جز
جایگزینی متن - 'حاکم ظالم' به 'حاکم ظالم'
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = تعیین امام | |||
| عنوان مدخل = تعیین امام | |||
| مداخل مرتبط = [[تعیین امام در قرآن]] - [[تعیین امام در حدیث]] - [[تعیین امام در کلام اسلامی]] - [[تعیین امام از دیدگاه اهل سنت]] - [[تعیین امام در معارف و سیره فاطمی]] - [[تعیین امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== [[ضرورت]] تعیین [[الگو]] پس از [[پیامبر]] {{صل}} و انحصار آن در [[امام]] [[معصوم]] == | |||
[[شریعت اسلام]]، [[دین خاتم]] است و پس از آن، [[شریعت]] جدیدی از سوی [ | |||
# [[مقام]] [[عظیم]] [[رهبری]] و پیشوای [[جامعه اسلامی]] را از [[عرش الهی]] به فرش [[خلافت]] بشری تنزّل دادهاند. | # [[مقام]] [[عظیم]] [[رهبری]] و پیشوای [[جامعه اسلامی]] را از [[عرش الهی]] به فرش [[خلافت]] بشری تنزّل دادهاند. | ||
# [[معتقد]] به [[عدالت صحابه]] شدند و ادّعا کردند هر کس که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را دید و به او [[ایمان]] آورد، [[عادل]] است. | # [[معتقد]] به [[عدالت صحابه]] شدند و ادّعا کردند هر کس که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} را دید و به او [[ایمان]] آورد، [[عادل]] است. | ||
#به [[اجتهاد]] [[صحابه]] تمسّک کرده، در حالی که هیچ شرطی از [[اجتهاد]] در آن رعایت نشده بود<ref>ر.ک: [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[درسنامه امامشناسی (کتاب)|درسنامه امامشناسی]]، | # به [[اجتهاد]] [[صحابه]] تمسّک کرده، در حالی که هیچ شرطی از [[اجتهاد]] در آن رعایت نشده بود<ref>ر. ک: [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[درسنامه امامشناسی (کتاب)|درسنامه امامشناسی]]، ص۱۱۰-۱۱۴. </ref>. | ||
== دیدگاه [[ابن قبه رازی]] درباره وجوب [[تعیین امام]] == | |||
[[ادله]] و [[براهین]] [[ابن قبه رازی]] عبارت است از: | |||
=== [[برهان]] [[عدالت]] === | |||
در [[تبیین]] این [[برهان]] میتوان گفت [[ابن قبه رازی]] بر آن است که سخن هر گویندهای میتواند تأویلات مختلفی داشته باشد. [[آیات قرآن]] و حتی روایاتی که پیرامون آن [[اجماع]] است، از این قاعده مستثنی نیستند. از سوی دیگر چون [[مردم]] از نظر هوش و استعداد و عادات متفاوتاند، [[تأویل]] و برداشتهایشان از یک متن گونهگون است؛ به همین [[دلیل]]، هر کس [[آیات قرآن]] و [[احادیث]] را بر اساس نگرش خود [[تفسیر]] و توجیه میکند. حال اگر [[خداوند]] [[راهنمایی]] [[آگاه]] و [[راستگو]] را که واقعیت [[قرآن]] را بیان نماید، برنگزیند، [[اختلاف در دین]] را دامن زده و آن را برای [[مردم]] جایز دانسته است. [[پیامبر]] هم [[قوانین]] و مقرراتی بیان کرده که احتمال [[تأویل]] در آن میرود. از طرفی [[خداوند]] به [[مردم]] [[دستور]] داده که به [[کتاب الهی]] و [[سنت نبوی]] عمل کنند. لازمه این عمل دو چیز میتواند باشد؛ اول آنکه [[خداوند]] ضد و نقیض عمل کرده است و دوم آنکه [[معتقد]] به عمل بر اساس [[حق]] و واقعیت باشد و حال آنکه [[رفتار]] خلاف آن را نیز جایز دانسته باشد. چون چنین لازمههایی [[باطل]] است، بر [[خداوند]] (از باب [[عدالت]] و اینکه [[تکلیف]] بمالایطاق نکند) [[واجب]] است در هر دورهای شخصی را راهنمای [[دین]] سازد<ref>ابن قبه رازی رازی، الأنصاف، ص۱۳۳.</ref>. بر این اساس [[ابن قبه رازی]] [[انتخاب امام]] از طرف [[مردم]] را [[باطل]] میشمرد<ref>ابن قبه رازی رازی، المسألة المفردة فی الإمامه، ص۶۱.</ref> و شاید به همین [[دلیل]] است که کار [[اصحاب]] [[سقیفه]] را زشتترین و منکرترین کار ممکن بعد از [[شرک]] و [[کفر]] بیان میکند<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الأشهاد، ص۱۲۵.</ref>.<ref>[[عباس میرزایی|میرزایی، عباس]]، [[ابن قبه رازی (کتاب)| ابن قبه رازی]]، ص۱۳۸-۱۳۹.</ref> | |||
=== [[برهان]] [[اضطرار]] === | |||
[[ابن قبه رازی]] برای [[امام]] [[وظایف]] و برای [[منصب امامت]] کارکردهایی بر میشمرد که لازمه آن [[ضرورت وجود امام]] در هر زمان و [[وجوب نصب امام]] از طرف [[خداوند]] است. او [[معتقد]] است [[امام]] [[رهبر]] و [[راهنمای مردم]] در میان [[خلق]] است<ref>ابن قبه رازی رازی، المسألة المفردة فی الإمامه، ص۵۴ و ۶۱؛ همو، الانصاف، ص۱۳۳.</ref>، [[مردم]] را با [[حلال و حرام]] [[خدا]] آشنا میسازد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۱۲-۱۱۳.</ref>، [[کلام خدا]] را تقریر و [[تبیین]] مینماید<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۹۴-۹۵.</ref>، [[دستورهای الهی]] را از غیر [[الهی]] باز میشناسد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۱۳.</ref>. بر این اساس میتوان گفت [[ابن قبه رازی]] بر این [[باور]] است که [[نصب امام]] بر [[خداوند]] [[واجب]] است، چون [[جایگاه]] و وظایفی که [[ابن قبه رازی]] برای [[امام]] [[تبیین]] میکند، همگی در چارچوب [[شرع]] و ناظر بر [[دین]] است؛ این موضوع ناگزیر [[تعیین امام]] از طرف [[مردم]] را که خود در [[فهم دین]] نیازمندند، با مشکل روبهرو میسازد. از سوی دیگر [[امام]] باید [[معصوم]] باشد و تنها خداست که [[امام]] را میشناسد؛ از این رو طبیعی به نظر میرسد که [[خداوند]] اضطراراً خود [[حجت]] خود را [[انتخاب]] کند<ref>[[عباس میرزایی|میرزایی، عباس]]، [[ابن قبه رازی (کتاب)| ابن قبه رازی]]، ص۱۳۹-۱۴۰.</ref>. | |||
===[[برهان]] [[اضطرار]]=== | |||
==دیدگاه [[ابن قبه رازی]] درباره ملاکهای [[تعیین امام]]== | == دیدگاه [[ابن قبه رازی]] درباره ملاکهای [[تعیین امام]] == | ||
[[ابن قبه رازی]] قائل به معیارهایی برای [[تعیین امام]] است و [[معتقد]] است [[امام]] نزد [[امامیه]] با ویژگیهایی شناخته میشود<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۶.</ref>. وی [[معتقد]] است [[امامت]] با موافقت موافقی یا [[مخالفت]] مخالفی درست نمیشود، بلکه با ادلّه و [[براهین]] حقّه به [[اثبات]] میرسد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۱.</ref>. | |||
او اولین شرط [[امام]] را [[منصوص بودن]] ایشان میداند و [[نص]] را بر هر [[امام]] [[واجب]] و لازم میداند<ref>ر. ک: ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۹ و ۱۱۶.</ref>. | |||
[[ابن قبه رازی]] به [[تواتر]] خبر [[امامت]] برای هر [[امام]] [[معتقد]] است<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۷ و ۱۱۰.</ref>. | |||
[[ابن قبه رازی]] [[علم]] و [[فضل]] [[امام]] را از دیگر ویژگیها و معیارهای [[امام]] برشمرده است<ref>ر. ک: ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۳-۱۰۴ و ۱۱۵.</ref>، با این شرط که این دو به مرحله [[ظهور]] برسد. | |||
[[ابن قبه رازی]] [[معجزه]] را از راهکارهای [[شناخت امام]] معرفی میکند<ref>ابن قبه رازی رازی، المسألة المفردة فی الإمامه، ص۶۲؛ همو، نقض الاشهاد، ص۱۲۱.</ref>. وی [[معتقد]] است به طور کلی از [[امام]] نباید [[رفتاری]] سر زند که نشان از [[نادرست]] بودن [[اقتدا]] به وی باشد. او دوری از [[قیاس]] و [[اجتهاد]] در [[واجبات]] [[نقلی]] و [[فروع]] آن را از زمره همین نبایدها میداند که بر اساس آن [[امامیه]] [[امام]] خود را میشناسد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۰۹ و ۱۲۰.</ref>. | |||
او در پاسخ به این [[پرسش]] که اگر ویژگیهای [[امامت]] در دو نفر جمع [[شر]]، کدام یک از آن دو [[امام]] است، میگوید این امر اتفاق نمیافتد و اگر اتفاق افتاد فرق و [[دلیل]] روشنی آن دو را از یکدیگر جدا میکند که آن یا [[نصّ]] [[امام]] پیشین است یا [[علمی]] که از یکی از آن دو ظاهر شود یا بررسی شود کدام یک [[اهل]] [[قیاس]] و [[اجتهاد]] در فرائض سمعیه نیست<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۲۰.</ref>. | |||
[[ابن قبه رازی]] در ردّ این سخن زیدیان که معتقدند [[امامت]] میتواند با [[اجماع امت]] شکل گیرد، میگوید [[امامت]] با [[اجماع امت]] درست نمیشود، چون اگر امامی باشد زیدیان او را نپذیرند و اگر [[زیدی]] باشد امامیان او را قبول نخواهند کرد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۲۲.</ref>. | |||
در ادامه سخن از ملاکها و معیارهای [[امامت]] از نگاه [[ابن قبه رازی]] باید به [[جهاد]] و رابطه [[امام]] با آن توجه کرده؛ چون برخی از [[مخالفان]] [[امامیه]] مانند زیدیان، [[جهاد]] را از معیارهای [[انتخاب امام]] برشمردهاند<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۱۷.</ref>. | |||
[[ابن قبه رازی]] در پاسخ میگوید: اگر [[جهاد]] [[دلیل]] [[علم]] و [[فضل]] و [[امامت]] است، [[امام حسین]] {{ع}} سزاوارتر از [[امام حسن]] {{ع}} به [[امامت]] است؛ زیرا [[امام حسن]] {{ع}} [[معاویه]] را به حال خود رها کرد، ولی [[امام حسین]] {{ع}} [[مجاهده]] کرد تا آنکه به [[شهادت]] رسید. زیدیان در این باره چه میگویند؟<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۱۷.</ref> در ضمن باید [[زید بن علی بن الحسین]] از [[حسن بن علی]] {{ع}} [[افضل]] باشد؛ زیرا [[امام حسن]] {{ع}} با [[معاویه]] [[سازش]] کرد، ولی [[زید]] جنگید تا کشته شد؛ [[زشتی]] مذهبی که [[زید]] را بر [[امام حسن]] {{ع}} تفضیل دهد، روشنتر از آن است که نیاز به [[دلیل]] داشته باشد<ref>ابن قبه رازی رازی، نقض الاشهاد، ص۱۲۶.</ref>.<ref>[[عباس میرزایی|میرزایی، عباس]]، [[ابن قبه رازی (کتاب)| ابن قبه رازی]]، ص۱۴۱-۱۴۲.</ref>. | |||
== [[دلایل]] تعیینی بودن [[امامت]] از سوی [[خداوند]] == | |||
از آنجا که مسألۀ [[امامت]]، مسألۀ [[اطاعت]] و [[پیروی]] است، اگر امر [[انتخاب امام]] به [[مردم]] واگذار شده باشد تا آنها هر که را به او میل دارند برای آن [[انتخاب]] کنند، پس در واقع [[اطاعت]] آنها از [[امام]]، [[اطاعت]] و [[پیروی]] از هوی و میل خودشان است و پر واضح است که [[اطاعت]] از هوی، [[قبیح]] است و چنان که تجربۀ [[جوامع بشری]] در گذشته و حال نشان میدهد و [[عقل]] [[سلیم]] نیز بر آن دلالت دارد، سبب [[فساد]] [[بندگان خدا]] و سرزمینهایشان میشود. | |||
این [[دلیل عقلی]]، مانند هر [[برهان عقلی]]، از دو مقدمه تشکیل میشود؛ صغری و کبری و میدانیم که هر [[قیاس]] برهانی [[عقلی]] با این دو مقدمه شکل میگیرد. | |||
'''صغری:''' [[حسی]] و وجدانی است؛ یعنی [[حس]] ظاهری و [[حس باطنی]] وجدانی، هر دو، [[درک]] میکنند که واگذاری [[انتخاب امام]] به [[مردم]] موجب آن میشود که ایشان کسی را برگزینند که هوی و میلشان با اوست. | |||
'''کبری:''' [[اطاعت]] از هوی امری [[قبیح]] است و سبب [[فساد]] [[بندگان]] و سرزمینهایشان میشود. افزون بر [[عقل]]، [[حس]] ظاهری نیز بر اساس استقرای بیرونی و تجربه [[تاریخی]] بر این [[حقیقت]] دلالت میکند. همچنین در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] قطعی نیز بر این مطلب تأکید شده است. | |||
هر یک از این مقدمات نیاز به توضیح دارند: | |||
[[حسی]] و وجدانی بودن مقدمۀ اول را میتوان از دو [[راه]] [[تبیین]] کرد: | |||
[[حس]] و [[وجدان]] بشری [[شهادت]] میدهد که [[طبیعت]] بیشتر [[مردم]] - اگر تحت [[تربیت]] خدایی [[رهبران الهی]] نباشند - آن است که در پی [[منافع]] نزدیک و لذتهای آماده بِدوند و اینطور نیست که فقط به [[دلیل]] آنکه این [[لذتها]] با [[ارزشها]] و آرمانهای والا، هماهنگ نیستند یا در برابر از دست دادن لذات دور و [[منافع]] [[آینده]]، حاصل میشوند، از آنها دست بشویند. این چیزی است که افزون بر [[حس]] و [[وجدان]]، [[آیات]] بسیاری از [[قرآن]] نیز بر آن [[گواهی]] میدهد: | |||
#{{متن قرآن|زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ}}<ref>«محبّت امور مادی، در نظر مردم جلوه داده شده است» سوره آل عمران، آیه ۱۴.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ}}<ref>«بدانید زندگی دنیا تنها بازی و سرگرمی و تجمّل پرستی و فخرفروشی در میان شما و افزونطلبی در اموال و فرزندان است» سوره حدید، آیه ۲۰.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و انسان، همیشه عجول بوده است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ}}<ref>«چنین نیست که شما میپندارید؛ بلکه شما دنیای زودگذر را دوست دارید» سوره قیامه، آیه ۲۰.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و بیشتر مردم، هر چند اصرار داشته باشی، ایمان نمیآورند» سوره یوسف، آیه ۱۰۳.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«اگر از بیشتر کسانی که در روی زمین هستند اطاعت کنی، تو را از راه خدا گمراه میکنند» سوره انعام، آیه ۱۱۶.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|تِلْكَ الْقُرَى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَائِهَا وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا مِنْ قَبْلُ كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِ الْكَافِرِينَ * وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَإِنْ وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ}}<ref>«اینها، شهرها و آبادیهایی است که قسمتی از اخبار آن را برای تو شرح میدهیم؛ پیامبرانشان دلایل روشن برای آنان آوردند؛ ولی آنها [چنان لجوج بودند که] به آنچه قبلاً تکذیب کرده بودند، ایمان نمیآوردند. اینگونه خداوند بر دلهای کافران مهر مینهد * و بیشتر آنها را بر سر پیمان خود نیافتیم؛ همانا اکثر آنها را فاسق و گنهکار یافتیم» سوره اعراف، آیه ۱۰۱-۱۰۲.</ref>. | |||
#{{متن قرآن|أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا}}<ref>«آیا دیدی کسی را که هوای نفسش را معبود خود برگزیده است؟ آیا تو میتوانی عهده دار هدایت او باشی؟ * آیا گمان میبری بیشتر آنان میشنوند یا میفهمند؟» سوره فرقان، آیه ۴۳-۴۴.</ref>. | |||
بر این اساس اگر [[مردم]] مختار باشند که یکی از دو گزینۀ زیر را [[انتخاب]] کنند، چه خواهند کرد؟ در حالت نخست حاکمی را برگزینند که [[عدالت]] را برپا میکند و [[راه]] [[تقوا]] را میپوید، اما ناگزیر در این [[راه]] باید با صاحبان [[نفوذ]] [[اجتماعی]] و [[ثروتمندان]] و [[اشرار]] و فسادگران مقابله کند و در نتیجه، این مبارزۀ او باعث میشود که [[مردم]] برخی از [[منافع]] نزدیکشان را از دست بدهند و بار تلاش و [[جهاد]] را در [[راه]] برپایی [[عدالت]] بر دوش بکشند و در برابر انواع [[آزار]] و [[ازخودگذشتگی]] جانی و [[مالی]]، [[شکیبایی]] بورزند. و در حالت دوم حاکمی را [[انتخاب]] کنند که دست [[اشرار]] و فسادگران را باز میگذارد و از کیسۀ [[عدالت]] و ارزشهای والا و [[منافع]] عمومی، به صاحبان [[نفوذ]] و سوءاستفادهگران و سرکشان [[یاری]] میرساند و آنها را [[همراهی]] میکند و البته که این گزینه دوم در ظاهر امر زحمت چندانی برای [[مردم]] ندارد و حتی چنین به نظر میآید که با [[انتخاب]] این [[حاکم]] [[یاری]] گر سرکشان و سوءاستفادهگران [[منافع]] نزدیک [[مردم]] تأمین میشود. حال در چنین فرضی که بیشک با واقعیت بیشتر [[جوامع بشری]] هم خوان است.<ref>[[محسن اراکی| اراکی، محسن]]، [[گفتگوی دو مذهب (کتاب)| گفتگوی دو مذهب]]، ص۱۲۷-۱۳۰.</ref> | |||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۵۳: | ||
* [[امامت در حدیث]] | * [[امامت در حدیث]] | ||
* [[امامت در کلام اسلامی]] | * [[امامت در کلام اسلامی]] | ||
* [[امامت در | * [[امامت در فلسفه اسلامی]] | ||
* [[امامت در عرفان اسلامی]] | * [[امامت در عرفان اسلامی]] | ||
* [[امامت از دیدگاه بروندینی]] | * [[امامت از دیدگاه بروندینی]] | ||
| خط ۱۲۶: | خط ۱۷۶: | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:11142.jpg|22px]] [[محسن اراکی| اراکی، محسن]]، [[گفتگوی دو مذهب (کتاب)|'''گفتگوی دو مذهب''']] | # [[پرونده:11142.jpg|22px]] [[محسن اراکی| اراکی، محسن]]، [[گفتگوی دو مذهب (کتاب)|'''گفتگوی دو مذهب''']] | ||
#[[پرونده: 1100524.jpg|22px]] [[عباس میرزایی|میرزایی، عباس]]، [[ابن قبه رازی (کتاب)| ابن قبه رازی ''']] | # [[پرونده: 1100524.jpg|22px]] [[عباس میرزایی|میرزایی، عباس]]، [[ابن قبه رازی (کتاب)| ابن قبه رازی ''']] | ||
#[[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)|مقاله «امامت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']] | # [[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)|مقاله «امامت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']] | ||
# [[پرونده:978964298273.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|'''امامت''']] | # [[پرونده:978964298273.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|'''امامت''']] | ||
# [[پرونده:1368142.jpg|22px]] [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[درسنامه امامشناسی (کتاب)|'''درسنامه امامشناسی''']] | # [[پرونده:1368142.jpg|22px]] [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[درسنامه امامشناسی (کتاب)|'''درسنامه امامشناسی''']] | ||
# [[پرونده:1379151.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۱۴۳: | خط ۱۹۱: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]] | |||
[[رده:تعیین امام]] | [[رده:تعیین امام]] | ||