منتظِر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۷٬۷۲۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۲ نوامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مهدویت/بالا}}
{{مهدویت}}
{{مهدویت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام مهدی
| عنوان مدخل  = منتظِر
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
}}
در [[فرهنگ]] [[مهدویت]]، '''منتظِر''' به انسانی گفته می‏‌شود که با تمام وجود، در [[انتظار]] آمدن آخرین [[حجّت الهی]] به سر می‏‌برد. در [[روایات]] [[معصومان]] {{عم}} به [[فضایل]] و نیز [[وظایف منتظران]] توجه شده است.


در [[فرهنگ]] [[مهدویت]]، '''[[منتظِر]]''' به انسانی گفته می‏‌شود که با تمام وجود، در [[انتظار]] آمدن آخرین [[حجّت الهی]] به سر می‏‌برد. در [[روایات]] [[معصومان]]{{عم}} به [[فضایل]] و نیز [[وظایف منتظران]] توجه شده است.
== مقدمه ==
[[امت اسلامی]] در برخی [[روایات]] به‌عنوان [[امت]] "[[منتظر]]" نامیده شده است؛ چون همیشه آن‌ها در [[انتظار]] [[مهدی موعود]] {{ع}} به سر می‌برند. [[امام صادق]] {{ع}} به [[ابو بصیر]] در ضمن روایتی در این باره می‌فرمایند: ای [[ابو بصیر]]! خوشا به حال [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[قائم]] ما [[اهل بیت]]؛ چون آن‌ها در [[زمان غیبت]] او [[منتظر ظهور]] او هستند و وقتی آن حضرت [[ظهور]] نمایند، در زمان ظهورش [[مطیع]] و فرمانبردار او خواهند بود. آنان اولیای خدایند و هیچ [[ترس]] و اندوهی بر آن‌ها وجود ندارد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۰.</ref>.


==مقدمه==
در بسیاری دیگر از [[روایات]] و تعابیر [[دعاها]]، از خود [[امام زمان]] {{ع}} با [[لقب]] "منتظِر" یاد شده است<ref>نجم الثاقب، باب دوم.</ref>. به‌عنوان مثال در دعای روز عید فطر عبارتی به این صورت به چشم می‌خورد: {{متن حدیث|"اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ الْمُنْتَظِرِ أَمْرَكَ الْمُنْتَظَرِ لِفَرَجِ أَوْلِيَائِكَ..."}}، بارخدایا! بر ولی‌ خودت [[درود]] فرست؛ آن ولی که [[منتظر]] [[فرمان]] توست و همواره در آرزوی [[گشایش]] کار [[دوستان]] تو در حال [[انتظار]] به سر می‌برد<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص ۸۱.</ref>.


==وظایف منتظران‏==
بر این اساس چون [[امام]] [[منتظَر]] مانند [[مردم]]، خود نیز در [[انتظار]] صدور [[اذن]] الهی به سر می‌برد تا [[قیام]] نموده و جهانِ گرفتار در بند و [[جور]] [[ستم]] [[ستمگران]] و [[ظالمان]] را از وضع نابسامانی که دارد رهایی بخشد و اهداف بلند [[انبیای الهی]] را، که همانا [[هدایت]] و کمال پیدا کردن [[مردم]] [[جهان]] است، محقق سازد، لذا به این جهت او را هم [[منتظر]] می‌نامند. او [[انتظار]] می‌کشد تا لحظه [[ظهور]] فرارسد و به این ترتیب دوران [[رنج]] و [[اندوه]] [[بشر]] پایان یابد و [[حاکمیت]] ارزش‌های الهی و [[فضیلت]] [[اخلاقی]] در سرتاسر عالم تحقق پیدا کند و از این رهگذر زمینه تعالی معنوی و رشد [[کمالات]] واقعی [[انسان]] فراهم شود.
*درباره [[وظایف]] و مسؤولیت‌‏های [[منتظران]]، سخن‏های بسیاری گفته شده است؛ اما به اختصار می‌‏توان گفت [[وظایف]] انسان‏ها در این دوران به دو دسته تقسیم می‏‌شود:
===وظایف عام‏===
*این [[وظایف]]، در سخنان [[معصومان]]{{عم}} در شمار [[تکالیف]] [[عصر غیبت]] یاد شده است؛ امّا ویژه این دوران نیست و لازم است در همه زمان‏‌ها انجام شود. شاید ذکر آن‏ها در شمار [[وظایف]] [[دوران غیبت]] برای تأکید بوده است.
برخی از این [[وظایف]]، بدین قرار است:
#'''[[شناخت]] [[امام]] هر زمان:''' [[امام صادق]]{{ع}} خطاب به فضیل فرمود: "[[امام]] خود را بشناس که اگر شناختی، دیر و زود شدن این امر، آسیبی به تو نخواهد رساند ...."<ref> {{عربی|" اعْرِفْ‏ إِمَامَكَ‏ فَإِنَّكَ‏ إِذَا عَرَفْتَ‏ لَمْ‏ يَضُرَّكَ‏ تَقَدَّمَ‏ هَذَا الْأَمْرُ أَوْ تَأَخَّرَ "}}، محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۷۱، ح ۲</ref>. [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} در این‏ باره فرمود: "[[پیشوایان]]، مدیران الهی بر مردمند و رؤسای [[بندگان]] اویند. هیچ‏کس جز کسی که آن‏ها را بشناسد و آن‏ها نیز او را بشناسند وارد [[بهشت]] نخواهد شد و جز کسی که آن‏ها را [[انکار]] کند و آن‏ها نیز او را [[انکار]] کنند، داخل [[دوزخ]] نشود ...."<ref> {{عربی|" وَ إِنَّمَا الْأَئِمَّةُ قُوَّامُ‏ اللَّهِ‏ عَلَى‏ خَلْقِهِ‏ وَ عُرَفَاؤُهُ‏ عَلَى‏ عِبَادِهِ‏ وَ لَا يَدْخُلُ‏ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ‏ عَرَفَهُمْ‏ وَ عَرَفُوهُ‏ وَ لَا يَدْخُلُ‏ النَّارَ إِلَّا مَنْ‏ أَنْكَرَهُم‏"}}، سید رضی، نهج البلاغه، ص ۲۱۲، خطبه ۱۵۲</ref><ref>  یکی از کامل‏ترین متن‏های امام‏شناسی، زیارت معتبر و ارزشمندی است که از وجود مقدّس امام هادی علیه السّلام به ما رسیده و نام آن، زیارت جامعه کبیره است؛ یعنی بزرگ‏ترین و کامل‏ترین زیارتی که با آن، می‏شود همه معصومان علیهم السّلام را زیارت کرد</ref>
#'''[[پایداری]] در [[محبت]] [[اهل بیت]]{{عم}}:''' یکی از [[وظایف]] مهم ما در هر عصر و زمان، [[محبت]] و [[دوستی]] با [[اهل بیت]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[جایگاه]] [[دوستان]] [[خداوند]] سبحانه و تعالی است. در [[دوران غیبت]] واپسین پیشوای [[معصوم]]، به سبب [[پنهان‌‏زیستی]] [[امام]]، ممکن است عواملی [[انسان]] را از این [[وظیفه]] مهم دور سازد؛ از این ‏رو در [[روایات]]، سفارش شده است که بر [[محبت]] به آن [[انوار]] [[مقدس]] پایدار باشیم. فراموش نکنیم این [[محبت]]، [[دستور]] [[پروردگار]] متعال است. سال‏ها پیش از آن‏که آن حضرت، زندگی دنیایی خود را آغاز کند، انسان‏‌های [[پاک]] به او ابراز [[محبت]] کرده‌‏اند. [[رسول اکرم]]{{صل}}، آن اشرف [[انبیا]] و واپسین فرستاده الهی، آن‏گاه که سخن از واپسین [[وصی]] خود به میان می‏‌آورد، در نهایت [[احترام]]، از بزرگ‏ترین واژگان [[محبت]] یعنی {{عربی|" بِأَبِي‏ وَ أُمِّي‏  "}}؛ بهره برده است؛ آن‏جا که فرمود: "پدر و مادرم فدایش باد! که او هم‏نام من و شبیه من و شبیه [[موسی بن عمران]] است که بر او نورهایی احاطه دارد .... "<ref>{{عربی|" بِأَبِي‏ وَ أُمِّي‏ سَمِيِّي‏ وَ شَبِيهِي‏ وَ شَبِيهُ‏ مُوسَى‏ بْنِ‏ عِمْرَانَ‏ عَلَيْهِ‏ جُيُوبُ‏ النُّور‏"}}، علی بن محمّد خزاز قمی، کفایة الاثر، ص ۱۵۶</ref>
#'''[[پرهیزگاری]]:‏''' پروای الهی، در همه زمان‌‏ها لازم و [[واجب]] است؛ اما در [[دوران غیبت]] به [[دلیل]] شرایط خاص، اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که در این دوران، عوامل فراوانی دست به هم داده تا [[انسان‌‏ها]] را به بی‌راهه کشانده [[گمراه]] سازند. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "هرکس شاد می‏‌شود از آن‏که از [[یاران قائم]] باشد، پس می‏‌بایست [[پرهیزکار]] بوده، نیکویی‌‏های [[اخلاقی]] را عمل کند؛ در حالی که [[منتظر]] است؛ پس اگر از [[دنیا]] برود و پس از آن، [[قائم]] [[قیام]] کند، پاداشی مانند آن‏کس که [[قائم]] را [[درک]] نماید، خواهد داشت؛ پس کوشش کنید و [[منتظر]] باشید. گوارایتان بادای گروه مورد [[رحمت]] الهی واقع شده!" <ref>  نعمانی، الغیبة، ص ۲۰۰</ref>
#'''[[پیروی]] از دستورهای [[امامان]]{{عم}}:''' از آن‏جا که همه [[امامان]]{{عم}}، [[نور]] واحدی هستند، دستورها و فرموده‏‌های ایشان نیز یک [[هدف]] را دنبال می‌‏کند؛ بنابراین، [[پیروی]] از هر کدام، [[پیروی]] از همه آن‏ها است. در زمانی که یکی از آن‏ها در دسترس نیست، دستورهای دیگران چراغ راه [[هدایت]] است. [[امام صادق]]{{ع}} در پاسخ کسی که گفت: " شنیده‏‌ایم [[صاحب الامر]] [[غایب]] خواهد شد؛ پس چه کنیم؟ فرمود: چنگ بزنید به آنچه از [[پیشوایان]] قبل در دستتان است، تا این‏که امر بر شما [[آشکار]] شود"<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۱۵۹، ح ۴ و ۵</ref>.
#'''دست‏گیری از ضعفا و فقیران‏:''' کمک به ضعفا و محرومان در همه زمان‌‏ها کاری بس ارزشمند است و در [[دین اسلام]] به آن سفارش شده است؛ اما به [[علت غیبت]] [[امام]]، در [[دوران غیبت]] [[ارزش]] بیشتری دارد. [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: "... هر آینه باید قوی شما ضعیفتان را کمک نماید و باید ثروتمندتان بر فقیرتان عطوفت نماید و فرد برای برادر دینی خود خیرخواهی نماید ... پس اگر شخص در این حال از [[دنیا]] رفت پیش از آن‏که [[قائم]] [[ظهور]] کند، [[شهید]] از [[دنیا]] رفته است .... "<ref>  محمد بن ابی القاسم طبری آملی، بشارة المصطفی، ص ۱۱۳</ref> البته [[فقر]]، گاهی [[فقر]] اقتصادی و گاهی [[فقر]] فرهنگی و معنوی است.
===وظایف خاص‏===
*[[وظایف]] خاص، وظایفی است که به نوعی با [[غیبت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ در ارتباط است که به شمارش آن‏ها می‏‌پردازیم:
#'''[[دوستی]] با [[دوستان]] و [[دشمنی]] با [[دشمنان]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏‏:''' در [[روایات]] فراوانی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بر [[محبت]] و [[دوستی]] با [[اهل بیت]]{{عم}} و [[دشمنی]] با [[دشمنان]] ایشان تأکید شده و این مربوط به همه زمان‏ها است؛ امّا در برخی [[روایات]] به صورت ویژه به [[دوستی]] با [[دوستان]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ و [[دشمنی]] با [[دشمنان]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]] سفارش شده است. [[امام باقر]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] کند که فرمود: "خوشا بر احوال کسی که [[قائم]] [[اهل بیت]] مرا [[درک]] کرده و در [[غیبت]] و پیش از قیامش پیرو او باشد؛ دوستانش را [[دوست]] بدارد و با دشمنانش [[دشمن]] باشد؛ چنین کسی در [[روز قیامت]]، از [[رفقا]] و [[دوستان]] من و گرامی‏‌ترین [[امت]] من خواهد بود"<ref> {{عربی|" طُوبَى‏ لِمَنْ‏ أَدْرَكَ‏ قَائِمَ‏ أَهْلِ‏ بَيْتِي‏ وَ هُوَ يَأْتَمُ‏ بِهِ‏ فِي‏ غَيْبَتِهِ‏ قَبْلَ‏ قِيَامِهِ‏ وَ يَتَوَلَّى‏ أَوْلِيَاءَهُ‏ وَ يُعَادِي أَعْدَاءَهُ ذَلِكَ مِنْ رُفَقَائِي وَ ذَوِي مَوَدَّتِي وَ أَكْرَمُ أُمَّتِي عَلَيَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ‏"}}، [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۸۶، ح ۲</ref>.
#'''[[صبر]] بر سختی‌‏های دوران [[غیبت‏]]:''' امروزه کم نیستند افرادی که به دلیل‌‏هایی، باور به آن [[امام غایب]] و یاد آن حضرت را برنمی‌‏تابند و در این راه، از هرگونه ایجاد مانع و اذیت و [[آزار]] فرو نمی‌‏گذارند. از آن‏جا که یکی از آموزه‌‏های مهم دینی [[صبر]] بر مشکلات و مصیبت‌‏ها است، لازم‏ است در این دوران، بیش از هر زمان دیگر برابر این مشکلات و مصیبت‌‏ها [[شکیبایی]] داشته باشیم. [[امام حسین بن علی]]{{عم}} فرمود: "... کسی که در [[غیبت]] او بر اذیت و [[تکذیب]] [[صبر]] کند، بسان مجاهدی است که با [[شمشیر]] در رکاب [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند<ref> {{عربی|" أَمَا إِنَ‏ الصَّابِرَ فِي‏ غَيْبَتِهِ‏ عَلَى‏ الْأَذَى‏ وَ التَّكْذِيبِ‏ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِ بِالسَّيْفِ‏ بَيْنَ‏ يَدَيْ‏ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}}‏"}}، [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۳۱۷، ح ۳؛ عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۱، ص ۶۸، ح ۳۶</ref>.
#'''[[دعا برای فرج]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏‏:''' [[دعا]] و [[نیایش]]، در [[فرهنگ]] اسلامی [[جایگاه]] والایی دارد. یکی از مصادیق [[دعا]] می‌‏تواند رفع گرفتاری‌‏های همه انسان‏ها باشد. در نگاه [[شیعه]]، این مهم تحقق نمی‌‏یابد، مگر آن زمانی که واپسین [[ذخیره الهی]] از پس پرده [[غیبت]] بیرون آمده [[جهان]] را به [[نور]] خود روشن سازد؛ از این‌‏رو است که در برخی [[روایات]] سفارش شده است برای [[فرج]] و [[گشایش]] دست به [[دعا]] برداریم. در [[روایت]] است که خود آن حضرت، در بخشی از [[توقیع]] شریف فرمود: "و برای [[تعجیل فرج]] بسیار [[دعا]] کنید"<ref> {{عربی|" وَ أَكْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِيلِ‏ الْفَرَج‏‏"}}، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۸۳، ح ۴</ref>.
#'''آماده ‏باش دائمی‏:''' از مهم‏ترین [[وظایف]] [[دوران غیبت]]، [[آمادگی]] دائمی و [[راستین]] است. در این‏ باره در کتاب‏‌های روایی [[روایات]] فراوانی وجود دارد. [[امام باقر]]{{ع}} ذیل [[آیه]] شریف‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref> ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید و از مرزها نگهبانی کنید و از خداوند پروا بدارید باشد که رستگار شوید؛ سوره آل عمران، آیه: ۲۰۰.</ref>؛ فرمود: بر انجام [[واجبات]] [[شکیبایی]] کنید و برابر [[دشمنان]]، یک‏دیگر را [[یاری]] نمایید و برای [[یاری]] پیشوای [[منتظر]]، همواره [[آمادگی]] خود را حفظ کنید<ref> {{عربی|" اصْبِرُوا عَلَى‏ أَدَاءِ الْفَرَائِضِ‏ وَ صابِرُوا عَدُوَّكُمْ‏ وَ رابِطُوا إِمَامَكُمُ‏ الْمُنْتَظَرَ‏‏"}}، نعمانی، الغیبة، ص ۱۹۹</ref>. همچنین [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "هریک از شما برای [[ظهور]] [[امام مهدی|قائم]]{{ع}} ابزار جنگی فراهم کنید؛ اگر چه یک تیر باشد. [[امید]] است همین که کسی این [[نیت]] را داشته باشد، حقّ‏تعالی او را از [[اصحاب]] و [[یاوران]] او قرار دهد"<ref>  نعمانی، الغیبة،، ص ۳۲۰، ح ۱۰</ref>.
#'''بزرگداشت نام و یاد آن حضرت‏:''' یکی از مسؤولیت‏‌های [[شیعه]] برابر [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ در این دوران، بزرگداشت نام و یاد آن حضرت است. این بزرگداشت، جلوه‏‌های فراوانی دارد؛ از تشکیل نشست‏‌های [[دعا]] و [[نیایش]] گرفته، تا اقدام‏‌های فرهنگی و ترویجی و از تشکیل حلقه‌‏های بحث و گفت‏وگو گرفته، تا پژوهش‌‏های بنیادین و سودمند، همه و همه می‏‌تواند در راستای بلندی بخشیدن به این نام بزرگ باشد.
#'''حفظ پیوند با [[مقام]] [[ولایت]]‏''' حفظ و تقویت پیوند قلبی با [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} و تجدید دائمی [[عهد]] و [[پیمان]]، یکی دیگر از [[وظایف]] مهمی است که هر [[شیعه]] [[منتظر]] در [[عصر غیبت]] بر عهده دارد. [[امام باقر]]{{ع}} درباره ثابت‏ قدمان بر امر [[ولایت]] فرموده است: "زمانی بر [[مردم]] آید که امامشان [[غیبت]] کند. خوشا بر افرادی که در آن زمان، بر امر ما ثابت بمانند! کمترین ثوابی که برای آن‏ها خواهد بود، این است که باری ‏تعالی به آن‏ها ندا کرده و فرماید: "ای [[بندگان]] وای کنیزان من! به [[نهان]] من [[ایمان]] آوردید و [[غیب]] مرا [[تصدیق]] کردید؛ پس به [[ثواب]] نیکوی خود، شما را مژده می‌‏دهم. شما [[بندگان]] و کنیزان حقیقی من هستید. از شما می‏‌پذیرم و از شما درمی‌‏گذرم و برای شما می‌‏بخشم و به واسطه شما [[باران]] بر بندگانم می‌‏بارم و بلا را از آن‏ها بگردانم. و اگر شما نبودید، بر آن‏ها [[عذاب]] می‌‏فرستادم .... "<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۳۳۰، باب ۳۱، ح ۱۵</ref>.
*شکی نیست [[امامان معصوم]]{{عم}} سخنی از نزد خود نمی‌گویند و آنچه در این سخن بدان اشاره فرموده‌اند برگرفته از علومی است که از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و آن [[حضرت]] نیز از [[وحی الهی]] دریافت کرده است؛ بنابراین جای هیچ تردیدی [[باقی]] نخواهد ماند. بنابراین یکی از کارهایی که این پیوند را ناگسستنی می‌کند [[تجدید عهد]] هر [[روزه]] با آن [[یار]] سفر کرده است. در این‌باره سفارش شده در پگاه هر روز، زانوی [[ادب]] در مقابل ساحت آن [[امام همام]] بر [[زمین]] نهاده به [[دستور امام]] [[صادق]]{{ع}} این عهدنامه را [[نجوا]] نماید که اگر [[چهل]] صبح چنین کند، [[امید]] است از [[یاران]] آن [[حضرت]] باشد؛ دعایی که این‌گونه آغاز می‌شود: {{عربی|"بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم اللَّهُمَّ بَلِّغْ مَولانا صَاحِبَ الزَّمَانِ اَيْنَما کَانَ وَ حَيثُما کَانَ مِنْ مَشَارِقِ الأرْضِ وَ مَغَارِبِهَا سَهْلِهَا وَ جَبَلهَا غَنِيّ وَ عَنْ وَالِدَيَّ و عَنْ وُلْدِي وَ إخْوَانِي التَّحِيَّةَ وَ السَّلَامَ عَدَدَ خَلْقِ اللَّهِ وَ زَنَةَ عَرْشِ اللَّه..."}}<ref>کفعمی، ابراهیم بن علی، مصباح کفعمی، ص ۵۵۰؛ و نیز ر.ک: شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۱۷ - ۴۲۳.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۲۲۲-۲۳۳.</ref>.
==منتظِر در موعودنامه==
*[[امت اسلامی]] در برخی [[روایات]] به‌عنوان [[امت]] "[[منتظر]]" نامیده شده است؛ چون همیشه آن‌ها در [[انتظار]] [[مهدی موعود]] {{ع}} به سر می‌برند. [[امام صادق]] {{ع}} به [[ابو بصیر]] در ضمن روایتی در این باره می‌فرمایند: ای [[ابو بصیر]]! خوشا به حال [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[قائم]] ما [[اهل بیت]]؛ چون آن‌ها در [[زمان غیبت]] او [[منتظر ظهور]] او هستند و وقتی آن حضرت [[ظهور]] نمایند، در زمان ظهورش [[مطیع]] و فرمانبردار او خواهند بود. آنان اولیای خدایند و هیچ [[ترس]] و اندوهی بر آن‌ها وجود ندارد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۰.</ref>.
در بسیاری دیگر از [[روایات]] و تعابیر [[دعاها]]، از خود [[امام زمان]] {{ع}} با [[لقب]] "[[منتظِر]]" یاد شده است<ref>نجم الثاقب، باب دوم.</ref>. به‌عنوان مثال در دعای روز عید فطر عبارتی به این صورت به چشم می‌خورد: {{عربی|"اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ الْمُنْتَظِرِ أَمْرَكَ الْمُنْتَظَرِ لِفَرَجِ أَوْلِيَائِكَ..."}}، بارخدایا! بر ولی‌ خودت [[درود]] فرست؛ آن ولی که [[منتظر]] [[فرمان]] توست و همواره در آرزوی [[گشایش]] کار [[دوستان]] تو در حال [[انتظار]] به سر می‌برد<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص ۸۱.</ref>.
*بر این اساس چون [[امام]] [[منتظَر]] مانند [[مردم]]، خود نیز در [[انتظار]] صدور [[اذن]] الهی به سر می‌برد تا [[قیام]] نموده و جهانِ گرفتار در بند و [[جور]] [[ستم]] [[ستمگران]] و [[ظالمان]] را از وضع نابسامانی که دارد رهایی بخشد و اهداف بلند [[انبیای الهی]] را، که همانا [[هدایت]] و کمال پیدا کردن [[مردم]] [[جهان]] است، محقق سازد، لذا به این جهت او را هم [[منتظر]] می‌نامند. او [[انتظار]] می‌کشد تا لحظه [[ظهور]] فرارسد و به این ترتیب دوران [[رنج]] و [[اندوه]] [[بشر]] پایان یابد و [[حاکمیت]] ارزش‌های الهی و [[فضیلت]] [[اخلاقی]] در سرتاسر عالم تحقق پیدا کند و از این رهگذر زمینه تعالی معنوی و رشد [[کمالات]] واقعی [[انسان]] فراهم شود.
*آن حضرت در برخی از دعاهای عارفانه‌ای که از ایشان به یادگار مانده است، آرزوها و اهداف خود را بیان کرده و [[شوق]] و [[اشتیاق]] غیر قابل [[وصف]] خود را برای تحقق یافتن [[ظهور]] به نمایش گذاشته‌اند. در یک مورد آن حضرت می‌فرمایند: پروردگارا بر [[محمد]] و [[آل محمد]] [[درود]] فرست و دوستانت را با تحقق بخشیدن به وعده‌هایی که به آنان داده‌ای گرامی بدار و آنان را به آرزوهایی که داشته‌اند برسان؛ زیرا که مهلت [[حاکمیت]] [[ستمگران]] در نظر ما به پایان رسیده است و ما از آن‌چه که خشمگین هستی، خشمگینیم و همواره در [[یاری]] [[حق]] کوشاییم. ما به صدور [[فرمان]] تو مشتاقیم و چشم‌به‌راه تحقق وعده‌هایی که داده‌ای هستیم... خداوندا به این [[قیام]] [[اذن]] صادر کن و راه‌های آن را هموار ساز و تحقق [[شایسته]] آن را آسان گردان. برنامه آن را به ما بیاموز و [[سپاهیان]] و [[یاوران]] این [[قیام]] را تأیید کن. [[قدرت]] و توانایی‌ات را به [[ستمگران]] و [[زورگویان]] هرچه زودتر [[آشکار]] ساز و [[شمشیر]] انتقامت را به سر [[دشمنان]] کینه‌توز فرود آور...<ref>بحار الانوار، ج ۸۵، ص ۲۳۳.</ref>.
*باز در جای دیگر می‌فرماید: ای [[نور]] روشنایی‌ها و ای تدبرکننده کارها... برای من و پیروانم در سختی‌ها گشایشی قرار بده و از غم‌ها و اندوه‌ها راه نجاتی فراهم ساز... خداوندا وعده‌هایی که به من داده‌ای تحقق بخش... و [[فرج]] مرا زودتر برسان و به [[قدرت]] و نصرتت [[فتح]] بزرگ را نصیب گردان<ref>بحار الانوار، ج ۸۵، ص ۲۳۳.</ref>.
*نتیجه آن‌که: از دید [[روایات]] در [[جامعه اسلامی]] عصر [[غیبت]]، هم [[امام]] و هم [[امت]]، هردو منتظرند. [[امت]] در [[انتظار]] [[امام]] خود است و می‌خواهد هرچه زودتر او از پس پرده [[غیب]] به درآید و راه [[نجات]] از نابسامانی‌ها را به [[انسان]] بیاموزد و [[امام]] نیز در حال [[انتظار]] به سر می‌برد، تا اجازه ظهورش فرارسد، تا [[انقلاب]] حیات‌بخش خود را آغاز کند و به آرمان‌های [[انبیا]] و [[اولیاء]] که [[ستمگران]] مانع تحقق آن‌ها در طول [[تاریخ]] [[بشریت]] شده‌اند، جامه عمل بپوشانند<ref>نشریه موعود، شماره ۳۲، ص ۶۵.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۹۸.</ref>.


آن حضرت در برخی از دعاهای عارفانه‌ای که از ایشان به یادگار مانده است، آرزوها و اهداف خود را بیان کرده و [[شوق]] و [[اشتیاق]] غیر قابل وصف خود را برای تحقق یافتن [[ظهور]] به نمایش گذاشته‌اند. در یک مورد آن حضرت می‌فرمایند: پروردگارا بر [[محمد]] و [[آل محمد]] [[درود]] فرست و دوستانت را با تحقق بخشیدن به وعده‌هایی که به آنان داده‌ای گرامی بدار و آنان را به آرزوهایی که داشته‌اند برسان؛ زیرا که مهلت [[حاکمیت]] [[ستمگران]] در نظر ما به پایان رسیده است و ما از آن‌چه که خشمگین هستی، خشمگینیم و همواره در [[یاری]] [[حق]] کوشاییم. ما به صدور [[فرمان]] تو مشتاقیم و چشم‌به‌راه تحقق وعده‌هایی که داده‌ای هستیم... خداوندا به این [[قیام]] [[اذن]] صادر کن و راه‌های آن را هموار ساز و تحقق [[شایسته]] آن را آسان گردان. برنامه آن را به ما بیاموز و سپاهیان و [[یاوران]] این [[قیام]] را تأیید کن. [[قدرت]] و توانایی‌ات را به [[ستمگران]] و [[زورگویان]] هرچه زودتر آشکار ساز و [[شمشیر]] انتقامت را به سر [[دشمنان]] کینه‌توز فرود آور...<ref>بحار الانوار، ج ۸۵، ص ۲۳۳.</ref>.
باز در جای دیگر می‌فرماید: ای [[نور]] روشنایی‌ها و ای تدبرکننده کارها... برای من و پیروانم در سختی‌ها گشایشی قرار بده و از غم‌ها و اندوه‌ها راه نجاتی فراهم ساز... خداوندا وعده‌هایی که به من داده‌ای تحقق بخش... و [[فرج]] مرا زودتر برسان و به [[قدرت]] و نصرتت [[فتح]] بزرگ را نصیب گردان<ref>بحار الانوار، ج ۸۵، ص ۲۳۳.</ref>.
نتیجه آن‌که: از دید [[روایات]] در [[جامعه اسلامی]] عصر [[غیبت]]، هم [[امام]] و هم [[امت]]، هردو منتظرند. [[امت]] در [[انتظار]] [[امام]] خود است و می‌خواهد هرچه زودتر او از پس پرده [[غیب]] به درآید و راه [[نجات]] از نابسامانی‌ها را به [[انسان]] بیاموزد و [[امام]] نیز در حال [[انتظار]] به سر می‌برد، تا اجازه ظهورش فرارسد، تا [[انقلاب]] حیات‌بخش خود را آغاز کند و به آرمان‌های [[انبیا]] و [[اولیاء]] که [[ستمگران]] مانع تحقق آن‌ها در طول [[تاریخ]] [[بشریت]] شده‌اند، جامه عمل بپوشانند<ref>نشریه موعود، شماره ۳۲، ص ۶۵.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۹۸.</ref>
== [[منتظران حقیقی]] ==
در [[روایات]]، [[استقامت در دین]]، [[پارسایی]] و تخلق به [[مکارم اخلاق]] از [[ویژگی‌های منتظران]] [[حقیقی]] شمرده شده است. [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} در تجلیل از مقام شامخ منتظران حقیقی خطاب به [[صحابه]] فرمود: "شما [[اصحاب]] من هستید، لکن [[برادران]] من مردمی هستند که در [[آخر الزمان]] می‌آیند." آن‌گاه در مقام توصیف اوج [[مجاهدت]] و تدین ایشان می‌فرماید: هریک از ایشان، بیش از [کسی که بر زجر] پوست کندن درخت خار با دست خالی در شب تاریک یا نگهداری [[آتش]] سوزان چوب درخت تاغ در [[کف دست]] ([[صبر]] می‌کند)، در [[دینداری]] خود [[استقامت]] می‌ورزد. به [[راستی]] که آنان چراغ‌های [[هدایت]] در شب‌های ظلمانی هستند<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص۱۲۴.</ref>.
[[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} نیز فرمود: "هرکس بخواهد در شمار منتظران حقیقی آن [[عدل]] [[منتظر]] باشد، باید پارسایی پیشه کند و متخلق به مکارم اخلاق گردد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص۱۴.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۷۰۰.</ref>
== پرسش‌های وابسته ==
{{پرسمان انتظار فرج}}
{{پرسمان انتظار فرج}}
{{مدخل انتظار}}
==منابع==
* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']].
* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']].
* [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]


==پانویس==
== منابع ==
{{یادآوری پانویس}}
{{منابع}}
{{پانویس2}}
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']].
{{پایان منابع}}


{{امام مهدی}}
== پانویس ==
{{پانویس}}


[[رده:امام مهدی]]
[[رده:انتظار ظهور امام مهدی]]
[[رده:منتظر]]
[[رده:انتظار]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:مدخل فرهنگ‌نامه مهدویت]]
[[رده:مدخل درسنامه مهدویت ج۲]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]
[[رده:مدخل]]
۱۳۱٬۶۲۶

ویرایش