سوره قلم: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۶ مارس ۲۰۲۴
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره قلم در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = سوره | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره قلم در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
خط ۱۰: خط ۱۰:
گفته شده: [[سیاق]] همه [[آیات]] این سوره [[سیاق آیات]] مکی است، و از [[ابن عباس]] و [[قتاده]] نقل شده که گفته‌اند: اوایل این سوره تا [[آیه]] {{متن قرآن|سَنَسِمُهُ عَلَى الْخُرْطُومِ}}<ref>«به زودی بینی او را به خاک می‌مالیم» سوره قلم، آیه ۱۶.</ref> (که شانزده آیه است) در [[مکه]] نازل شده، و ما بعد آن تا جمله {{متن قرآن|لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} (که هفده آیه است) در [[مدینه]] نازل شده، و نیز بعد از آن جمله تا جمله {{متن قرآن|يَكْتُبُونَ}} (که پانزده آیه است) در مکه و ما بعد آن تا آخر سوره (که چهار آیه است) در مدینه نازل شده، این نقل نسبت به هفده آیه یعنی از جمله {{متن قرآن|إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ}} تا جمله {{متن قرآن|لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} بی‌وجه نیست؛ زیرا به آیات [[مدنی]] شبیه‌تر است تا آیات مکی.
گفته شده: [[سیاق]] همه [[آیات]] این سوره [[سیاق آیات]] مکی است، و از [[ابن عباس]] و [[قتاده]] نقل شده که گفته‌اند: اوایل این سوره تا [[آیه]] {{متن قرآن|سَنَسِمُهُ عَلَى الْخُرْطُومِ}}<ref>«به زودی بینی او را به خاک می‌مالیم» سوره قلم، آیه ۱۶.</ref> (که شانزده آیه است) در [[مکه]] نازل شده، و ما بعد آن تا جمله {{متن قرآن|لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} (که هفده آیه است) در [[مدینه]] نازل شده، و نیز بعد از آن جمله تا جمله {{متن قرآن|يَكْتُبُونَ}} (که پانزده آیه است) در مکه و ما بعد آن تا آخر سوره (که چهار آیه است) در مدینه نازل شده، این نقل نسبت به هفده آیه یعنی از جمله {{متن قرآن|إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ}} تا جمله {{متن قرآن|لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ}} بی‌وجه نیست؛ زیرا به آیات [[مدنی]] شبیه‌تر است تا آیات مکی.


== ویژگی‌های [[سوره قلم]] ==
== ویژگی‌های سوره قلم ==
# دارای ۵۲ آیه، سیصد کلمه و ۱۲۵۶ یا ۱۲۸۸ حرف است.
# دارای ۵۲ آیه، سیصد کلمه و ۱۲۵۶ یا ۱۲۸۸ حرف است.
# در [[ترتیب نزول]]، اولین یا دومین یا پنجمین و در [[قرآن کریم]] شصت و هشتمین سوره است.
# در ترتیب نزول، اولین یا دومین یا پنجمین و در [[قرآن کریم]] شصت و هشتمین سوره است.
# پس از [[سوره علق]] و پیش از سوره مزّمّل (پیش از [[هجرت]]) در [[مکه]] نازل شد؛ مگر [[آیات]] ۱۷ تا ۳۳ و ۴۸ تا۵۰ که [[مدنی]] به شمار آمده‌اند.
# پس از [[سوره علق]] و پیش از سوره مزّمّل (پیش از [[هجرت]]) در [[مکه]] نازل شد؛ مگر [[آیات]] ۱۷ تا ۳۳ و ۴۸ تا۵۰ که [[مدنی]] به شمار آمده‌اند.
# از سوره‌های مفصّل و از نوع طوال آن و شامل حدود نصف یک [[حزب]] است.
# از سوره‌های مفصّل و از نوع طوال آن و شامل حدود نصف یک [[حزب]] است.
# بیست ونهمین و آخرین [[سوره]] از سوره‌های مقطعات است و با حرف مقطعه «ن» آغاز می‌شود.
# بیست ونهمین و آخرین [[سوره]] از سوره‌های مقطعات است و با حرف مقطعه «ن» آغاز می‌شود.
# دهمین سوره‌ای است که پس از حرف مقطعه با [[سوگند]] آغاز شده است.
# دهمین سوره‌ای است که پس از حرف مقطعه با [[سوگند]] آغاز شده است.
# گفته‌اند آیات ۴۴ و ۴۵ این سوره با [[آیه سیف]] [[نسخ]] شده‌اند.
# گفته‌اند آیات ۴۴ و ۴۵ این سوره با آیه سیف [[نسخ]] شده‌اند.


واژه «قلم» چهار بار در [[قرآن]] به‌کار رفته است: دو بار به صورت جمع در آیات ۴۴ [[سوره آل‌عمران]] و ۲۷ [[سوره لقمان]]، و دو بار به صورت مفرد در آغاز [[سوره علق]] و آغاز همین سوره.
واژه «قلم» چهار بار در [[قرآن]] به‌کار رفته است: دو بار به صورت جمع در آیات ۴۴ [[سوره آل‌عمران]] و ۲۷ [[سوره لقمان]]، و دو بار به صورت مفرد در آغاز [[سوره علق]] و آغاز همین سوره.


== مطالب مهم سوره ==
== مطالب مهم سوره ==
# نگاهی به [[مقام]] [[اخلاقی]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و صفات آن [[حضرت]]؛
# نگاهی به مقام [[اخلاقی]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و صفات آن حضرت؛
# بیان [[عظمت]] قلم در قالب سوگند؛
# بیان عظمت قلم در قالب سوگند؛
# [[نکوهش]] صفات [[زشت]] و [[اخلاق ناپسند]]؛
# نکوهش صفات [[زشت]] و [[اخلاق ناپسند]]؛
# داستان صاحبان باغ بلازده؛
# داستان صاحبان باغ بلازده؛
# بیان مهلت [[خداوند]] به [[بندگان]]؛
# بیان مهلت [[خداوند]] به [[بندگان]]؛
خط ۳۰: خط ۳۰:


== قسم به قلم ==
== قسم به قلم ==
از سوگندهای معجزه‌آسای [[قرآن کریم]]، قسم به دوات و قلم و نوشته در [[سوره قلم]] است: {{متن قرآن|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}<ref>«نون؛ سوگند به قلم و آنچه برنگارند» سوره قلم، آیه ۱.</ref>
از سوگندهای معجزه‌آسای [[قرآن کریم]]، قسم به دوات و قلم و نوشته در سوره قلم است: {{متن قرآن|ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}}<ref>«نون؛ سوگند به قلم و آنچه برنگارند» سوره قلم، آیه ۱.</ref>


این [[آیه]] بر اساس برخی از [[تفسیرها]] از سه سوگند تشکیل شده است:
این [[آیه]] بر اساس برخی از [[تفسیرها]] از سه سوگند تشکیل شده است:
خط ۳۷: خط ۳۷:
# سوگند به آن‌چه می‌نویسند {{متن قرآن|وَمَا يَسْطُرُونَ}}.
# سوگند به آن‌چه می‌نویسند {{متن قرآن|وَمَا يَسْطُرُونَ}}.


درباره {{متن قرآن|ن}} نظریات گوناگونی بیان شده است. بر اساس یکی از آنها که می‌تواند مورد [[استشهاد]] این بحث نیز قرار بگیرد، منظور از «ن» دوات است که وسیله [[نوشتن]] است.
درباره {{متن قرآن|ن}} نظریات گوناگونی بیان شده است. بر اساس یکی از آنها که می‌تواند مورد استشهاد این بحث نیز قرار بگیرد، منظور از «ن» دوات است که وسیله [[نوشتن]] است.


درباره {{متن قرآن|وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}} همه اتفاق‌نظر دارند که مقصود [[سوگند]] به قلم است و سوگند به آن‌چه (به‌وسیله قلم) می‌نویسند.
درباره {{متن قرآن|وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ}} همه اتفاق‌نظر دارند که مقصود سوگند به قلم است و سوگند به آن‌چه (به‌وسیله قلم) می‌نویسند.


اما درباره نوع قلم و مقصود از آنچه می‌نویسند، برخی معتقداند: منظور مطلق قلم و هر چیزی است که با قلم می‌نویسند.
اما درباره نوع قلم و مقصود از آنچه می‌نویسند، برخی معتقداند: منظور مطلق قلم و هر چیزی است که با قلم می‌نویسند.
خط ۶۳: خط ۶۳:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:سوره قلم]]
[[رده:سوره‌های قرآن]]
۱۳۱٬۶۶۳

ویرایش