پرش به محتوا

آزادی مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۸۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳
جز
جایگزینی متن - '“' به '«'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== #[[ +==منابع== {{منابع}} # [[))
جز (جایگزینی متن - '“' به '«')
 
(۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''آزادی مدنی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = آزادی
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آزادی مدنی در قرآن]] - [[آزادی مدنی در حدیث]] - [[آزادی مدنی در کلام اسلامی]] - [[آزادی مدنی در فقه سیاسی]]</div>
| عنوان مدخل =
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  = آزادی (پرسش)
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
آزادی‌هایی وجود دارد که انسان به لحاظ عضویت در [[اجتماع]] و به اصطلاح “شهروندی”، واجد آن می‌شود و دیگران از جمله [[دولت]]، نه تنها ملزم به رعایت آن، بلکه [[مکلف]] به تأمین و تحقق آن هستند؛ به دیگر سخن، آزادی‌های [[مدنی]] حمایت‌های قانونی از [[شهروندان]] در مقابل [[حکومت]] است؛ لذا از این اصطلاح بیشتر [[حقوق]] شهروندان در برابر دولت به [[ذهن]] متبادر می‌شود.
آزادی‌هایی وجود دارد که انسان به لحاظ عضویت در [[اجتماع]] و به اصطلاح «شهروندی”، واجد آن می‌شود و دیگران از جمله [[دولت]]، نه تنها ملزم به رعایت آن، بلکه [[مکلف]] به تأمین و تحقق آن هستند؛ به دیگر سخن، آزادی‌های [[مدنی]] حمایت‌های قانونی از [[شهروندان]] در مقابل [[حکومت]] است؛ لذا از این اصطلاح بیشتر [[حقوق]] شهروندان در برابر دولت به [[ذهن]] متبادر می‌شود.


چنان‌که آستین رنی می‌نویسد: آزادی‌های مدنی به مفهومی عبارتند از حمایت‌های قانونی از افراد، [[عقاید]] و [[اموال]] در برابر دخالت مستبدانه حکومت<ref>حکومت، ص۴۸۴.</ref>. کلایمرودی و دیگران در تعریف [[آزادی]] مدنی نوشته‌اند: اصطلاح آزادی مدنی به آن معنا که اکثراً به کار می‌رود، معنایش آزادی فردی در مورد [[اعمال]] خصوصی، آزادی تملک و کاربرد [[دارایی]]، آزادی عقاید و اعمال مذهبی و [[آزادی بیان]] عقاید می‌باشد. این آزادی‌ها اشاره ضمنی بر [[حق]] [[دفاع]] در مقابل [[تجاوز]] حکومت یا دسته‌ها و افراد خصوصی دارند... اصطلاح آزادی تقریباً مترادف حقوق مدنی است<ref>آشنایی با علم سیاست، ص۲۳۱.</ref>.
چنان‌که آستین رنی می‌نویسد: آزادی‌های مدنی به مفهومی عبارتند از حمایت‌های قانونی از افراد، [[عقاید]] و [[اموال]] در برابر دخالت مستبدانه حکومت<ref>حکومت، ص۴۸۴.</ref>. کلایمرودی و دیگران در تعریف [[آزادی]] مدنی نوشته‌اند: اصطلاح آزادی مدنی به آن معنا که اکثراً به کار می‌رود، معنایش آزادی فردی در مورد [[اعمال]] خصوصی، آزادی تملک و کاربرد [[دارایی]]، آزادی عقاید و اعمال مذهبی و [[آزادی بیان]] عقاید می‌باشد. این آزادی‌ها اشاره ضمنی بر [[حق]] [[دفاع]] در مقابل [[تجاوز]] حکومت یا دسته‌ها و افراد خصوصی دارند... اصطلاح آزادی تقریباً مترادف حقوق مدنی است<ref>آشنایی با علم سیاست، ص۲۳۱.</ref>.


برخی [[فلاسفه سیاسی]] معاصر نیز معتقدند: آزادی‌ها یا [[حقوقی]] هستند که به خودی خود بسیار با [[ارزشمند]] و برای گردش کار [[جامعه]] [[آزاد]] دموکراتیک اهمیتی حیاتی دارند، اولویت‌ها متفاوت است، اما بیشتر فهرست‌های آزادی مدنی، آزادی [[فکر]] و بیان و [[مذهب]]، جابه‌جایی، آزادی تأسیس یا [[پیوستن]] به [[حزب]] و کانون و انجمن، حق دسترسی به [[دادرسی]] منصفانه و بی‌طرفانه و آزادی شخصی را در بر می‌گیرد<ref>دیوید رابرتسون، فرهنگ سیاسی معاصر، ص۱۵.</ref>. از تعاریف پیشین این نکته به دست می‌آید که ممکن است یک عمل آزاد انسان منطبق بر دو [[قسم]] آزادی فردی و مدنی گردد و این محذوریتی ندارد، زیرا - همان طور که اشاره شد - حیثیت و لحاظ دو [[قسم]] [[آزادی]] فوق متفاوت است؛ برای مثال [[آزادی عقیده]] یا رفت‌و‌آمد، هم [[حکم]] و مقتضای نفس [[انسانیت]] است و هم [[قوانین]] عقلایی، برای [[حمایت]] [[شهروندان]]، [[حاکم]] را به تأمین آن ملزم می‌کند.
برخی [[فلاسفه سیاسی]] معاصر نیز معتقدند: آزادی‌ها یا [[حقوقی]] هستند که به خودی خود بسیار با [[ارزشمند]] و برای گردش کار [[جامعه]] [[آزاد]] دموکراتیک اهمیتی حیاتی دارند، اولویت‌ها متفاوت است، اما بیشتر فهرست‌های آزادی مدنی، آزادی [[فکر]] و بیان و [[مذهب]]، جابه‌جایی، آزادی تأسیس یا پیوستن به [[حزب]] و کانون و انجمن، حق دسترسی به [[دادرسی]] منصفانه و بی‌طرفانه و آزادی شخصی را در بر می‌گیرد<ref>دیوید رابرتسون، فرهنگ سیاسی معاصر، ص۱۵.</ref>. از تعاریف پیشین این نکته به دست می‌آید که ممکن است یک عمل آزاد انسان منطبق بر دو [[قسم]] آزادی فردی و مدنی گردد و این محذوریتی ندارد، زیرا - همان طور که اشاره شد - حیثیت و لحاظ دو [[قسم]] [[آزادی]] فوق متفاوت است؛ برای مثال [[آزادی عقیده]] یا رفت‌و‌آمد، هم [[حکم]] و مقتضای نفس [[انسانیت]] است و هم [[قوانین]] عقلایی، برای [[حمایت]] [[شهروندان]]، [[حاکم]] را به تأمین آن ملزم می‌کند.


با این توضیح به مهم‌ترین اقسام آزادی‌های [[مدنی]] اشاره می‌کنیم:
با این توضیح به مهم‌ترین اقسام آزادی‌های [[مدنی]] اشاره می‌کنیم:
==نخست: [[آزادی بیان]]==
== نخست: [[آزادی عقیده]] ==
این آزادی از [[حقوق]] اولیه [[انسان]] محسوب می‌شود و به موجب آن انسان [[حق]] دارد ایده و [[عقیده]] خود را بدون هیچ مانع و محدودیتی ابراز کند. این آزادی، شامل آزادی قلم، مطبوعات و مطلق اطلاع رسانی می‌شود.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
آزادی عقیده عبارت است از [[آزادی]] [[انسان]] در [[انتخاب]] ایده و نظری از میان نظریات و آرای مختلف در مقولات گوناگون. [[آزادی]] در انتخاب دین، فعالیت‌های سیاسی و [[اجتماعی]] مانند [[انتخاب]] شدن و انتخاب کردن، تشکیل یا عضویت در [[حزب]]، اجتماعات، تظاهرات، و آزادیِ انتخاب شغل، مسکن، خوراک و [[پوشاک]] انواع [[حق]] آزادی هستند. که قرآن هم به مجبور نبودن انسان در انتخاب دین اشاره کرده است: {{متن قرآن|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ}}<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۱۰۱.</ref>.


==دوم: [[آزادی اجتماعات]]==
== دوم: [[آزادی بیان]] ==
به موجب آن، افراد حق دارند برای [[شور]] و بحث یا طرفداری یا [[اعتراض]] در موضوعی گردهم آیند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
این آزادی از [[حقوق]] اولیه [[انسان]] محسوب می‌شود و به موجب آن انسان [[حق]] دارد ایده و [[عقیده]] خود را بدون هیچ مانع و محدودیتی ابراز کند. این آزادی، شامل آزادی قلم، مطبوعات و مطلق اطلاع رسانی می‌شود<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>.


==سوم: [[آزادی انجمن‌ها و مجامع]]==
== سوم: آزادی اجتماعات ==
آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
به موجب آن، افراد حق دارند برای [[شور]] و بحث یا طرفداری یا [[اعتراض]] در موضوعی گردهم آیند<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>.


==چهارم: [[آزادی مطبوعات]]==
== چهارم: [[آزادی انجمن‌ها و مجامع]] ==
با [[پذیرفتن]] آزادی عقیده و [[مذهب]]، افراد [[جامعه]] حق دارند ایده‌ها و [[عقاید]] خود را از طریق کتاب یا مطبوعات در کمال آزادی چاپ و منتشر کنند، بدون اینکه نشر آنها موقوف بر تحصیل اجازه یا محکوم به سانسور باشد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
آزادی «اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد «جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>.


==پنجم: [[آزادی رسانه‌های جمعی]]==
== پنجم: آزادی رسانه‌های جمعی ==
آزادی مطبوعات زیرمجموعه آزادی رسانه‌های جمعی است، اما به دلیل اهمیت آن جداگانه ذکر شد. آزادی‌های مدنی همچنین شامل آزادی اعلانات، تئاتر و سینما، رادیو و تلویزیون، اینترنت و ماهواره نیز می‌گردد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
آزادی مطبوعات زیرمجموعه آزادی رسانه‌های جمعی است، اما به دلیل اهمیت آن جداگانه ذکر شد. آزادی‌های مدنی همچنین شامل آزادی اعلانات، تئاتر و سینما، رادیو و تلویزیون، اینترنت و ماهواره نیز می‌گردد<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>.
==هفتم: [[آزادی عقیده]]==
 
==پرسش مستقیم==
===[[آزادی مطبوعات]]===
با [[پذیرفتن]] [[آزادی عقیده]] و [[آزادی مذهب|مذهب]]، افراد [[جامعه]] حق دارند ایده‌ها و [[عقاید]] خود را از طریق کتاب یا مطبوعات در کمال آزادی چاپ و منتشر کنند، بدون اینکه نشر آنها موقوف بر تحصیل اجازه یا محکوم به سانسور باشد<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>.
 
== پرسش مستقیم ==
{{پرسش‌های وابسته}}
# [[آزادی مدنی به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[آزادی مدنی به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[تفاوت آزادی‌های مدنی با فردی چیست؟ (پرسش)]]
# [[تفاوت آزادی‌های مدنی با فردی چیست؟ (پرسش)]]
{{پایان مدخل‌های وابسته}}
{{پایان پرسش‌های وابسته}}


==منابع==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1100721.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
# [[پرونده:1100721.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:آزادی]]
[[رده:آزادی]]
[[رده:مدخل]]
{{آزادی}}
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش