عجله: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲٬۹۰۳ بایت حذف‌شده ،  ‏۳ مارس ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{ویرایش غیرنهایی}}
{{ولایت}}
{{ولایت}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[عجله در قرآن]] - [[عجله در حدیث]] - [[عجله در اخلاق اسلامی]] - [[عجله در معارف مهدویت]]| پرسش مرتبط  = }}
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عجله در قرآن]] | [[عجله در حدیث]] | [[عجله در نهج البلاغه]] | [[عجله در اخلاق اسلامی]] | [[عجله در معارف دعا و زیارات]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عجله (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
== مقدمه ==
*عجله یکی از صفات مذموم است که [[پیشوایان دینی]] همواره ما را از آن برحذر داشته‌اند، خصوصاً در اموری که لازمه آن [[صبر]] کردن و [[انتظار]] کشیدن است.
[[عجله‌ورزی]] در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "المفردات" [[راغب اصفهانی|راغب]] نیز آمده - عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از [[زمان]] فرارسیدن آن طلب نماید. از این‌رو عجله معمولاً با حماقت همراه بوده، آنچه از آن حاصل می‌شود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] به‌دست می‌آید. از این‌روست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمت‌های [[دنیوی]] به‌جای نعمت‌های اُخروی [[رضایت]] حاصل کرده‌اند، [[نقل]] می‌فرماید که آنان در [[روز بازپسین]] خواهد گفت: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref>.
*[[ظهور]] [[حضرت قائم]]{{ع}} دارای حکمت‌های [[الهی]] فراوانی است. یکی از حکمت‌های آن [[آزمایش]] [[میزان]] [[تسلیم]] [[مردم]] نسبت به [[امام]] [[معصوم]] و تقدیرات [[الهی]] می‌باشد. بنابراین کسانی که در [[دوران غیبت]] [[امام]] [[معصوم]]، [[بردباری]] پیشه نمی‌کنند و در تقدیرات [[الهی]] چون و چرا می‌کنند به [[هلاکت]] خواهند افتاد. زیرا فردی که در تقدیرات [[الهی]] شتابزده عمل می‌کند، به [[ناامیدی]] دچار خواهند شد و این [[ناامیدی]] باعث می‌شود امر [[ظهور]] را امری بسیار دور و دست‌نایافتنی بپندارند، در آنان ایجاد [[شک]] و تردید می‌کند و [[ایمان]] آنان را متزلزل می‌کنند، آنان را به سوی [[تکذیب]] و [[انکار]] [[شوق]] می‌دهد، گاهی نیز فرد را به سوی افراد مدعی و انحراف‌های [[عقیدتی]] می‌کشاند. بدین جهت [[ائمه هدی]]{{ع}} ما را بسیار به [[انتظار]]، [[صبر]] و [[تسلیم]] در [[زمان غیبت]] سفارش نموده‌اند، تا جایی که [[انتظار]] را [[برترین]] [[عبادات]] شمرده‌اند<ref>ر.ک: انتظار.</ref>.  
 
*یکی از تأثیرات منفی عجله در [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}}، [[تعیین وقت برای ظهور]] آن جناب است؛ زیرا افرادی با محاسبات نفسانی و برداشت‌هایی جاهلانه، تقدیرات [[الهی]] را بازیچه توهم خود می‌گیرند و زمان‌های مشخصی را برای [[ظهور]] [[حضرت]] تعیین می‌نمایند، که این خود باعث ایجاد [[یأس]] در [[دل]] [[مردم]] و کمرنگ شدن [[انتظار]] و [[شوق]] نسبت به [[امام زمان]] خواهد شد<ref>ر.ک: روز قیام حضرت مهدی{{ع}}.</ref>. البته عجله خواهی غیر از [[عجله کردن در ظهور]] است، زیرا در [[ادعیه]] ما بسیار برای تعجیل در [[ظهور]] [[حضرت]] [[دعا]] می‌کنیم، مثلاً در [[دعای عهد]] از [[خداوند]] می‌طلبیم: {{متن حدیث|عَجِّلْ فَرَجَهُ وَ سَهِّلْ مَخْرَجَهُ وَ أَوْسِعْ مَنْهَجَهُ... اللَّهُمَّ اكْشِفْ هَذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ بِحُضُورِهِ وَ عَجِّلْ لَنَا ظُهُورَهُ إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَرَاهُ قَرِيباً}}؛ (خداوندا در [[فرج]] [[حضرت قائم]]{{ع}} تعجیل کن و راه [[قیام]] او را هموار ساز و توسعه‌بخش" "خداوندا با [[حضور حضرت مهدی]]{{ع}} این [[اندوه]] ([[غیبت]]) را از این [[امت]] برطرف کن، در [[آشکار]] شدن او برای ما تعجیل کن، زیرا [[دشمنان]] [[ظهور]] را دور می‌پندارند، اما [[گمان]] ما این است که [[ظهور]] [[حضرت]] نزدیک است" سپس سه بار از [[حضرت]] می‌خواهیم و می‌گوییم: {{متن حدیث|الْعَجَلَ الْعَجَلَ يَا مَوْلَايَ يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ}} (تعجیل کن، تعجیل کن!‌ای سرور من!‌ای [[صاحب الزمان]])<ref>مفاتیح الجنان، دعای عهد</ref>.
به این نکته نیز تنها اشاره می‌کنیم که اصطلاح [[عجله‌ورزیدن]]، گاه به معانی دیگری نیز استفاده می‌شود، که در تمامی آن معانی در شمار [[رذائل]] قرار نمی‌گیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم اخلاق]] نشان از [[رذیلت‌های اخلاقی]] دارد.
*مرحوم [[شیخ عباس قمی]] در [[مفاتیح الجنان]]، در [[اعمال]] [[شب جمعه]] روایتی [[نقل]] می‌کند، که در شب [[مستحب]] است که هزار بار بگویند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ أَهْلِكْ عَدُوَّهُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ}}.در [[اعمال]] [[روز جمعه]] نیز [[حدیثی]] [[نقل]] فرموده: هر کس که بعد از [[نماز صبح]] و [[نماز ظهر]] بگوید {{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ}}، از [[دنیا]] نخواهد رفت تا اینکه [[حضرت قائم]]{{ع}} را ببیند.و صد بار [[صلوات]] با {{متن حدیث| عَجِّلْ فَرَجَهُمْ }} از [[اعمال]] [[مستحب]] در [[عصر جمعه]] است.
 
*این عجله‌خواهی، چون درخواستی است از مدبرالامور و [[صاحب]] همه تقدیرات، بنابراین از سوی [[بندگان]] هیچ [[نارضایتی]] و عدم تسیلم و [[ناامیدی]] دیده نمی‌شود، بلکه حکایت از [[شوق]] و [[ایمان]] مضاعف نسبت به [[ظهور]] [[حضرت]] می‌نماید. در دعاهای وارد شده درباره [[حضرت مهدی]]{{ع}} به عجله منفی نیز اشاره شده است.
[[رذیلت]] عجله نیز -مانند رذیلت [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافته‌اند. قرآن کریم این مطلب را به این‌گونه بیان داشته است: {{متن قرآن|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریده‌اند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا می‌خواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، به‌خوبی دلالت می‌نماید که عجله‌ورزیدن در [[کارها]]، موجب می‌شود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله می‌نماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه [[شرّ]] است می‌نهد، امّا [[گمان]] می‌برد که به تحصیل خیر پرداخته است!.
*مرحوم [[شیخ عباس قمی]] در کتاب [[شریف]] [[مفاتیح الجنان]] دعایی را برای [[عصر غیبت]] [[روایت]] می‌کند. این [[دعا]] از سوی یکی از [[نواب اربعه]] [[امام عصر]]{{ع}} [[نقل]] شده است و شاید بتوان گفت [[برترین]] [[اعمال]] [[روز جمعه]] محسوب می‌شود. در این [[دعا]] درباره [[عجله‌کنندگان]] در [[ظهور]] می‌خوانیم: خداوندا! مرا بر [[دین]] خود [[استوار]] بدار و مرا در [[پیروی]] از تو کوشا کن، دلم را برای ([[اطاعت]] از) ولی خودت ([[حضرت مهدی]]{{ع}}) نرم و فرمانبردار قرار ده و مرا از آزمایش‌هایی که [[مردم]] را بدان می‌آزمایی معاف بدار و سربلند گردان، و مرا بر [[پیروی]] از [[ولی امر]] خودت [[ثابت قدم]] بدار، ولی امری که از میان [[خلقت]] پنهانش ساختی و به [[دستور]] تو از میان مخلوقات [[غایب]] گشته است و پیوسته [[منتظر]] [[فرمان]] توست (که [[ظهور]] نماید). همانا تو بدون اینکه یاددهنده‌ای داشته باشی، به [[زمان ظهور]] او [[دانایی]]، همان زمانی که امر ([[غیبت]]) ولی تو در آن به پایان می‌رسد و اجازه [[ظهور]] و [[قیام]] را به وی خواهد داد و او را از پرده (ی [[غیبت]]) برون‌خواهی آورد. پس (ای خدای من) مرا بر این (دوری و [[غیبت امام]] [[معصوم]]) [[بردباری]] [[عنایت]] فرما، تا در آنچه تو تأخیرش را [[دوست]] داری، [[شتابزدگی]] ننمایم و در آنچه تو [[دوست]] داری زودتر اتفاق بیفتد، تأخیر و [[سستی]] نکنم، و آنچه را که پوشیده ساختی [[آشکار]] نکنم، و آنچه را [[راز]] نهانی قرار دادی به لب نیاورم و در [[تدابیر]] (حکیمانه‌ی) تو چون و چرا نکنم، و نگویم: "[[دنیا]] پر از [[ظلم و ستم]] شده است پس چه شده که ولی أمر ([[حضرت مهدی]]{{ع}}) [[ظهور]] نمی‌نماید؟! چرا؟! برای چه؟!" بلکه یکسره امورم را به تو بسپارم.... .در این [[دعا]] از [[انتظار]] و عجله منفی یاد شده است. در این [[دعا]] و نظایر آن، چنین شتاب و انتظاری را ایجادکننده [[گمراهی‌ها]] و کج‌رفتاری‌ها دانسته، و [[تسلیم]] در برابر [[مقدرات الهی]] و قبول [[دستورات]] [[الهی]] را [[ایمان]] و [[ثبات]] قدم می‌داند.
 
*در [[روایات]] زیادی نیز به ما [[دستور]] داده‌اند که از [[تعیین وقت]] مشخص برای [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} بپرهیزیم و حتی [[اهل بیت]]{{ع}} نیز خود برای [[ظهور]] [[حضرت]] وقتی تعیین نمی‌نمودند. البته این [[تعیین وقت]] که از سوی [[اهل بیت]]{{ع}} مورد [[تکذیب]] قرار گرفته است [[تعیین وقت]] معین و مشخص است. اما [[تعیین وقت]] به صورت مبهم و غیرمشخص را در [[احادیث]] فراوانی می‌توان یافت؛ مثلاً [[روز عاشورا]] و یا روز [[نوروز]] از جمله روزهایی است که [[ائمه]]{{ع}} برای [[ظهور]] [[حضرت]] تعیین فرموده‌اند، اما چون [[عاشورا]] و یا نوروزِ سال مشخصی را معین ننموده‌اند، بنابراین تبعات منفیِ [[تعیین وقت]] پیش نخواهد آمد. بسیار دیده شده که در میان [[ادیان]] مختلف و حتی [[مسلمانان]]، زمانی خاص برای پایان زمان و [[ظهور]] [[منجی آخرالزمان]] معین شده است و پس از گذشت آن [[وعده]] زمانی و روی ندادن هیچ حادثه خاصی، موجی از [[یأس]] و بی‌ایمانی و [[شک]] و تردید در [[دل]] [[مردم]] ایجاد شده است<ref>ر.ک: روز قیام حضرت مهدی{{ع}}.</ref>.
در همین راستا است که [[عجله کاران]]، [[قیامت]] را وا می‌نهند و به دنیای فانی زودگذر می‌پردازند: {{متن قرآن|كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ}}. این [[آیات]]، نشان می‌دهد که اینان به خاطر عجله‌ای که در نهاد آنان متمکّن شده است، [[آخرت]] را از دست نهاده به [[دنیا]] روی آورده‌اند<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست می‌دارید و جهان واپسین را وا می‌گذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱</ref>. در اینجا، دنیا به همین علّت "عاجلة" (شتابیدنیِ غیر عاقلانه) نامیده شده است.
*[[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[محاضیر]] هلاک شدند. [[راوی]] سؤال کرد: [[محاضیر]] یعنی چه؟ [[حضرت]] فرمود: آنان کسانی‌اند که شتابزده عمل می‌کنند و عجله می‌نمایند. سپس [[حضرت]] فرمود: مُقَرِبون و مُقِرون [[نجات]] یافتند (یعنی کسانی که به نزدیک بودن و قریب بودن [[ظهور]] [[ایمان]] دارند و [[وجود امام]] [[معصوم]] و [[ظهور]] [[حضرت]] [[اقرار]] دارند و آن را [[تکذیب]] نمی‌کنند اهل [[نجات]] خواهند بود)... <ref>یأتی، ص ۴۴۳ و غیبت نعمانی، ص ۱۹۶.</ref>.
 
*[[محاضیر]] در لغت به معنای اسب دونده است و در این [[حدیث شریف]] از [[عجله‌کنندگان]] با واژه "[[محاضیر]]" یاد شده است. زیرا، همچون اسب‌های دونده، در طی مسیر شتاب می‌کنند و سعی دارند که زودتر به مقصد برسند.
كوتاه سخن آنکه [[عجول]]، مقام لقاء را نهاده سر در پی کمال و بقاء [[ابدی]] نمی‌نهد؛ امّا در پی [[مُلک]] فناپذیری که سراسر [[فریب]] است، می‌دود. او [[لذّات]] فانی را بر لذّات ابدی بر می‌گزیند، تا آنجا که در قیامت از [[حضرت حق]] چنین می‌شنود: {{متن قرآن|أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>«چیزهای خوشایندتان را در زندگانی دنیا به پایان بردید و از آنها بهره‌مند شدید پس امروز برای گردنکشی ناحق در زمین و آن نافرمانی که می‌کردید با عذاب خواری‌آور کیفر می‌بینید» سوره احقاف، آیه ۲۰.</ref>. از همین روست که عجله را افساری دانسته‌اند، که [[شیطان]] بر گردن [[آدمیان]] می‌نهد تا از کمال بازمانند<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۶۴-۶۶.</ref>.
*[[امام صادق]]{{ع}} فرمود: هر کس که (برای [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}}) وقت و سرآمدی تعیین نماید دروغگوست. ما [[اهل بیت]] نیز (برای [[ظهور]] [[حضرت]]) وقت تعیین نمی‌کنیم<ref>یأتی، ص ۷۳۶ و کافی، ج ۱ ص ۳۶۸.</ref>.
 
*[[امام باقر]]{{ع}} به [[ابوحمزه ثمالی]] فرمود: به درستی که [[خداوند]] وقت [[ظهور قائم]]{{ع}} را در سال هفتاد هجری مشخص نموده بود. اما چون [[امام حسین]]{{ع}} به [[شهادت]] رسید، [[خداوند]] بر زمینیان [[غضب]] نمود و آن را تا سال صد و [[چهل]] هجری به تأخیر انداخت. ما [[اهل بیت]] این خبر را به شما ([[شیعیان]]) گفتیم و شما این خبر را [[آشکار]] نمودید، سپس [[خداوند]] (آن وقت را نیز مقدر ننمود) و دیگر برای ما وقتی تعیین ننمود<ref>همان.</ref>.
== [[شتاب‌کاری]] و پیشی گرفتن در نیکی‌ها ==
*شخصی [[خدمت]] [[امام صادق]]{{ع}} شرفیاب شد و از زمان [[قیام قائم]] [[منتظر]] سؤال نمود. [[حضرت]] فرمود: کسانی که وقت و سرآمد (برای [[ظهور]]) تعیین می‌کنند [[دروغگو]] هستند و کسانی که در [[ظهور]] [[حضرت]] عجله به خرج می‌دهند هلاک خواهند شد و کسانی که خود را [[تسلیم]] و پیرو ([[اهل بیت]]{{ع}}) قرار دهند، [[نجات]] خواهند یافت<ref>همان.</ref>. در روایتی دیگر فرمود: [[خداوند]] هر زمانی را که وقت‌گذاران (از سوی خود و جاهلانه برای [[ظهور]] [[حضرت]]) تعیین کنند [[باطل]] نموده و [[ظهور]] [[حضرت]] را در آن روز قرار نخواهد داد<ref>غیبت نعمانی، ص ۳۹۲.</ref>.
در میان عموم [[مردم]]، چنان مشهور است که عجله در نیکی‌ها ناپسند نیست؛ این مطلب به چندین [[آیه]] و [[روایت]] مستند شده است. در این شمار است [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای (رسیدن به) آمرزش پروردگارتان و بهشتی به پهنای آسمان‌ها و زمین که برای پرهیزگاران آماده شده است شتاب کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.</ref> و {{متن قرآن| فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ}}<ref>«باری، در کارهای نیک از یکدیگر پیشی گیرید» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref>.
*[[راوی]] از [[امام باقر]]{{ع}} سؤال کرد، آیا وقت معینی برای [[ظهور]] [[حضرت قائم]]{{ع}} می‌توان مشخص کرد؟ [[حضرت]] فرمود: "کسانی که زمان (برای [[ظهور]] [[حضرت قائم]]{{ع}}) معین می‌کنند دروغگویند". این جمله را [[حضرت]] سه بار تکرار نمود و فرمود: زمانی که [[حضرت موسی]]{{ع}} به کوه طور برای میقات [[پروردگار]] رفت، به [[بنی‌اسرائیل]] فرمود این میقات سی روز به طول می‌انجامد، اما [[خداوند]] ده روز اضافه نمود و میقات او [[چهل]] روز طول کشید. [[بنی‌اسرائیل]] گفتند: [[موسی]]{{ع}} [[وعده]] [[نادرست]] به ما داد و از [[ایمان به خدا]] دست برداشته و به گوساله‌پرستی روی آوردند. سپس [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: هرگاه از سوی ما برای [[شیعیان]] زمانی تعیین شد و آن زمان مشخص نیز واقع گشت، [[خدا]] را [[تصدیق]] کنید (و در [[ایمان]] خود [[استوار]] باشید) و اگر آن زمان تعیین شده به واقعیت نپیوست، باز هم [[خداوند]] را [[تصدیق]] کنید (و در [[ایمان]] خود [[پایداری]] کرده و از [[حق]] رو گردان نشوید)<ref>زیرا ممکن است در تقدیرات بداء ایجاد شود. ر.ک: بداء.</ref> که در این حال [[پاداش]] شما مضاعف خواهد بود<ref>کافی، ج ۱، ص ۳۶۸.</ref>.در [[حدیث]] دیگری [[حضرت]] فرمود، برای امر [[ظهور]] [[حضرت]] وقتی معین قرار داده نمی‌شود، زیرا [[علم]] [[خداوند]] بر [[علم]] تعیین‌کنندگان [[زمان ظهور]] [[برتر]] است، [[خداوند]] با [[موسی]] سی شب [[وعده]] نموده بود و سپس ده روز اضافه نمود که نه [[موسی]] می‌دانست و نه [[بنی‌اسرائیل]].
 
*آنگاه که روزهای [[غیبت]] [[حضرت موسی]] از میان [[بنی‌اسرائیل]] و حضورش در کوه طور، از سی روز گذشت، [[بنی‌اسرائیل]] گفتند: [[موسی]] به ما [[دروغ]] گفته و ما را [[فریب]] داده است و جملگی گوساله‌پرست شدند. هرگاه دیدید که [[پریشانی]] و [[فقر]] و [[نیاز]] فراوان گشته، روز و شب به [[انتظار ظهور]] [[حضرت]] بنشینید<ref>غیبت طوسی، ص ۲۶۲.</ref>.
از [[امام صادق]] {{ع}} نیز مروی است که فرموده‌اند: "هرکس که [[همّت]] بر انجام کاری [[نیکو]] کند، در آن عجله نماید؛ چرا که هر کاری که به تأخیر افتد، [[شیطان]] می‌تواند در آن نظر کرده نظری جدید پدید آورد" <ref>{{متن حدیث| مَنْ‌ هَمَّ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ‌ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ‌ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۳.</ref>، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نیز فرموده‌اند:"[[خداوند]] از [[کار خیر]]، آنچه بدان شتاب شود را [[دوست]] دارد"<ref>{{متن حدیث| إِنَّ اللَّهَ‌ يُحِبُّ‌ مِنَ‌ الْخَيْرِ مَا يُعَجَّلُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.
*"به [[راستی]] که [[خداوند]] در [[وعده]] خود تخلف نمی‌کند"<ref>آل عمران / ۹ و رعد / ۳۱ و زمر / ۲۰.</ref> بنابراین [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} به [[یقین]] انجام خواهد شد. اما زمان وقوع این امر بستگی به شرایط فراوانی دارد و ممکن است با تقدیرات [[الهی]] پس و پیش شود. از این روست که در [[دعاها]] ما تعجیل در امر [[ظهور]] [[حضرت]] را از [[خداوند]] می‌طلبیم و حتی [[حضرت مهدی]]{{ع}} خود نیز ما را به این [[دعا]] [[دستور]] داده و فرموده‌اند: "برای [[تعجیل فرج]] بسیار [[دعا]] کنید. زیرا این [[دعا]] باعث [[گشایش]] در امور خودتان نیز خواهد شد"<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۴۸۵.</ref>.
 
*[[قوم]] [[حضرت]] [[یونس]] زمانی که به [[عذاب]] گرفتار شدند، به [[دعا]] و [[گریه و زاری]] پرداختند و [[خداوند]] عذابی را که به سوی آنان روان شده بود بازگرداند<ref>ر.ک: تفسیر قمی: ذیل آیة ۸۷ سورة انبیاء.</ref>. و به [[راستی]] چه عذابی بدتر از [[غیبت امام]] عادلی که از سوی [[خداوند]] برای [[بندگان]] فرستاده شده است؟!<ref>ر.ک: بداء.</ref>
این سخن به‌وضوح [[خطا]] است، چه منظور از "تعجیل در کار خیر"، آن است که آن کار از وقت خاصّ خود به تأخیر نیفتد و فرصت آن از دست نرود؛ نه آنکه کاری را در غیر وقت خودش طلب نموده به آن [[اقدام]] نماید. [[حدیثی]] که در اینجا از امام صادق {{ع}} [[نقل]] نمودیم، به‌روشنی این مطلب را [[ثابت]] می‌نماید.
*[[حضرت موسی بن جعفر]]{{ع}} در [[حدیثی]] به توضیح این مطلب می‌پردازد که چرا خبرهایی که از طرف [[اهل بیت]]{{ع}} درباره بنی‌العباس داده می‌شود، همه واقع می‌شود و درست از [[آب]] در می‌آید، اما [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} واقع نمی‌شود و [[شیعیان]] در [[انتظار]] به سر می‌برند. زیرا خبرهایی که درباره [[حکومت]] بنی‌العباس صادر می‌شود و احادیثی که درباره [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} داده می‌شود، جملگی از طرف [[اهل بیت]]{{ع}} صادر شده است، بنابراین هر دو صحیح خواهد بود؛ اما چون زمان [[پیشگویی]] کارهای شما فرا رسیده بود، خبرهایی که داده بودند انجام شد، ولی در باره [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} چون زمان آن فرا نرسیده است موجب طعنه و مسخره [[دشمنان]] قرار گرفته است. اگر ما زمانی معین را برای [[ظهور]] [[حضرت]] مشخص می‌کردیم، شما (تا سررسید آن زمان خیالتان از طرف [[ظهور]] راحت می‌شد) و دل‌های شما را [[قساوت]] می‌گرفت و بسیاری از [[مردم]] دست از [[دین اسلام]] برمی‌داشتند. از این رو همیشه در [[دعاها]] و فرمایشات به نزدیک بودن [[ظهور]] اشاره می‌شود تا اینکه [[مردم]] به نزدیک بودن آن [[اعتقاد]] ببندند و با یکدیگر به [[مهربانی]] برخیزند<ref>کافی، ج ۱، ص ۳۶۹.</ref>.
 
*[[امام صادق]]{{ع}} به [[محمد بن مسلم]] فرمود:‌ای [[محمد]]! هر کسی که از طرف ما به شما خبر داد که ما زمانی را (برای [[ظهور]] [[حضرت]]) مشخص نموده‌ایم، بدون هیچ واهمه‌ای او را [[تکذیب]] نموده و او را [[دروغ‌گو]] بدان، زیرا ما برای هیچ کس زمانی را تعیین نمی‌نماییم<ref>یأتی، ص ۷۳۸.</ref>.
از این‌رو، می‌توان گفت که عجله، چه در [[امور خیر]] و چه در غیر آن، ناپسند بوده بوئی از [[صلاح]] و [[فلاح]] در آن نیست. به عنوان نمونه اشاره می‌کنیم که به‌جایْ آوردن [[نماز]] در اوّلین [[زمان]] لحظات وقت آن، مصداق عجله شمرده نمی‌شود؛ امّا به‌جای آوردن آن پیش از ورود خاصّ آن، عجله است.
*در [[حدیثی]] که قبلاً ذکر شد، سال هفتاد و صد [[چهل]] هجری برای [[ظهور]] [[آخرالزمان]] تعیین شده است. و [[حضرت]] فرمود ما پس از افشای این [[راز]] و بدایی که در این زمان پدید آمد، دیگر زمانی را برای شما تعیین نخواهیم نمود؛ این [[حدیث]] نیز شاید مربوط به زمان بعد از افشای سر باشد که [[حضرت]] فرموده ما هرگز [[تعیین وقت]] نمی‌نماییم.البته تعیین نکردن [[زمان ظهور]] منافاتی با دانستن [[زمان ظهور]] ندارد، زیرا [[بداء]] [[الهی]] به مراتبِ مادون [[علم]] تعلق می‌گیرد و [[ائمه]]{{ع}} ظروف [[علم]] و [[مشیت]] الهی‌اند. بنابرین امکان دارد که [[اهل بیت]]{{ع}} به [[زمان ظهور]] [[آگاهی]] داشته باشند، اما از [[آشکار]] کردن آن برای [[مردم]] خودداری می‌کنند.
 
*[[امام حسن مجتبی]] از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید:‌ای [[رسول خدا]]! [[قائم]] ما [[اهل بیت]] چه زمانی [[خروج]] می‌نماید؟ [[حضرت]] [[پیامبر]]{{صل}} فرمود:‌ای [[حسن]]! به [[راستی]] [[ظهور]] [[حضرت قائم]]{{ع}} مانند ساعت [[قیامت]] است که [[خداوند]] زمان وقوع آن را از اهل [[آسمان]] و [[زمین]] مخفی داشته است و هرگاه زمان آن فرا رسد، ناگهانی رخ خواهد داد<ref>تفسیر نور الثقلین، ج ۲ / ص ۱۰۷ و نجم الثاقب، ص ۷۶.</ref>. <ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۱۲.</ref>.
کوتاه سخن آنکه عجله در [[امور خیر]]، به‌معنی انجام آن در [[زمان]] خود بدون تأخیر و تفویت وقت است؛ چراکه گاه کسی که [[اراده]] نموده تا کار خیری را انجام دهد، پس از گذشت زمانی، از انجام آن پشیمان شده و یا [[شیطان]] آن را به‌دست فراموشی می‌سپارد؛ نیز ممکن است تا مانعی پدید آمده انجام آن [[کار خیر]] را غیر ممکن سازد؛ از این‌ رو است که امر شده است تا [[مؤمنان]] در انجام [[کار نیک]] شتاب کرده از تأخیر آن بپرهیزند<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>.


==پرسش مستقیم==
== پرسش‌های وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[تأنی]]
{{پایان مدخل‌ وابسته}}


==منابع==
== منابع ==
* [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس2}}
{{امام مهدی}}


[[رده:مدخل]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]
[[رده:امام مهدی]]
[[رده:امام مهدی]]
[[رده:عجله]]
[[رده:رذایل اخلاقی]]
[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]
[[رده:مدخل فرهنگنامه آخرالزمان]]
۱۳۱٬۴۸۹

ویرایش