اطاعت پیامبر خاتم: تفاوت میان نسخه‌ها

[[فرمان خدا]] و [[رسول]]، هویتی واحد دارند و اطاعت‌ از‌ خداوند‌ در گرو [[اطاعت از رسول]] اوست. "[[اطاعت خدا]]" [[تسلیم شدن]] برای اوست، در احکامی که‌ [[تشریع]] کرده و پذیرفتن آنها بدون چون و چرا، ضروری است و "[[اطاعت رسول]]" [[فرمانبرداری]] از‌ دستوراتی است که از‌ آن‌ حضرت به‌حسب [[ولایتی]] که بر [[مردم]] دارد و البته از جانب [[خدا]] دریافت کرده است صادر می‌شود.

در [[آیه]]، هم [[نام خدا]] و هم نام [[رسول]] برده‌ شده‌ است. اگر نام خدا برده شده، به دلیل این است که فرمان جهاد را گوش داده و پا به عرصه [[کارزار]] گذاشته‌اند و نام رسول برده شده است که [[اطاعت]] از‌ فرامین‌ [[رهبری]] کرده و [[تسلیم]] [[امر]] او شده‌اند. [[ابوسفیان]] و یارانش از [[احد]] بازگشتند و به وحاء رسیدند. از تعجیل در بازگشت خود پشیمان شدند و همدیگر را‌ ملامت‌ کردند که چرا نه محمد‌ را‌ کشتید و نه زنانشان را [[اسیر]] کردید؟ آنها را بکشتید؛ وقتی که رمقی بیش از ایشان نماند رهایشان کردید. اکنون بازگردید و به کلی نابودشان کنید و ریشه‌کنشان‌ سازید‌.این خبر به [[پیغمبر]]{{صل}} رسید‌؛ تصمیم گرفت [[دشمن]] را بترساند و از خود و یارانش نیرویی نشان و نمایش دهد؛ لذا اصحابش را برای خروج و تعقیب ابوسفیان جمع کرد و فرمود: آیا دسته‌ای یافت نمی‌شوند که برای خدا‌ محکم‌ باشند و شدت عمل به [[خرج]] دهند و دشمن او را تعقیب و طلب نمایند که این کار دشمن را [[ذلیل]] کند؟ جمعی از [[صحابه]] با همه جراحت‌هایی که داشتند آماده این کار گشتند‌ و منادی‌ [[پیامبر]] ندا‌ داد که با ما بیرون نشود مگر آن کس که دیروز در [[احد]] با ما حاضر بود‌ و مراد [[پیامبر]] از این کار، ترساندن [[کفار]] بود که پندارند کشتار‌ و زخم‌هایی‌ که‌ بر [[مسلمین]] وارد آوردند بر ایشان اثری نداشته و موجب [[سستی]] آنان نشده. [[پیغمبر]] با ۷۰ تن بیرون ‌‌شد‌ تا به [[حمراءالاسد]] رسید<ref>طبرسی، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، ج ۴، ص۳۴۶</ref>.

[[رسول]]" به چه چیزی دعوت می‌کند که باید استجابت و سپس اطاعت شود؟ دعوت به‌ اطاعت‌ از‌ رسول یا برای پذیرفتن [[حکم]] است یا برای گوش دادن و اطاعت کردن است یا‌ برای‌ انجام [[عمل صالح]] است که در [[آیات]]، روش دعوت بیان می‌شود: {{متن قرآن|وَإِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ}}<ref>«و چون به سوی خداوند و پیامبرش فرا خوانده می‌شوند تا (پیامبر) میان آنان داوری کند ناگاه گروهی از آنان رو می‌گردانند» سوره نور، آیه ۴۸.</ref>. منظور از دعوت به‌سوی خدا، حکم میان طرفین دعوا طبق [[قوانین الهی]] است و مراد از‌ دعوت‌ به سوی رسول، حکم ایشان است که براساس [[شرع]] صادر می‌شود و همه‌ باید‌ اطاعت‌ کنند؛ زیرا [[حکم]] رسول، حکم خداست؛ چنانچه در آیه ۶۵ [[سوره نساء]] نیز [[تسلیم]] شدن‌ در‌ برابر‌ حکم رسول، فرض دانسته شده است: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.

همان‌طور که پذیرش‌ دعوت‌ [[رسول]]، "[[حیات]]" را در پی دارد روی گردان از آن هم "عذاب‌" را‌ به دنبال خواهد داشت: {{متن قرآن|لَا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًا قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنْكُمْ لِوَاذًا فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«پیامبر را میان خویش چنان فرا نخوانید که یکدیگر را فرا می‌خوانید؛ بی‌گمان خداوند کسانی از شما را که در پناه کسان دیگر، پنهانی بیرون می‌آیند می‌شناسد پس کسانی که از فرمان وی سرمی‌پیچند از اینکه به آنان آزمونی یا عذابی دردناک رسد باید بپرهیزند» سوره نور، آیه ۶۳.</ref>. دعای رسول، این است که [[پیامبر]] [[مردم]] را‌ به‌ امری [[دعوت]] کند، مانند دعوتشان‌ به‌ ایمان‌ و [[عمل صالح]]، به‌ مشورت‌ در امری [[اجتماعی]]، به‌ نماز‌ جماعت یا امر فرمودنش به چیزی از [[امور دنیا]] و آخرتشان. اما در ادامه آیه‌، درباره‌ [[مخالفت]] با امر پیامبر هشدار داده‌ است‌. [[آیه]] مذمت‌ می‌کند‌ کسانی‌ را که وقتی پیامبر‌ دعوتشان می‌کند، روی می‌گردانند و اعتنایی به دعوت نمی‌کنند. مراد از دعای رسول، خطاب کردن و صدا‌ زدن‌ اوست [و در اینجا هشدار می‌دهد]‌ که‌ مردم‌ آن‌ جناب‌ را مثل سایر‌ مردم‌ صدا نزنند، بلکه با مردم فرق گذاشته، او را محترمانه صدا بزنند؛ مثلا نگویند یا محمد‌ و یا‌ ابن عبدالله‌، بلکه بگویند یا [[رسول الله]]<ref>طبرسی، مجمع‌ البیان‌ فی‌ تفسیر‌ القرآن‌، ج ۱۷‌، ص۱۷۷؛ سورآبادی، ج ۳، ص۱۶۹۷</ref>. مقصود از [[دعا]] در اینجا [[نفرین]] کردن رسول است و نفرین او مثل نفرین دیگران نیست. [[آیه شریفه]] [[مردم]] را [[نهی]] می‌کند از اینکه خود‌ را در معرض نفرین پیامبر قرار دهند؛ یعنی او را به [[خشم]] در نیاورند. چون [[خدا]] [[نفرین]] او را بی‌اثر نمی‌گذارد<ref>آلوسی، ج ۹، ص۴۱۴</ref>.<ref>[[علی شیخ‌الاسلامی|شیخ‌الاسلامی، علی]]، [[سوسن آل رسول|آل رسول، سوسن]] و [[نادره حیدری اصفهانی|حیدری اصفهانی، نادره]]، [[اطاعت از خاتم پیامبران در قرآن کریم (مقاله)|اطاعت از خاتم پیامبران در قرآن کریم]]، ص۳۷.</ref>

[[اطاعت]] برای‌ مؤمنان‌، عامل [[هدایت]] و دستیابی به [[رضوان الهی]] است؛ زیرا به واسطه اطاعت، راه را گم نمی‌کنند و از مسیر [[منحرف]] نمی‌شوند. [[اطاعت از خداوند]]، [[اطاعت از رسول]] و [[اطاعت از اولی‌الامر]]، سلسله مراتب‌ اطاعت‌اند‌. موضوع مورد اطاعت باید روشن و بدون ایهام باشد: {{متن قرآن|بَلَاغُ الْمُبِينُ}}. نتیجه اطاعت، [[آرامش]] و [[امدادهای غیبی]] در [[زندگی]] [[مؤمنان]] است. و آنچه منجر به از دست دادن [[هویت]] واقعی [[مسلمانان]] در‌ سراسر‌ [[جهان]] است، روی گرداندن از [[رهبران الهی]] و اطاعت نکردن از ایشان است<ref>[[علی شیخ‌الاسلامی|شیخ‌الاسلامی، علی]]، [[سوسن آل رسول|آل رسول، سوسن]] و [[نادره حیدری اصفهانی|حیدری اصفهانی، نادره]]، [[اطاعت از خاتم پیامبران در قرآن کریم (مقاله)|اطاعت از خاتم پیامبران در قرآن کریم]]، ص۴۲.</ref>.