بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحهای تازه حاوی «{{نبوت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل ا...» ایجاد کرد) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = قرائت | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
«قرائت» در [[علم]] [[تجوید]] به معنای [[تلاوت]] از روی [[قرآن]] با رعایت اصول و قواعدی خاص، یا ادای کلمات قرآن به گونهای است که بر [[پیامبراکرم]]{{صل}} نازل شد. | «قرائت» در [[علم]] [[تجوید]] به معنای [[تلاوت]] از روی [[قرآن]] با رعایت اصول و قواعدی خاص، یا ادای کلمات قرآن به گونهای است که بر [[پیامبراکرم]] {{صل}} نازل شد. | ||
[[معرفت]] [[اختلافات]] میان [[ائمّه]] قرّا در الفاظ قرآن به حسب حروف و حرکات و سایر تغییرات از وصل، [[وقف]]، ادغام، اماله و عموم تصرفات در تلاوت و کمیت ناقلان و [[راویان]] را «[[علم قرائت]]» گویند. | [[معرفت]] [[اختلافات]] میان [[ائمّه]] قرّا در الفاظ قرآن به حسب حروف و حرکات و سایر تغییرات از وصل، [[وقف]]، ادغام، اماله و عموم تصرفات در تلاوت و کمیت ناقلان و [[راویان]] را «[[علم قرائت]]» گویند. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۷: | ||
«قراءات» جمع «قرائت» است. ترکیب جمعی این کلمه نشانه تنوع و [[اختلاف]] انواع آن میباشد. | «قراءات» جمع «قرائت» است. ترکیب جمعی این کلمه نشانه تنوع و [[اختلاف]] انواع آن میباشد. | ||
قرائت معتبر، آن است که با [[روایات]] مسندِ مربوط به قرآن و طرق مختلف آن ثابت شده است تا عمل به آن لازمالاتباع باشد؛ وگرنه، هر طریقی که در تلاوت و رسمالخط قرآن به کار رود و نتوانیم اسناد و نقل روایتی برای آن بیابیم، نمیتواند معنای اصطلاحی قرائت باشد. قاطبه [[علمای اسلامی]] اعم از [[شیعه]] و [[سنی]] در این امر متفقند. بنابراین، [[روایت]] و نقل و إسناد، از اجزای معتبر در تعریف [[قرائات]] خواهد بود. | |||
[[زرکشی]] قرائات را این گونه معرفی کرده است: قرائات عبارت از اختلاف مربوط به الفاظ و عبارات [[وحی]] است که درباره حروف و کلمات قرآن و کیفیت آنها از قبیل [[تخفیف]] و تشدید و امثال آنها از سوی قرّاء نقل شده است. | [[زرکشی]] قرائات را این گونه معرفی کرده است: قرائات عبارت از اختلاف مربوط به الفاظ و عبارات [[وحی]] است که درباره حروف و کلمات قرآن و کیفیت آنها از قبیل [[تخفیف]] و تشدید و امثال آنها از سوی قرّاء نقل شده است. | ||
| خط ۱۹: | خط ۲۳: | ||
[[ابنجزری]] میگوید: قرائات عبارت است از علم به کیفیت ادای کلمات قرآن و وجوه اختلاف آن، که به ناقل و [[راوی]] قرائت مورد نظر منسوب است. | [[ابنجزری]] میگوید: قرائات عبارت است از علم به کیفیت ادای کلمات قرآن و وجوه اختلاف آن، که به ناقل و [[راوی]] قرائت مورد نظر منسوب است. | ||
== فرق علم قرائت و علم تجوید == | |||
علم قرائت، ناظر به بررسی و مطالعه کیفیت ادای کلمات قرآن است. به تعبیر دیگر، علم قرائت از جهت صورت و قالب تلفظ کلمات [[قرآنی]] بحث میکند. اما [[علم]] [[تجوید]] از صورت صوتی حروف هجایی [[قرآن]] بحث میکند. و گونهای از [[تلاوت قرآن]] است که [[حق]] هر حرف از نظر مخرج و صفت ادا شود. سرانجام میتوان گفت قرائت عبارت است از تلفظ، و تجوید عبارت است از ادا. | علم قرائت، ناظر به بررسی و مطالعه کیفیت ادای کلمات قرآن است. به تعبیر دیگر، علم قرائت از جهت صورت و قالب تلفظ کلمات [[قرآنی]] بحث میکند. اما [[علم]] [[تجوید]] از صورت صوتی حروف هجایی [[قرآن]] بحث میکند. و گونهای از [[تلاوت قرآن]] است که [[حق]] هر حرف از نظر مخرج و صفت ادا شود. سرانجام میتوان گفت قرائت عبارت است از تلفظ، و تجوید عبارت است از ادا. | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۹: | ||
== منشأ [[علم]] [[قرائات]] == | == منشأ [[علم]] [[قرائات]] == | ||
[[تاریخ]] علم [[قرائت قرآن]]، به [[زمان]] [[نزول]] آن برمیگردد. در [[عهد پیامبر]]{{صل}} [[اصحاب]]، قرائت را از [[مهبط وحی]] فرا میگرفتند و در عین حال که [[کاتبان وحی]]، [[آیات قرآن]] را برای [[پیامبر]]{{صل}} مینوشتند و محفوظ میماند، فرا گرفتن قرائت و ازبر کردن [[قرآن]]، خواندن صحیح کتاب را ممکن میساخت. بهاین ترتیب نخستین [[معلم]] قرائت قرآن شخص [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بوده است؛ یعنی [[اصحاب]] از آن [[حضرت]] فرامیگرفتند و به [[مردم]] زمان خود و [[تابعان]] میآموختند و تابعان نیز به نسلهای بعدی [[آموزش]] میدادند. به این ترتیب، این علم نگاشته و به صورت یک رشته در [[علوم اسلامی]] مطرح شد<ref>جلالی نائینی، محمد رضا، تاریخ جمع قرآن، صفحه ۳۳۹؛ کمالی دزفولی، علی، شناخت قرآن، صفحه ۱۶۴؛ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۴۱۱؛ محیسن، محمد سالم، المغنی فی توجیه قراءات العشر | [[تاریخ]] علم [[قرائت قرآن]]، به [[زمان]] [[نزول]] آن برمیگردد. در [[عهد پیامبر]] {{صل}} [[اصحاب]]، قرائت را از [[مهبط وحی]] فرا میگرفتند و در عین حال که [[کاتبان وحی]]، [[آیات قرآن]] را برای [[پیامبر]] {{صل}} مینوشتند و محفوظ میماند، فرا گرفتن قرائت و ازبر کردن [[قرآن]]، خواندن صحیح کتاب را ممکن میساخت. بهاین ترتیب نخستین [[معلم]] قرائت قرآن شخص [[پیامبر اکرم]] {{صل}} بوده است؛ یعنی [[اصحاب]] از آن [[حضرت]] فرامیگرفتند و به [[مردم]] زمان خود و [[تابعان]] میآموختند و تابعان نیز به نسلهای بعدی [[آموزش]] میدادند. به این ترتیب، این علم نگاشته و به صورت یک رشته در [[علوم اسلامی]] مطرح شد<ref>جلالی نائینی، محمد رضا، تاریخ جمع قرآن، صفحه ۳۳۹؛ کمالی دزفولی، علی، شناخت قرآن، صفحه ۱۶۴؛ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۴۱۱؛ محیسن، محمد سالم، المغنی فی توجیه قراءات العشر المتواترة، جلد۱،صفحه ۸۴.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۴۶۱۵.</ref> | ||
== تاريخ علم قرائت و سير تطوّر آن == | |||
علم قرائت از قدیمترین [[علوم اسلامی]] و دارای منزلتی بس [[عظیم]] است؛ زیرا اولین [[آموزش]] [[صحابه]] از [[علوم]] [[دین]]، [[حفظ قرآن]] و قرائت آن بوده است. بنابراین، [[تاریخ]] [[علم]] [[قرائت قرآن]] همزمان با [[نزول وحی]] آغاز میشود. | |||
علم قرائت در تثبیت متن [[قرآن]] تأثیر بسزایی داشته است؛ حتی هنگامی که [[کتابت قرآن]] با الفبای [[عربی]] به عالیترین درجه دقت خود رسید، این علم همچنان علت وجودی خود را [[حفظ]] کرد. | |||
قرائت، مراحل گوناگونی از سر گذراند و سرانجام به صورت [[علمی]] مستقل و یکی از عرصههای گسترده مطالعات و تحقیقات نحوی و لغوی در آمد. | |||
قرائت، یکی از وجوه احتمالی [[نص قرآن]] است<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص ۱۳۴۷.</ref>.<ref>معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۹؛ فضلی، عبدالهادی، تاریخ قراءات قرآن کریم، صفحه (۲۱-۱۲۶)و۸؛ جلالی نائینی، محمد رضا، تاریخ جمع قرآن، صفحه ۳۳۹؛ طالقانی، عبدالوهاب، علوم قرآن وفهرست منابع، جلد۱، صفحه ۲۱۹؛ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۴۱۱؛ جمعی از محققان، علوم القرآن عند المفسرین، جلد۲، صفحه ۱۴</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۵۰: | خط ۶۰: | ||
{{قرآن کریم}} | {{قرآن کریم}} | ||
[[رده: | [[رده:علوم قرآنی]] | ||