بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = ابوعقیل انصاری | |||
| عنوان مدخل = [[ابوعقیل انصاری]] | |||
| مداخل مرتبط = [[ابوعقیل انصاری در قرآن]] - [[ابوعقیل انصاری در تاریخ اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
حثجاث یا حثحاث، معروف به صاحبالصاع از تیره [[بنیانیف اراشی]]<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹؛ الاصابه، ج۷، ص۲۳۳.</ref> و از هم پیمانان [[بنی عمرو بن عوف]]<ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹.</ref>. [[طبری]] به [[نقل]] از [[قتاده]]، نامش را حبحاب، و [[شیخ طوسی]] [[حجاب بن عثمان]] ذکر کرده است <ref> التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> که گویا طبق [[نقل]] [[طبری]]، تصحیف "حبحاب ابوعقیل" باشد؛ چنانکه دو نام اوّل نیز تصحیف یک نام است. وی از [[مسلمانان]] [[تهیدست]] بود <ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ کشفالاسرار، ج۴، ص۱۸۱.</ref> و با کارگری، امرار معاش میکرد.<ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> از [[زندگی]] و [[مرگ]] وی اطلاع چندانی در دست نیست. | حثجاث یا حثحاث، معروف به صاحبالصاع از تیره [[بنیانیف اراشی]]<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹؛ الاصابه، ج۷، ص۲۳۳.</ref> و از هم پیمانان [[بنی عمرو بن عوف]]<ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹.</ref>. [[طبری]] به [[نقل]] از [[قتاده]]، نامش را حبحاب، و [[شیخ طوسی]] [[حجاب بن عثمان]] ذکر کرده است <ref> التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> که گویا طبق [[نقل]] [[طبری]]، تصحیف "حبحاب ابوعقیل" باشد؛ چنانکه دو نام اوّل نیز تصحیف یک نام است. وی از [[مسلمانان]] [[تهیدست]] بود <ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ کشفالاسرار، ج۴، ص۱۸۱.</ref> و با کارگری، امرار معاش میکرد.<ref>جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۴۸؛ التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> از [[زندگی]] و [[مرگ]] وی اطلاع چندانی در دست نیست. | ||
گروهی از [[مفسّران]]، جمله {{متن قرآن|وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقهها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمییابند طعنه میزنند و آنان را به ریشخند میگیرند، خداوند به ریشخندشان میگیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.</ref> را درباره ابوعقیل دانستهاند. | گروهی از [[مفسّران]]، جمله {{متن قرآن|وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقهها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمییابند طعنه میزنند و آنان را به ریشخند میگیرند، خداوند به ریشخندشان میگیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.</ref> را درباره ابوعقیل دانستهاند. | ||
در [[نقلی]] از [[ابنعباس]]، [[ربیع بنانس]]<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹ـ۲۸۰.</ref> و [[قتاده]] <ref>اسباب النزول، ص۲۱۰؛ التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> آمده است که وقتی [[رسولخدا]]{{صل}} [[مؤمنان]] را به آوردن [[صدقه]] [[تشویق]] کرد، برخی از آنان صدقاتی آوردند که مورد [[تمسخر]] [[منافقان]] قرار گرفت و از سوی آنان به [[ریا]] متهم شدند. ابوعقیل نیز یک صاع (حدود سه کیلو) خرما آورد و گفت: جز ۲ صاع خرما چیزی نداشتم که آن را نیز [[شب]] پیشین با آبکشی برای نخلستانی، مُزد گرفتم. یک صاع را برای خانوادهام نگه داشتم و دیگری را برای شما آوردم. [[منافقان]] با [[استهزا]]ی وی گفتند: [[خداوند]] از این [[صدقه]] ابوعقیل [[بینیاز]] است.<ref>السیرة النبویه، ج۴، ص۵۵۱؛ جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۵۰.</ref> به دنبال آن، آیه پیشین نازل شد و آنان را [[توبیخ]] کرد و به [[عذاب الهی]] وعدهشان داد. [[بخاری]] با [[نقل]] این جریان از [[ابنمسعود]]، مقدار [[صدقه]] ابوعقیل را نصف صاع ذکر کرده <ref>صحیح البخاری، ج۵، ص۲۴۵، ح۴۶۶۸.</ref> و [[میبدی]] با توجه به [[سیاق آیات]]، [[زمان]] پرداخت آن را در آستانه عزیمت [[پیامبر]]{{صل}} به [[تبوک]] و برای تأمین هزینه [[جنگ]] دانسته است<ref>کشفالاسرار، ج۴، ص۱۸۱.</ref> | در [[نقلی]] از [[ابنعباس]]، [[ربیع بنانس]]<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۲۷۹ـ۲۸۰.</ref> و [[قتاده]] <ref>اسباب النزول، ص۲۱۰؛ التبیان، ج۵، ص۲۶۶.</ref> آمده است که وقتی [[رسولخدا]] {{صل}} [[مؤمنان]] را به آوردن [[صدقه]] [[تشویق]] کرد، برخی از آنان صدقاتی آوردند که مورد [[تمسخر]] [[منافقان]] قرار گرفت و از سوی آنان به [[ریا]] متهم شدند. ابوعقیل نیز یک صاع (حدود سه کیلو) خرما آورد و گفت: جز ۲ صاع خرما چیزی نداشتم که آن را نیز [[شب]] پیشین با آبکشی برای نخلستانی، مُزد گرفتم. یک صاع را برای خانوادهام نگه داشتم و دیگری را برای شما آوردم. [[منافقان]] با [[استهزا]]ی وی گفتند: [[خداوند]] از این [[صدقه]] ابوعقیل [[بینیاز]] است.<ref>السیرة النبویه، ج۴، ص۵۵۱؛ جامعالبیان، مج۶، ج۱۰، ص۲۵۰.</ref> به دنبال آن، آیه پیشین نازل شد و آنان را [[توبیخ]] کرد و به [[عذاب الهی]] وعدهشان داد. [[بخاری]] با [[نقل]] این جریان از [[ابنمسعود]]، مقدار [[صدقه]] ابوعقیل را نصف صاع ذکر کرده <ref>صحیح البخاری، ج۵، ص۲۴۵، ح۴۶۶۸.</ref> و [[میبدی]] با توجه به [[سیاق آیات]]، [[زمان]] پرداخت آن را در آستانه عزیمت [[پیامبر]] {{صل}} به [[تبوک]] و برای تأمین هزینه [[جنگ]] دانسته است<ref>کشفالاسرار، ج۴، ص۱۸۱.</ref><ref>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[ابوعقیل انصاری (مقاله)|مقاله «ابوعقیل انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۲، ص 42-43.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:000053.jpg|22px]] [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[ابوعقیل انصاری (مقاله)|مقاله «ابوعقیل انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']] | # [[پرونده:000053.jpg|22px]] [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[ابوعقیل انصاری (مقاله)|مقاله «ابوعقیل انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||