امنیت اقتصادی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۷۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط = امنیت  
| موضوع مرتبط = امنیت  
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[امنیت اقتصادی در قرآن]] - [[امنیت اقتصادی در معارف و سیره علوی]] - [[امنیت اقتصادی در فقه سیاسی]] - [[امنیت اقتصادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[امنیت اقتصادی در قرآن]] - [[امنیت اقتصادی در معارف و سیره علوی]] - [[امنیت اقتصادی در فقه اسلامی]] - [[امنیت اقتصادی در فقه سیاسی]] - [[امنیت اقتصادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}


==معناشناسی==
==معناشناسی==
===معنای امنیت===
=== امنیت===
{{اصلی|امنیت}}
{{اصلی|امنیت}}
«امنیت» در برنامه‌ریزی‌های [[اقتصادی]]، عامل مهمی است که بدون آن، رونق و [[شکوفایی]] اقتصادی امکان‌پذیر نیست. منظور از چنین [[امنیتی]]، [[شیوه]] برخورد [[دولت]] با [[تجار]] و کسبه و تولیدکنندگان و [[کارگران]] و [[برنامه‌ریزی]] دولتی در جهت امنیت شغلی آنان است<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۶.</ref>.
«امنیت» در برنامه‌ریزی‌های [[اقتصادی]]، عامل مهمی است که بدون آن، رونق و شکوفایی اقتصادی امکان‌پذیر نیست. منظور از چنین [[امنیتی]]، شیوه برخورد [[دولت]] با تجار و کسبه و تولیدکنندگان و کارگران و [[برنامه‌ریزی]] دولتی در جهت امنیت شغلی آنان است<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۶.</ref>.


===معنای امنیت اقتصادی===
=== امنیت اقتصادی===
{{همچنین|اقتصاد}}
{{همچنین|اقتصاد}}
«امنیت اقتصادی» در سطح فردی و گروهی، به [[میزان]] دسترسی افراد به ضروریات زیستی (غذا، آب، [[مسکن]]، [[آزادی]] کار، [[تولید]] و [[مالکیت]]) که جزو [[حقوق اساسی]] است مربوط می‌شود<ref>بزرگی، امنیت در نظام سیاسی اسلام، ۹۹.</ref> و در سطح عمومی، دستیابی به [[رفاه]] [[عامه]] و رشد اقتصادی در [[جامعه]]<ref>بزرگی، امنیت در نظام سیاسی اسلام، ۱۰۰.</ref> است. امنیت اقتصادی،  نتیجه [[توزیع عادلانه ثروت]] در جامعه و بخش عمده ناامنی‌های [[اجتماعی]] محصول [[فقر]] و [[بی‌عدالتی]] [[اقتصادی]] است<ref>امام‌ خمینی، صحیفه، ۲/۱۲۴؛ ۴/۶۹ و ۷/۲۵۸–۲۵۹.</ref>. راهکار تأمین عدالت، خدمت بیشتر به [[ضعیفان]] و وضع قوانین برای اعاده [[حقوق]] [[فقیران]] و تأمین [[زندگی]] آنان است<ref>امام‌ خمینی، صحیفه، ۴/۲۰۱ و ۱۴/۳۰۴.</ref>.<ref>[[مقصود رنجبر|رنجبر]] و [[راضیه مهرابی کوشکی|مهرابی کوشکی]]، [[امنیت - رنجبر و مهرابی کوشکی (مقاله)|مقاله «امنیت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۲۸۵ – ۲۹۳.</ref>
«امنیت اقتصادی» در سطح فردی و گروهی، به [[میزان]] دسترسی افراد به ضروریات زیستی (غذا، آب، [[مسکن]]، [[آزادی]] کار، [[تولید]] و [[مالکیت]]) که جزو [[حقوق اساسی]] است مربوط می‌شود<ref>بزرگی، امنیت در نظام سیاسی اسلام، ۹۹.</ref> و در سطح عمومی، دستیابی به [[رفاه]] [[عامه]] و رشد اقتصادی در [[جامعه]]<ref>بزرگی، امنیت در نظام سیاسی اسلام، ۱۰۰.</ref> است. امنیت اقتصادی،  نتیجه [[توزیع عادلانه ثروت]] در جامعه و بخش عمده ناامنی‌های [[اجتماعی]] محصول [[فقر]] و [[بی‌عدالتی]] [[اقتصادی]] است<ref>امام‌ خمینی، صحیفه، ۲/۱۲۴؛ ۴/۶۹ و ۷/۲۵۸–۲۵۹.</ref>. راهکار تأمین عدالت، خدمت بیشتر به [[ضعیفان]] و وضع قوانین برای اعاده [[حقوق]] [[فقیران]] و تأمین [[زندگی]] آنان است<ref>امام‌ خمینی، صحیفه، ۴/۲۰۱ و ۱۴/۳۰۴.</ref>.<ref>[[مقصود رنجبر|رنجبر]] و [[راضیه مهرابی کوشکی|مهرابی کوشکی]]، [[امنیت - رنجبر و مهرابی کوشکی (مقاله)|مقاله «امنیت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۲۸۵ – ۲۹۳.</ref>


==جایگاه و ضرورت==
==جایگاه و ضرورت==
[[منابع قدرت]] در دنیای جدید، دچار تغییرات اساسی شده است. امروزه نظامی‌گری و داشتن سلاح‌های پیشرفته و اتمی بودن منبع اصلی قدرت تلقی نمی‌شود و قدرت را باید در مقوله‌های دیگری پی‌گیری نمود. در [[جهان]] کنونی، [[اقتصاد]] را می‌توان به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع قدرت در نظر گرفت. بر همین اساس، اقتصاد به جهت ایفا نمودن نقش اساسی خود نیازمند ملاحظات و امکاناتی است و از جمله این امکانات، ایجاد [[امنیت]] [[پایدار]] و مبتنی بر [[آموزه‌های دینی]] است که اقتصاد بتواند به [[هدف]] نهایی خود که ایجاد و تحقق [[عدالت اجتماعی]] در سطح [[جامعه]] و جهان است برسد<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص۱۰۰۶.</ref>.
منابع قدرت در دنیای جدید، دچار تغییرات اساسی شده است. امروزه نظامی‌گری و داشتن سلاح‌های پیشرفته و اتمی بودن منبع اصلی قدرت تلقی نمی‌شود و قدرت را باید در مقوله‌های دیگری پی‌گیری نمود. در [[جهان]] کنونی، [[اقتصاد]] را می‌توان به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع قدرت در نظر گرفت. بر همین اساس، اقتصاد به جهت ایفا نمودن نقش اساسی خود نیازمند ملاحظات و امکاناتی است و از جمله این امکانات، ایجاد [[امنیت]] [[پایدار]] و مبتنی بر [[آموزه‌های دینی]] است که اقتصاد بتواند به [[هدف]] نهایی خود که ایجاد و تحقق [[عدالت اجتماعی]] در سطح [[جامعه]] و جهان است برسد<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص۱۰۰۶.</ref>.


لازمه یک اقتصاد پویا و سر زنده، وجود امنیت پایدار و فراگیر است. به بیان دیگر، فضای [[اقتصادی]] [[کشور]] از جهت امنیت باید طوری باشد که فعالیت‌های اقتصادی با همه تنوع آن میسر باشد و کسانی که [[اراده]] کار اقتصادی دارند با امنیت بتوانند این فعالیت‌ها را انجام دهند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>.<ref>[[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص۸۵۶.</ref>
لازمه یک اقتصاد پویا و سر زنده، وجود امنیت پایدار و فراگیر است. به بیان دیگر، فضای [[اقتصادی]] [[کشور]] از جهت امنیت باید طوری باشد که فعالیت‌های اقتصادی با همه تنوع آن میسر باشد و کسانی که [[اراده]] کار اقتصادی دارند با امنیت بتوانند این فعالیت‌ها را انجام دهند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>.<ref>[[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص۸۵۶.</ref>


=== امنیت اقتصادی هدف نظام اقتصادی اسلام===
=== امنیت اقتصادی هدف نظام اقتصادی اسلام===
[[امنیت]] را می‌توان یکی از اهداف میانی [[نظام اقتصادی اسلام]] دانست. ناامنی اقتصادی بخشی از ناامنی در سطح کلان است. کسانی که امکانات دولتی و عمومی را با [[تسلط]] بر [[قوانین]] و مقررات و گریزگاه‌های قانونی، به نفع خود [[مصادره]] می‌کنند و هر جا که بتوانند، از [[سوء]] استفاده‌های شخصی نمی‌گذرند؛ اینان محیط‌های اقتصادی را ناامن می‌کنند. یکی از چند علت [[بیماری]] در وضعیت اقتصادی یک [[کشور]]، وجود گریزگاه‌های از [[قانون]] است که کسانی می‌توانند با استفاده از اینها سوء استفاده کنند و امکانات [[مردم]] و [[دولت]] را به نفع و سمت خودشان بکشانند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا{{ع}}، مشهد مقدس، ۶/۱/۱۳۷۹.</ref>.
[[امنیت]] را می‌توان یکی از اهداف میانی [[نظام اقتصادی اسلام]] دانست. ناامنی اقتصادی بخشی از ناامنی در سطح کلان است. کسانی که امکانات دولتی و عمومی را با [[تسلط]] بر [[قوانین]] و مقررات و گریزگاه‌های قانونی، به نفع خود [[مصادره]] می‌کنند و هر جا که بتوانند، از [[سوء]] استفاده‌های شخصی نمی‌گذرند؛ اینان محیط‌های اقتصادی را ناامن می‌کنند. یکی از چند علت [[بیماری]] در وضعیت اقتصادی یک [[کشور]]، وجود گریزگاه‌های از [[قانون]] است که کسانی می‌توانند با استفاده از اینها سوء استفاده کنند و امکانات [[مردم]] و [[دولت]] را به نفع و سمت خودشان بکشانند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا{{ع}}، مشهد مقدس، ۶/۱/۱۳۷۹.</ref>.


البته ایجاد امنیت اقتصادی به معنی بازگذاشتن راه برای سوءاستفاده‌چی‌های اقتصادی و زالوهای اقتصادی نیست. امنیت اقتصادی، به معنای این نیست که [[قوانین]] و مقررات سالم [[کشور]]، نادیده گرفته شود. بلکه بدان معناست که [[انسان‌ها]] و آحاد [[مردم]] از هر قشری بخواهند کار [[اقتصادی]] بکنند و بدانند کسی [[مزاحم]] آنها نخواهد شد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم دیدار گروه کثیری از سپاهیان و بسیجیان در مشهد، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>.<ref>[[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص۸۵۶.</ref>
البته ایجاد امنیت اقتصادی به معنی بازگذاشتن راه برای سوءاستفاده‌چی‌های اقتصادی و زالوهای اقتصادی نیست. امنیت اقتصادی، به معنای این نیست که [[قوانین]] و مقررات سالم [[کشور]]، نادیده گرفته شود. بلکه بدان معناست که [[انسان‌ها]] و آحاد [[مردم]] از هر قشری بخواهند کار [[اقتصادی]] بکنند و بدانند کسی مزاحم آنها نخواهد شد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم دیدار گروه کثیری از سپاهیان و بسیجیان در مشهد، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>.<ref>[[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص۸۵۶.</ref>


==عوامل تهدیدکننده==
==عوامل تهدیدکننده==
===[[نابسامانی اقتصادی]]===
===نابسامانی اقتصادی===
{{همچنین|فساد اقتصادی}}
{{همچنین|فساد اقتصادی}}
نابسامانی اقتصادی در هر جامعه‌ای می‌تواند آثار و تبعات منفی و غیر قابل جبرانی داشته باشد. [[فقر]] آثار نامطلوبی بر [[شخصیت]] و [[روان آدمی]] دارد. فقر مادی، [[احساس]] [[حقارت]] و خودکمتربینی را به دنبال دارد. به گونه‌ای که حتی [[فقیر]]، در میان [[خانواده]] خود نیز نمی‌تواند شخصیت حقیقی و [[عزت نفس]] خویش را بازیابد. نتیجه چنین احساسی، آثار نامطلوبی است که به شخصیت، روان و [[اراده]] [[آدمی]] وارد می‌کند و مانع [[شکوفا شدن]] استعدادها می‌شود. نتیجه مستقیم خودکمتربینی و احساس حقارت فقیر، سلب [[اعتماد به نفس]] و [[سستی]] اراده اوست. فقر مادی نه تنها موجب بی‌اعتنایی به [[فضیلت‌ها]] و [[استعدادهای انسان]] و نادیده انگاشتن اعتبار اجتماعی وی می‌گردد، بلکه ارزش‌های واقعی او را نیز ضدارزش جلوه می‌دهد، در حالی که گاه، کارهای خلاف [[اخلاقی]] و [[انسانیت]] [[ثروتمندان]]، به دیده ارزشی و اعتبار نگریسته می‌شود<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص۱۰۰۶.</ref>.
نابسامانی اقتصادی در هر جامعه‌ای می‌تواند آثار و تبعات منفی و غیر قابل جبرانی داشته باشد. [[فقر]] آثار نامطلوبی بر [[شخصیت]] و [[روان آدمی]] دارد. فقر مادی، [[احساس]] [[حقارت]] و خودکمتربینی را به دنبال دارد. به گونه‌ای که حتی [[فقیر]]، در میان [[خانواده]] خود نیز نمی‌تواند شخصیت حقیقی و [[عزت نفس]] خویش را بازیابد. نتیجه چنین احساسی، آثار نامطلوبی است که به شخصیت، روان و [[اراده]] [[آدمی]] وارد می‌کند و مانع [[شکوفا شدن]] استعدادها می‌شود. نتیجه مستقیم خودکمتربینی و احساس حقارت فقیر، سلب [[اعتماد به نفس]] و [[سستی]] اراده اوست. فقر مادی نه تنها موجب بی‌اعتنایی به [[فضیلت‌ها]] و استعدادهای انسان و نادیده انگاشتن اعتبار اجتماعی وی می‌گردد، بلکه ارزش‌های واقعی او را نیز ضدارزش جلوه می‌دهد، در حالی که گاه، کارهای خلاف [[اخلاقی]] و [[انسانیت]] [[ثروتمندان]]، به دیده ارزشی و اعتبار نگریسته می‌شود<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص۱۰۰۶.</ref>.


===رواج فساد مالی شخصی و دولتی===
===رواج فساد مالی شخصی و دولتی===
خط ۳۸: خط ۳۸:
# [[پرونده:1100619.jpg|22px]] [[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|'''منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲''']]
# [[پرونده:1100619.jpg|22px]] [[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|'''منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲''']]
# [[پرونده:1100619.jpg|22px]] [[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|'''منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲''']]
# [[پرونده:1100619.jpg|22px]] [[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|'''منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲''']]
# [[پرونده:IM009734.jpg|22px]] [[مقصود رنجبر]]، [[راضیه مهرابی کوشکی]]، [[امنیت - رنجبر و مهرابی کوشکی (مقاله)|امنیت]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]]
# [[پرونده:4432.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|'''تجلی امامت''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۱۵۳

ویرایش