستی]] می‌گیرد<ref>مجموعه آثار، ج ۳، ص۴۴۱، «حق و باطل».</ref>. [[اهل باطل]] برای جلوه دادن باطل خود، آن را با حق درآمیخته، [[لباس]] حق بر آن می‌پوشانند و در مقابل، حق را باطل جلوه می‌دهند، چنان که قرآن کریم بارها سخن [[کافران]] و [[مشرکان]] را نقل می‌کند که سخن و [[رسالت]] [[پیامبران الهی]] را باطل می‌شمردند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ وَلَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُبْطِلُونَ}}<ref>«و بی‌گمان ما در این قرآن برای مردم هر گونه مثلی زده‌ایم و اگر برای آنان نشانه‌ای  بیاوری کافران خواهند گفت: شما تباه‌اندیشانی بیش نیستید» سوره روم، آیه ۵۸.</ref>.
# '''درآمیختگی و فرو رفتن در [[پوشش]] [[حق]]:''' باطل، آبروی خود را از حق و [[دروغ]] نیروی خود را از [[راستی]] می‌گیرد<ref>مجموعه آثار، ج ۳، ص۴۴۱، «حق و باطل».</ref>. [[اهل باطل]] برای جلوه دادن باطل خود، آن را با حق درآمیخته، [[لباس]] حق بر آن می‌پوشانند و در مقابل، حق را باطل جلوه می‌دهند، چنان که قرآن کریم بارها سخن [[کافران]] و [[مشرکان]] را نقل می‌کند که سخن و [[رسالت]] [[پیامبران الهی]] را باطل می‌شمردند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ وَلَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُبْطِلُونَ}}<ref>«و بی‌گمان ما در این قرآن برای مردم هر گونه مثلی زده‌ایم و اگر برای آنان نشانه‌ای  بیاوری کافران خواهند گفت: شما تباه‌اندیشانی بیش نیستید» سوره روم، آیه ۵۸.</ref>.
# [[پیروی]] نابخردان از باطل: در برخی از [[آیات]]<ref>سوره ص، آیه ۲۷ ـ ۲۹</ref> [[آفرینش]] از نظر [[کافران]] باطل شمرده شده و در مقابل از [[مؤمنان]] یاد شده که در [[آیات قرآن]] [[تدبر]] کرده، از خردورزان هستند<ref>التحریر والتنویر، ص۲۴۸.</ref>. از سیاق این آیات چنین برمی‌آید که [[اعتقادات]] باطل و [[فاسد]] بر اثر رویگردانی از [[عقل]] حاصل می‌شود<ref>المیزان، ج ۲، ص۱۸۷ ـ ۱۸۸.</ref>. [[قرآن]] بارها [[اهل باطل]] را افرادی [[سفیه]]<ref>سوره بقره، آیه ۱۳۰.</ref>، فاقد [[تعقل]]<ref>سوره حشر، آیه ۱۴.</ref>، فاقد [[ادراک]]<ref>سوره حشر، آیه ۱۳.</ref> و دارای چشم و گوش بدون استفاده و در نهایت، بسته و [[مُهر]] شده<ref>سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref> برشمرده است<ref>[[ابوالفضل خوش منش|خوش منش، ابوالفضل]]، [[باطل - خوش‌منش (مقاله)|مقاله «باطل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۲۸۰-۲۸۲.</ref>.
# '''[[پیروی]] نابخردان از باطل:''' در برخی از [[آیات]]<ref>سوره ص، آیه ۲۷ ـ ۲۹</ref> [[آفرینش]] از نظر [[کافران]] باطل شمرده شده و در مقابل از [[مؤمنان]] یاد شده که در [[آیات قرآن]] [[تدبر]] کرده، از خردورزان هستند<ref>التحریر والتنویر، ص۲۴۸.</ref>. از سیاق این آیات چنین برمی‌آید که [[اعتقادات]] باطل و [[فاسد]] بر اثر رویگردانی از [[عقل]] حاصل می‌شود<ref>المیزان، ج ۲، ص۱۸۷ ـ ۱۸۸.</ref>. [[قرآن]] بارها [[اهل باطل]] را افرادی [[سفیه]]<ref>سوره بقره، آیه ۱۳۰.</ref>، فاقد [[تعقل]]<ref>سوره حشر، آیه ۱۴.</ref>، فاقد [[ادراک]]<ref>سوره حشر، آیه ۱۳.</ref> و دارای چشم و گوش بدون استفاده و در نهایت، بسته و [[مُهر]] شده<ref>سوره اعراف، آیه ۱۷۹.</ref> برشمرده است<ref>[[ابوالفضل خوش منش|خوش منش، ابوالفضل]]، [[باطل - خوش‌منش (مقاله)|مقاله «باطل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۲۸۰-۲۸۲.</ref>.


== آثار و پیامدها باطل‌گرایی ==
== آثار و پیامدها باطل‌گرایی ==
۱۲۹٬۵۷۲

ویرایش