تبتل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ آوریل ۲۰۲۴
 
خط ۷: خط ۷:


==مقدمه==
==مقدمه==
تبتّل مصدر باب تَفعّل از ریشه «ب ـ ت ـ ل» و در لغت به معنای جدا و قطع شدن است، از این رو به درخت خرمایی که از آن شاخه‌ای جدا شده مُبتِل و به آن شاخه که از اصل خویش [[بی‌نیاز]] گشته است [[بتول]] گویند<ref>ترتیب‌العین، ص‌۶۷ ـ ۶۸؛ اقرب الموارد، ج‌۱، ص‌۲۸؛ لسان العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۱، «بتل».</ref> و نیز زنی را که از مردان بریده و به آنان میل و [[رغبت]] نداشته و [[ازدواج]] نکرده باشد بتول نامند و از این‌رو [[حضرت مریم]] را بتول گفته‌اند<ref>لسان‌العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۱؛ النهایه، ج‌۱، ص‌۹۴، «بتل».</ref>؛ همچنین [[حضرت فاطمه]]{{ع}} را بتول [[لقب]] داده‌اند یا بدان جهت که از حیث [[عفاف]] و [[فضیلت]] و [[دین]] و حَسَب بر سایر [[زنان]] [[برتری]] داشته، از آنان متمایز و جدا شده است یا بر اثر بریدنش از [[دنیا]] و پیوستنش به خدا<ref>لسان‌العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۲؛ موسوعة اخلاق القرآن، ج‌۵، ص‌۵۹؛ مجمع‌البحرین، ج‌۱، ص‌۱۵۲، «بتل»</ref>. تبتّل در اصطلاح به معنای انقطاع کامل به سوی خدا و تجرید محض است<ref>منازل السائرین، ص‌۳۰۲؛ غرائب القرآن، ج‌۶، ص‌۳۷۹.</ref> که در آن معنای [[بریدن از غیر خدا]] و [[اخلاص]] نهفته است<ref>موسوعة اخلاق القرآن، ج‌۵، ص‌۵۷؛ کشف‌الاسرار، ج‌۱۰، ص‌۲۶۸؛ التفسیر الکبیر، ج‌۳۰، ص‌۱۷۸.</ref>. این مفهوم شامل [[خلوص]] [[نیّت]]، [[زهد]]، [[اعراض]] از غیر خدا، [[تسلیم]] [[اراده]] [[حق]] شدن و با تمام وجود خود را به‌او سپردن می‌گردد.
«تبتّل» مصدر باب تَفعّل از ریشه «ب ـ ت ـ ل» و در لغت به معنای جدا و قطع شدن است، از این رو به درخت خرمایی که از آن شاخه‌ای جدا شده مُبتِل و به آن شاخه که از اصل خویش [[بی‌نیاز]] گشته است [[بتول]] گویند<ref>ترتیب‌العین، ص‌۶۷ ـ ۶۸؛ اقرب الموارد، ج‌۱، ص‌۲۸؛ لسان العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۱، «بتل».</ref> و نیز زنی را که از مردان بریده و به آنان میل و [[رغبت]] نداشته و [[ازدواج]] نکرده باشد بتول نامند و از این‌رو [[حضرت مریم]] را بتول گفته‌اند<ref>لسان‌العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۱؛ النهایه، ج‌۱، ص‌۹۴، «بتل».</ref>؛ همچنین [[حضرت فاطمه]]{{ع}} را بتول [[لقب]] داده‌اند یا بدان جهت که از حیث [[عفاف]] و [[فضیلت]] و [[دین]] و حَسَب بر سایر [[زنان]] [[برتری]] داشته، از آنان متمایز و جدا شده است یا بر اثر بریدنش از [[دنیا]] و پیوستنش به خدا<ref>لسان‌العرب، ج‌۱، ص‌۳۱۲؛ موسوعة اخلاق القرآن، ج‌۵، ص‌۵۹؛ مجمع‌البحرین، ج‌۱، ص‌۱۵۲، «بتل»</ref>. تبتّل در اصطلاح به معنای انقطاع کامل به سوی خدا و تجرید محض است<ref>منازل السائرین، ص‌۳۰۲؛ غرائب القرآن، ج‌۶، ص‌۳۷۹.</ref> که در آن معنای [[بریدن از غیر خدا]] و [[اخلاص]] نهفته است<ref>موسوعة اخلاق القرآن، ج‌۵، ص‌۵۷؛ کشف‌الاسرار، ج‌۱۰، ص‌۲۶۸؛ التفسیر الکبیر، ج‌۳۰، ص‌۱۷۸.</ref>. این مفهوم شامل [[خلوص]] [[نیّت]]، [[زهد]]، [[اعراض]] از غیر خدا، [[تسلیم]] [[اراده]] [[حق]] شدن و با تمام وجود خود را به‌او سپردن می‌گردد.


تبتّل نزد [[اهل عرفان]] از منازل آغازین و ابواب [[سیر و سلوک]] است<ref>منازل‌السائرین، ص‌۵۸؛ فرهنگ اصطلاحات عرفانی، ص‌۲۲۰؛ دایرة‌المعارف تشیع، ج‌۴، ص‌۶۹.</ref> که برای آن درجات و مراحلی بدین شرح ذکر شده است:  
تبتّل نزد [[اهل عرفان]] از منازل آغازین و ابواب [[سیر و سلوک]] است<ref>منازل‌السائرین، ص‌۵۸؛ فرهنگ اصطلاحات عرفانی، ص‌۲۲۰؛ دایرة‌المعارف تشیع، ج‌۴، ص‌۶۹.</ref> که برای آن درجات و مراحلی بدین شرح ذکر شده است:  
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش