مصلحت: تفاوت میان نسخه‌ها

۸۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۳ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[مصلحت در فقه اسلامی]] - [[مصلحت در فقه سیاسی]] - [[مصلحت در معارف دعا و زیارات]] - [[مصلحت در معارف و سیره سجادی]] - [[مصلحت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[مصلحت در سیره معصوم]]| پرسش مرتبط  =}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[مصلحت در فقه اسلامی]] - [[مصلحت در فقه سیاسی]] - [[مصلحت در معارف دعا و زیارات]] - [[مصلحت در معارف و سیره سجادی]] - [[مصلحت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[مصلحت در سیره معصوم]]| پرسش مرتبط  =}}
== مقدمه ==
== مقدمه ==
مصلحت در لغت، همسان [[منفعت]] و در مقابل [[مفسده]] قرار گرفته<ref>لسان العرب، ج۴، ص۶۰؛ صحاح اللغة، ج۱، ص۳۴۱.</ref> و در اصول [[فقه اهل سنت]]، یکی از منابع [[استنباط]] [[احکام کلی]] به شمار آمده است<ref> المستصفی، ج۱، ص۲۸۳.</ref>. امّا از نظر [[شیعه]]، مادامی که مفید [[علم]] نباشد پشتوانه‌ای برای استنباط [[احکام الهی]] نخواهد بود<ref>اصول الفقه، ج۴، ص۲۰۵؛ الاصول العامه للفقه المقارن، ص۴۰۴.</ref>.
مصلحت در لغت، همسان [[منفعت]] و در مقابل [[مفسده]] قرار گرفته<ref>لسان العرب، ج۴، ص۶۰؛ صحاح اللغة، ج۱، ص۳۴۱.</ref> و در اصول [[فقه اهل سنت]]، یکی از منابع [[استنباط]] [[احکام کلی]] به شمار آمده است<ref> المستصفی، ج۱، ص۲۸۳.</ref>. امّا از نظر [[شیعه]]، مادامی که مفید [[علم]] نباشد پشتوانه‌ای برای استنباط [[احکام الهی]] نخواهد بود<ref>اصول الفقه، ج۴، ص۲۰۵؛ الاصول العامه للفقه المقارن، ص۴۰۴.</ref>.
خط ۲۲: خط ۲۳:
«مصلحت عمومی» به‌مثابۀ اصلی بنیادین و قاعده‌ای فراگیر است که مدار [[قوانین]]، مقررات و تصمیمات [[دولت اسلامی]] است، هر [[تصمیم]]، [[قانون]] و مقررّه‌ای که از این مدار خارج شود، بی‌اعتبار و غیرمشروع است؛ زیرا فلسفۀ [[حکومت]] و اعطای اختیارات به [[دولت]]، «تضمین [[حقوق]] عمومی» و «تأمین [[مصالح]] عموم مردم» است. [[بدیهی]] است در دنیای امروز [[تشخیص مصالح]] عمومی در زمینه‌های گوناگون [[حیات]] بشری، [[نیازمند]] آگاهی‌های تخصصی است. دولت اسلامی برای وضع قوانین و مقررات و اتخاذ تصمیمات در هر زمینه‌ای نیازمند [[رایزنی]] با کارشناسان مربوطه است.
«مصلحت عمومی» به‌مثابۀ اصلی بنیادین و قاعده‌ای فراگیر است که مدار [[قوانین]]، مقررات و تصمیمات [[دولت اسلامی]] است، هر [[تصمیم]]، [[قانون]] و مقررّه‌ای که از این مدار خارج شود، بی‌اعتبار و غیرمشروع است؛ زیرا فلسفۀ [[حکومت]] و اعطای اختیارات به [[دولت]]، «تضمین [[حقوق]] عمومی» و «تأمین [[مصالح]] عموم مردم» است. [[بدیهی]] است در دنیای امروز [[تشخیص مصالح]] عمومی در زمینه‌های گوناگون [[حیات]] بشری، [[نیازمند]] آگاهی‌های تخصصی است. دولت اسلامی برای وضع قوانین و مقررات و اتخاذ تصمیمات در هر زمینه‌ای نیازمند [[رایزنی]] با کارشناسان مربوطه است.
در [[جمهوری اسلامی]] که به تشخیص کارشناسان زبده و [[متعهد]]، گاه مصلحت عمومی با رعایت قوانین – اولیه یا ثانویه – [[ثابت]] [[شریعت]] یا [[قانون اساسی]] تأمین نمی‌شود، به‌طور موقت به وضع قوانین و مقرراتی مبادرت می‌شود که [[مصالح عمومی]] را تأمین کند، [[تصمیم‌گیری]] در این‌گونه موارد، که با بروز [[اختلاف]] میان مجلس [[شورای اسلامی]] به‌عنوان [[نماینده]] عرف با شورای [[نگهبان]] به‌عنوان نهاد قانونی نگاهبان شریعت و قانون اساسی رخ می‌نماید، به [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]، به‌عنوان نهاد رسمی تشخیص مصلحت عمومی واگذار شده است. تصمیمات این [[مجمع]] که براساس مصلحت عمومی اتخاذ می‌شود، موقتی و «مادام المصلحة» بوده و دائر مدار بقا و زوال مصلحت است»<ref>[[سید جواد ورعی|ورعی، سید جواد]]، [[درسنامه فقه سیاسی (کتاب)|درسنامه فقه سیاسی]]، ص ۷۱.</ref>
در [[جمهوری اسلامی]] که به تشخیص کارشناسان زبده و [[متعهد]]، گاه مصلحت عمومی با رعایت قوانین – اولیه یا ثانویه – [[ثابت]] [[شریعت]] یا [[قانون اساسی]] تأمین نمی‌شود، به‌طور موقت به وضع قوانین و مقرراتی مبادرت می‌شود که [[مصالح عمومی]] را تأمین کند، [[تصمیم‌گیری]] در این‌گونه موارد، که با بروز [[اختلاف]] میان مجلس [[شورای اسلامی]] به‌عنوان [[نماینده]] عرف با شورای [[نگهبان]] به‌عنوان نهاد قانونی نگاهبان شریعت و قانون اساسی رخ می‌نماید، به [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]، به‌عنوان نهاد رسمی تشخیص مصلحت عمومی واگذار شده است. تصمیمات این [[مجمع]] که براساس مصلحت عمومی اتخاذ می‌شود، موقتی و «مادام المصلحة» بوده و دائر مدار بقا و زوال مصلحت است»<ref>[[سید جواد ورعی|ورعی، سید جواد]]، [[درسنامه فقه سیاسی (کتاب)|درسنامه فقه سیاسی]]، ص ۷۱.</ref>
== قاعده مصلحت ==


== پرسش مستقیم ==
== پرسش مستقیم ==
خط ۵۲: خط ۵۱:


[[رده:مصلحت]]
[[رده:مصلحت]]
[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش