جز
جایگزینی متن - 'پرده دری' به 'پردهدری'
(←مقدمه) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
جز (جایگزینی متن - 'پرده دری' به 'پردهدری') |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| موضوع مرتبط = حق | | موضوع مرتبط = حق | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = | | مداخل مرتبط = [[حقگریزی و حقستیزی در قرآن]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== نگرش قرآنی == | |||
[[حقجویی]] و [[حقخواهی]] بهرغم [[سازگاری]] تمام با اقتضائات [[روانی]] و تمایلهای اصیل [[انسانی]] و ضرورتهای [[اجتماعی]]، همواره به انحای طرق و تحت تأثیر عوامل مختلف [[روحی]] و [[اجتماعی]] مورد [[بیمهری]] قرار گرفته، و در مواردی به [[فراموشی]] سپرده شده و حتی در مواردی کسانی، با عناوین و بهانههای مختلف به [[مبارزه]] آگاهانه با [[حق]] و مظاهر آن برانگیخته شده و به صورت آشکار و پنهان و به اشکال مختلف درصدد دفع و طرد آن بر میآیند. [[قرآن]] [[ستیز]] با [[حق]] را از ویژگیهای بارز [[مستکبران]] و [[طاغیان]] شمرده و ایشان را به شدت [[نکوهش]] کرده است. آنها دیگران را نیز از [[پذیرش حق]] باز داشته و از حقجویی [[محروم]] کردهاند. بارزترین نمود این [[حقستیزی]] در [[مبارزه]] با [[پیامبران الهی]] نمود یافته است. [[تمرد]] از [[پذیرش حق]] یا [[مبارزه با حق]] در سطوح [[پایینتر]] نیز همواره در عرصههای متنوع [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] جریان داشته است. | |||
[[قرآن کریم]] به مصداقهایی از [[حقستیزی]] اشاره کرده است. جالب اینکه طبق [[آیه]] ۱۴ [[سوره نمل]]، گاه [[انسان]] بهرغم [[یقین]]، از [[پذیرش حق]] سر باز میزند و با آن مقابله میکند.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۳۰۷.</ref> | |||
=== [[آیات قرآنی]] مرتبط === | |||
# [[مخالفت]] با [[فرامین خدا]] و [[رسول]]: {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ يُشَاقِقِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>«این بدان روست که اینان با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیدند و هر کس با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزد بیگمان خداوند سخت کیفر است» سوره انفال، آیه ۱۳.</ref>. | |||
# بازداشتن خود و دیگران از پذیرش [[دعوت حق]]: {{متن قرآن|وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ}}<ref>«و آنان (دیگران را) از آن (قرآن) باز میدارند و (خود) از آن دور میشوند و جز خویشتن را نابود نمیکنند و در نمییابند» سوره انعام، آیه ۲۶.</ref>. | |||
# اخلال در مسیر [[ابلاغ]] [[تعالیم]] [[حق]]: {{متن قرآن|وَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًا لَخَاسِرُونَ}}<ref>«و سرکردگان کافر از قوم وی گفتند: اگر از شعیب پیروی کنید در آن صورت بیگمان زیانکار خواهید بود» سوره اعراف، آیه ۹۰.</ref>. | |||
# تلاش در جهت [[خاموشی]] [[نور]] [[حق]]: {{متن قرآن|يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ}}<ref>«بر آنند که نور خداوند را با دهانهاشان خاموش کنند و خداوند کاملکننده نور خویش است هر چند کافران نپسندند» سوره صف، آیه ۸.</ref>. | |||
# در برخی [[آیات]]، متهم ساختن [[پیامبران الهی]] به اوصاف ناروا<ref>{{متن قرآن|قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي سَفَاهَةٍ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكَاذِبِينَ}} «سرکردگان کافر از قوم وی گفتند: بیگمان ما تو را در نابخردی میبینیم و ما تو را از دروغگویان میدانیم» سوره اعراف، آیه ۶۶.</ref>؛ استکبارورزی در مقابل [[آیات الهی]]<ref>{{متن قرآن|يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ}} «که آیات خداوند را که بر او خوانده میشود میشنود سپس با گردنکشی (بر انکار خود) پا میفشارد گویی آن را نشنیده است پس او را به عذابی دردناک نوید ده!» سوره جاثیه، آیه ۸.</ref>؛ [[انکار آیات]] و [[تمرد]] در مقابل [[رسولان الهی]]<ref>{{متن قرآن|وَتِلْكَ عَادٌ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ}} «و این (قوم) عاد بودند که به آیات پروردگارشان انکار ورزیدند و از پیامبران وی سرپیچیدند و از فرمان هر گردنکش ستیهنده پیروی کردند» سوره هود، آیه ۵۹.</ref>؛ طرح تقاضاهای بر نیاوردنی با [[هدف]] توجیه [[تمرد]] خود از [[پذیرش حق]]<ref>{{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا لَوْلا أُنزِلَ عَلَيْنَا الْمَلائِكَةُ أَوْ نَرَى رَبَّنَا لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيرًا}} «و آنان که به لقای ما امیدوار نیستند میگویند: چرا بر ما فرشتگان را فرو نفرستادهاند یا پروردگارمان را نمیبینیم؟ به راستی خود را بزرگ شمردند و سرکشی بزرگی ورزیدند» سوره فرقان، آیه ۲۱.</ref> مصداقهایی از [[حقگریزی]] و [[حقستیزی]] ذکر شده است.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۳۰۷.</ref> | |||
==علل حقستیزی== | ==علل حقستیزی== | ||
| خط ۱۳: | خط ۲۴: | ||
در بسیاری از نشریات و نهادهای [[علمی]] و اطلاع رسانی، مشکل [[کتمان حق]] (سانسور) و عدم بیان کامل آن به [[انگیزهها]] و علل واهی و [[باطل]] (خودسانسوری) انجام میشود. از این رو بسیاری از مسایل حق و [[آموزههای دینی]] و حتی [[آموزههای قرآنی]] کتمان میشود و یا دچار خودسانسوری میگردد. | در بسیاری از نشریات و نهادهای [[علمی]] و اطلاع رسانی، مشکل [[کتمان حق]] (سانسور) و عدم بیان کامل آن به [[انگیزهها]] و علل واهی و [[باطل]] (خودسانسوری) انجام میشود. از این رو بسیاری از مسایل حق و [[آموزههای دینی]] و حتی [[آموزههای قرآنی]] کتمان میشود و یا دچار خودسانسوری میگردد. | ||
در [[آیات قرآنی]] آن چه اصالت دارد بیان حق است و [[خداوند]] به صراحت بیان میکند که از بیان حق، حیائی ندارد و استحیا در این باره مساوی با کتمان حق و سانسور و خودسانسوری است. از نظر [[قرآن]] تنها چیزی که باید در بیان حق مراعات شود، [[حفظ]] [[ادب]] [[اجتماعی]] و خودداری از | در [[آیات قرآنی]] آن چه اصالت دارد بیان حق است و [[خداوند]] به صراحت بیان میکند که از بیان حق، حیائی ندارد و استحیا در این باره مساوی با کتمان حق و سانسور و خودسانسوری است. از نظر [[قرآن]] تنها چیزی که باید در بیان حق مراعات شود، [[حفظ]] [[ادب]] [[اجتماعی]] و خودداری از پردهدری است ولی این بدان معنا نیست که حق یا اصولا گفته نشود و یا به شکلی ناقص و نارسا بیان شود و در نتیجه [[شبهات]] بسیاری بر حق و [[اهل حق]] وارد گردد. | ||
سانسور، کتمان حق، التباس حق به باطل، [[تحریف]] و تصحیف و مانند آن از نظر قرآن، نوعی فرار از حق و یا سانسور حق است که ریشه در جهت و یا [[تغییر]] [[سلامت نفس]] و [[شخصیت]] این کسان دارد. | سانسور، کتمان حق، التباس حق به باطل، [[تحریف]] و تصحیف و مانند آن از نظر قرآن، نوعی فرار از حق و یا سانسور حق است که ریشه در جهت و یا [[تغییر]] [[سلامت نفس]] و [[شخصیت]] این کسان دارد. | ||
| خط ۲۶: | خط ۳۷: | ||
قرآن در آیه ۳۳ [[سوره فرقان]]، ارائه حق و بهترین [[تفسیر]] [[حقیقت]] در برابر سخنان [[باطل]] و [[شبهه]] انگیز را شیوه درست تبلیغ حق میشمارد و از همه میخواهد که این شیوه را درپیش گیرند، نه آنکه حق را سانسور و کتمان کنند و یا آن را به شکل نارسا و ناقص ارائه دهند.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[سانسور حق از نظر قرآن (مقاله)|سانسور حق از نظر قرآن]].</ref>. | قرآن در آیه ۳۳ [[سوره فرقان]]، ارائه حق و بهترین [[تفسیر]] [[حقیقت]] در برابر سخنان [[باطل]] و [[شبهه]] انگیز را شیوه درست تبلیغ حق میشمارد و از همه میخواهد که این شیوه را درپیش گیرند، نه آنکه حق را سانسور و کتمان کنند و یا آن را به شکل نارسا و ناقص ارائه دهند.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[سانسور حق از نظر قرآن (مقاله)|سانسور حق از نظر قرآن]].</ref>. | ||
==[[دینستیزی]]== | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||