غصب: تفاوت میان نسخه‌ها

۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = فساد اقتصادی| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[غصب در قرآن]] - [[غصب در فقه اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = رذایل اخلاقی| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[غصب در قرآن]] - [[غصب در فقه اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}


'''غصب''' به معنای گرفتن چیزی از روی [[ستم]] است. این واژه در [[قرآن کریم]] فقط یک بار به کار رفته امّا [[آیات]] متعددی در قرآن کریم به مسأله غصب اشاره نموده‌اند. از لحاظ تکلیفی غصب حرام است و رفع ید از مال غصبی و بازگرداندن آن به صاحبش بر غاصب [[واجب]] است یعنی غصب سبب ضمان است و در صورت تلف شدن یا خسارت دیدن، باید آن را برای مالکش جبران کند. افزایش ایمان و [[معرفت]]؛ [[عمل صالح]]؛ بازرسی دقیق و برخورد جدّی با غاصبین از راه‌کارهای جلوگیری از غصب دانسته شده است.
'''غصب''' به معنای گرفتن چیزی از روی [[ستم]] است. این واژه در [[قرآن کریم]] فقط یک بار به کار رفته امّا [[آیات]] متعددی در قرآن کریم به مسأله غصب اشاره نموده‌اند. از لحاظ تکلیفی غصب [[حرام]] است و رفع ید از مال غصبی و بازگرداندن آن به صاحبش بر [[غاصب]] [[واجب]] است یعنی غصب سبب ضمان است و در صورت تلف شدن یا خسارت دیدن، باید آن را برای مالکش جبران کند. افزایش ایمان و [[معرفت]]؛ [[عمل صالح]]؛ بازرسی دقیق و برخورد جدّی با [[غاصبین]] از راه‌کارهای جلوگیری از غصب دانسته شده است.


== معناشناسی ==
== معناشناسی ==
خط ۲۵: خط ۲۵:
== علل و عوامل غصب ==
== علل و عوامل غصب ==
در [[آیات قرآنی]] و [[روایات]] علل و عواملی برای غصب بیان شده است که از جمله آنها عبارت‌اند از:
در [[آیات قرآنی]] و [[روایات]] علل و عواملی برای غصب بیان شده است که از جمله آنها عبارت‌اند از:
# '''[[طمع]]:''' یکی از عمده‌ترین و اصلی‌ترین عوامل، غصب و تصرّف ناحقّ [[اموال]] دیگران، طمع است. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: "شما را از افتادن در بند [[طمع]] هشدار می‌دهم که [[قلب]] را به [[حرص]] شدید [[آلوده]] می‌کند و [[مُهر]] [[عشق به دنیا]] را به قلب می‌زند، طمع کلید هر گناهی است و ریشه هر اشتباهی است و از بین برنده هر عمل خوبی است"<ref>{{متن حدیث|ایّاکُمْ وَاسْتِشْعارَ الطَّمَعِ فَانَّهُ یَشُوبُ الْقَلْبَ شِدَّهُ الْحِرْصِ وَیَخْتِمُ عَلیَ الْقُلُوبِ بِطابِعِ حُبِّ الدُّنْیا، وَهُوَ مِفْتاحُ کُلِّ سَیِّئَهٍ وَرَأْسُ کُلِّ خَطیئَهٍ وَسَبَبُ احْباطِ کُلِّ حَسَنَهٍ}}؛ [[ابن فهد]] حلّی، عده الداعی و نجاح الساعی، ص۳۱۳.</ref>.
# '''[[طمع]]:''' یکی از عمده‌ترین و اصلی‌ترین عوامل، غصب و تصرّف ناحقّ [[اموال]] دیگران، طمع است. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: "شما را از افتادن در بند [[طمع]] هشدار می‌دهم که [[قلب]] را به [[حرص]] شدید [[آلوده]] می‌کند و [[مُهر]] [[عشق به دنیا]] را به قلب می‌زند، طمع کلید هر گناهی است و ریشه هر اشتباهی است و از بین برنده هر عمل خوبی است"<ref>{{متن حدیث|ایّاکُمْ وَاسْتِشْعارَ الطَّمَعِ فَانَّهُ یَشُوبُ الْقَلْبَ شِدَّهُ الْحِرْصِ وَیَخْتِمُ عَلیَ الْقُلُوبِ بِطابِعِ حُبِّ الدُّنْیا، وَهُوَ مِفْتاحُ کُلِّ سَیِّئَهٍ وَرَأْسُ کُلِّ خَطیئَهٍ وَسَبَبُ احْباطِ کُلِّ حَسَنَهٍ}}؛ ابن فهد حلّی، عده الداعی و نجاح الساعی، ص۳۱۳.</ref>.
# '''اختلاط:''' یکی دیگر از عوامل موثر در غصب، اختلاط [[اموال]] به شکل مشارکتی است که خود موجب می‌‌شود تا امکان غصب و تصرفات بی [[رضایت]] [[شریک]] فراهم شود.
# '''اختلاط:''' یکی دیگر از عوامل موثر در غصب، اختلاط [[اموال]] به شکل مشارکتی است که خود موجب می‌‌شود تا امکان غصب و تصرفات بی [[رضایت]] [[شریک]] فراهم شود.
# '''فقدان ایمان به [[قیامت]] و آخرت:''' از دیگر عواملی که موجب گرایش [[انسان]] به غصب می‌‌شود، فقدان ایمان در افراد به ویژه نسبت به قیامت و [[حسابرسی]] آن است<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [http://www.samamos.com/%D8%BA%D8%B5%D8%A8%D8%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84-%D9%88-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85/ مقاله '''«غصب»''']</ref>.
# '''فقدان ایمان به [[قیامت]] و آخرت:''' از دیگر عواملی که موجب گرایش [[انسان]] به غصب می‌‌شود، فقدان ایمان در افراد به ویژه نسبت به قیامت و [[حسابرسی]] آن است<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [http://www.samamos.com/%D8%BA%D8%B5%D8%A8%D8%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84-%D9%88-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85/ مقاله '''«غصب»''']</ref>.
۱۳۰٬۳۱۴

ویرایش