بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = مالکیت | | موضوع مرتبط = مالکیت | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = مالکیت | ||
| مداخل مرتبط = [[مالکیت در قرآن]] - [[مالکیت در | | مداخل مرتبط = [[مالکیت در قرآن]] - [[مالکیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مالکیت در فقه سیاسی]] - [[مالکیت در حقوق اسلامی]] - [[مالکیت در معارف و سیره رضوی]] - [[مالکیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[پیامبران]] و [[پیامبر اسلام]] نافی [[مالکیت]] [[مردم]] نیستند و آنچه در میان [[مردم]] وسیله تلاش و کوشش است، [[نفی]] نمیکنند؛ بلکه برای تحقق [[عدالت]] در تلاش برای [[حفظ]] [[اموال]] خصوصی و عمومی [[جامعه]] هستند. اینک به آن دسته از آیاتی اشاره میشود که به ظاهر ناظر به [[اموال عمومی]] مانند [[انفال]] و فیء است، اما در [[حقیقت]] به هر دو جهت اشاره دارد. اما این که این [[اموال عمومی]] [[مال]] [[خدا]] و [[پیامبر]] است، چون با لام اختصاص ذکر میشود، در حالی که برای یتامی، [[مساکین]] و [[ابن سبیل]] این لام نیامده است: {{متن قرآن|لِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ}}<ref>«از آنِ خداوند و فرستاده او و خویشاوند (وی) و یتیمان و بینوایان و ماندگان در راه (از خاندان او) است» سوره انفال، آیه ۴۱.</ref>. | [[پیامبران]] و [[پیامبر اسلام]] نافی [[مالکیت]] [[مردم]] نیستند و آنچه در میان [[مردم]] وسیله تلاش و کوشش است، [[نفی]] نمیکنند؛ بلکه برای تحقق [[عدالت]] در تلاش برای [[حفظ]] [[اموال]] خصوصی و عمومی [[جامعه]] هستند. اینک به آن دسته از آیاتی اشاره میشود که به ظاهر ناظر به [[اموال عمومی]] مانند [[انفال]] و فیء است، اما در [[حقیقت]] به هر دو جهت اشاره دارد. اما این که این [[اموال عمومی]] [[مال]] [[خدا]] و [[پیامبر]] است، چون با لام اختصاص ذکر میشود، در حالی که برای یتامی، [[مساکین]] و [[ابن سبیل]] این لام نیامده است: {{متن قرآن|لِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ}}<ref>«از آنِ خداوند و فرستاده او و خویشاوند (وی) و یتیمان و بینوایان و ماندگان در راه (از خاندان او) است» سوره انفال، آیه ۴۱.</ref>. | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
# این که [[خداوند]] در [[آیات]] فراوان به [[نهی]] از خوردن [[اموال]] [[ایتام]] و منع از [[باطل]] میکند، دلالت بر [[احترام]] به [[اموال]] و [[مالکیت خصوصی]] دارد. و اگر [[پیامبر]] را در بخشی از [[اموال]] [[مردم]] [[شریک]] کرده، اولاً، شرکت او جنبه شخصی ندارد و برای [[منافع]] مادی آن برای خود نیست، ثانیاً، در [[اموال]] خاص مانند [[غنائم]] و [[انفال]] است، نه دستاندازی در فعالیت و تلاش [[مردم]]؛ | # این که [[خداوند]] در [[آیات]] فراوان به [[نهی]] از خوردن [[اموال]] [[ایتام]] و منع از [[باطل]] میکند، دلالت بر [[احترام]] به [[اموال]] و [[مالکیت خصوصی]] دارد. و اگر [[پیامبر]] را در بخشی از [[اموال]] [[مردم]] [[شریک]] کرده، اولاً، شرکت او جنبه شخصی ندارد و برای [[منافع]] مادی آن برای خود نیست، ثانیاً، در [[اموال]] خاص مانند [[غنائم]] و [[انفال]] است، نه دستاندازی در فعالیت و تلاش [[مردم]]؛ | ||
# [[خداوند]] خطاب به افراد با [[ایمان]] میگوید: ای کسانی که [[ایمان]] آوردهاید [[اموال]] یکدیگر را به [[باطل]] و از طرق [[نامشروع]] نخورید {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ}} بنابراین، هر گونه [[تجاوز]]، تقلب، [[غش]]، معاملات ربوی، معاملاتی که حد و حدود آن کاملاً مشخص نباشد، خرید و فروش اجناسی که فایده منطقی و عقلایی در آن نباشد، خرید و فروش وسایل [[فساد]] و [[گناه]]، همه در تحت این [[قانون]] کلی قرار دارد. مگر این که [[تصرف]] شما در [[اموال]] دیگران از طریق تجارتی باشد که با [[رضایت]] شما انجام میگیرد {{متن قرآن|إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ}}؛ | # [[خداوند]] خطاب به افراد با [[ایمان]] میگوید: ای کسانی که [[ایمان]] آوردهاید [[اموال]] یکدیگر را به [[باطل]] و از طرق [[نامشروع]] نخورید {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ}} بنابراین، هر گونه [[تجاوز]]، تقلب، [[غش]]، معاملات ربوی، معاملاتی که حد و حدود آن کاملاً مشخص نباشد، خرید و فروش اجناسی که فایده منطقی و عقلایی در آن نباشد، خرید و فروش وسایل [[فساد]] و [[گناه]]، همه در تحت این [[قانون]] کلی قرار دارد. مگر این که [[تصرف]] شما در [[اموال]] دیگران از طریق تجارتی باشد که با [[رضایت]] شما انجام میگیرد {{متن قرآن|إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ}}؛ | ||
# [[خداوند]] از طریق [[پیام]] [[وحی]] به [[پیامبر]] [[مؤمنان]] را مورد خطاب قرار داده و میگوید: ای کسانی که [[ایمان]] آوردهاید! بسیاری از علمای [[اهل کتاب]] و [[راهبان]]، [[اموال]] [[مردم]] را به [[باطل]] میخورند، و [[خلق]] را از راه [[خالق]] باز میدارند {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ}} آنها به صورتهای مختلفی [[اموال]] [[مردم]] را بدون مجوز و از طریق [[باطل]] میخورند. سپس [[قرآن]] به تناسب بحث [[دنیاپرستی]] [[پیشوایان]] [[یهود]] و [[نصاری]] به ذکر یک [[قانون]] کلی در مورد ثروتاندوزان پرداخته، میگوید: و کسانی که طلا و نقره را جمعآوری و گنجینه و پنهان میکنند و در [[راه خدا]] [[انفاق]] نمینمایند آنها را به [[عذاب]] دردناکی [[بشارت]] ده {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ}} این [[آیه]] صریحاً [[ثروتاندوزی]] و گنجینهسازی [[اموال]] را [[تحریم]] کرده است و به [[مسلمانان]] [[دستور]] میدهد که [[اموال]] خویش را در [[راه خدا]]، و در طریق بهرهگیری [[بندگان خدا]] به کار اندازند، و از اندوختن و [[ذخیره]] کردن و خارج ساختن آنها از گردش معاملات به شدت بپرهیزند، در غیر این صورت باید [[منتظر]] [[عذاب]] دردناکی باشند. این [[عذاب]] دردناک تنها [[کیفر]] شدید [[روز رستاخیز]] نیست بلکه مجازاتهای سخت این [[دنیا]] را که بر اثر به هم خوردن موازنه [[اقتصادی]] و پیدایش [[اختلافات]] طبقاتی، دامان [[فقیر]] و [[غنی]] را میگیرد، نیز شامل میشود<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم | # [[خداوند]] از طریق [[پیام]] [[وحی]] به [[پیامبر]] [[مؤمنان]] را مورد خطاب قرار داده و میگوید: ای کسانی که [[ایمان]] آوردهاید! بسیاری از علمای [[اهل کتاب]] و [[راهبان]]، [[اموال]] [[مردم]] را به [[باطل]] میخورند، و [[خلق]] را از راه [[خالق]] باز میدارند {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ}} آنها به صورتهای مختلفی [[اموال]] [[مردم]] را بدون مجوز و از طریق [[باطل]] میخورند. سپس [[قرآن]] به تناسب بحث [[دنیاپرستی]] [[پیشوایان]] [[یهود]] و [[نصاری]] به ذکر یک [[قانون]] کلی در مورد ثروتاندوزان پرداخته، میگوید: و کسانی که طلا و نقره را جمعآوری و گنجینه و پنهان میکنند و در [[راه خدا]] [[انفاق]] نمینمایند آنها را به [[عذاب]] دردناکی [[بشارت]] ده {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ}} این [[آیه]] صریحاً [[ثروتاندوزی]] و گنجینهسازی [[اموال]] را [[تحریم]] کرده است و به [[مسلمانان]] [[دستور]] میدهد که [[اموال]] خویش را در [[راه خدا]]، و در طریق بهرهگیری [[بندگان خدا]] به کار اندازند، و از اندوختن و [[ذخیره]] کردن و خارج ساختن آنها از گردش معاملات به شدت بپرهیزند، در غیر این صورت باید [[منتظر]] [[عذاب]] دردناکی باشند. این [[عذاب]] دردناک تنها [[کیفر]] شدید [[روز رستاخیز]] نیست بلکه مجازاتهای سخت این [[دنیا]] را که بر اثر به هم خوردن موازنه [[اقتصادی]] و پیدایش [[اختلافات]] طبقاتی، دامان [[فقیر]] و [[غنی]] را میگیرد، نیز شامل میشود<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲]]، ص ۶۱۲.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مالکیت]] | |||