سوره ممتحنه: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

نام این سوره از [[آیه]] ده اخذ شده که در آن واژه «ممتحنه» آمده که از واژه [[امتحان]] گرفته شده است. در آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون زنان مؤمن هجرت‌کنان نزد شما بیایند، (ایمان) آنان را بیازمایید، خداوند به ایمان آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه (آن کافران) هزینه کرده‌اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید و (اگر زنان شما نزد آنها بروند) کابین آنان را بخواهید و آنها نیز می‌توانند کابینی که (به زنانشان) داده‌اند (از شما) بخواهند؛ این حکم خداوند است که در میان شما داوری می‌کند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref> به [[رسول خدا]] {{صل}} [[دستور]] داده شده زنهای [[مهاجر]] را امتحان کنند تا [[انگیزه]] ترک شوهرانشان و مهاجرتشان از [[مکه]] به مدینه معلوم شود و بر اساس این [[آزمایش]]، درباره آنان [[تصمیم]] بگیرد. بنابراین، [[زنان]] مهاجر «ممتحَنه» (به [[فتح]] حاء) هستند و رسول خدا «ممتحِن» (به کسر حاء) است. به همین جهت نیز نام دوم این سوره «امتحان» است. نام سوم آن هم، «[[مودت]]» است؛ زیرا این کلمه ۳ بار در این سوره به کار رفته است، دو بار در آیه اول و آن [[نهی]] مؤکد از مودت [[مسلمانان]] نسبت به [[دشمنان خدا]] است و یک بار نیز در آیه {{متن قرآن|عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«امید است خداوند میان شما و کسانی از آنان که با هم دشمنی دارید دوستی اندازد و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۷.</ref>[[پیشگویی]] [[دوستی]] [[قریش]] با مسلمانان است که پس از [[فتح مکه]] رخ داد.

این سوره دارای ۱۳ آیه و ۳۵۲ کلمه است. از نظر حجم از گروه سوره‌های «طِوال» در «مفصّلات» و در حدود یک چهارم جزء و در جزء ۲۸ قرآن است<ref>الاتقان؛ علوم قرآنی.</ref>.

این سوره متعرّض مسئله دوستی [[مؤمنین]] با [[کفّار]] است و از آن به [[سختی]] نهی می‌کند، هم در ابتدای سوره متعرّض آن است و هم در آخرش و در خلال [[آیات]] نیز متعرّض احکامی درباره زنان مهاجر و [[بیعت]] آنان شده است و به این که ملاک [[دوستی]] و [[دشمنی]] فقط باید [[خدا]] باشد اشاره و [[رفتار]] [[اعتقادی]] و نیایش‌های [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} را بیان کرده است.

== ساختار ==

# آیات ۱-۳: ([[نهی]] دوستی با [[دشمنان اسلام]] و [[مسلمین]]).

# آیات ۶-۴: (الگوی رفتار اعتقادی، [[سیاسی]] و [[معنوی]] حضرت ابراهیم).

{{پانویس}}