قم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'حوزه' به 'حوزه') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = شهرها | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = [[قم در معارف مهدویت]] - [[قم در معارف و سیره رضوی]] - [[قم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
{{جعبه اطلاعات شهر ایران|نام=قم|تصویر=نمای کلی جمکران.jpg|وبگاه=https://ghom.ir}} | |||
'''قم''' یکی از شهرهای معروف [[ایران]] است که از صده اول هجری و بعد از فتح آن توسط [[مسلمانان]] به پایگاهی [[شیعی]] تبدیل شده و همواره [[پناهگاه]] [[دوستان]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]]{{عم}} بوده است. مهمترین ویژگی این [[شهر]] وجود مرقد [[فاطمه معصومه]]{{س}} در آن است. [[ائمه]]{{ع}} به این شهر عنایت ویژهای داشته و [[روایات]] خاصی در عظمت آن بیان کردهاند مخصوصا درباره نقش این شهر و [[مردمان]] آن در [[آخرالزمان]] و [[یاری رساندن]] به [[حضرت مهدی]]{{ع}}. | |||
== | == مقدمه == | ||
{{اصلی|فاطمه معصومه}} | |||
قم شهری معروف در ناحیه مرکزی [[ایران]] است. این [[شهر]] از دیرباز وجود داشته است و پس از ظهور [[اسلام]] و [[امامت]] [[ائمه هدی]] {{عم}} [[پناهگاه]] [[دوستان]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] {{عم}} بوده است. در [[روایات]] زیادی از این [[شهر]] به [[نیکی]] یاد شده است و [[دستور]] داده شده است که در زمان [[فتنه]] و [[بلا]] به این [[شهر]] پناهنده شوند. مهمترین ویژگی این [[شهر]] که [[شرافت]] قم در [[حقیقت]] بدان بستگی دارد، [[فرزند]] [[حضرت موسی بن جعفر]] {{ع}} است؛ حضرت [[فاطمه معصومه]]{{س}} که با [[هجرت]] ایشان و سپس قبر مطهر آن مخدره در قم شرافتبخش این سرزمین است. در روایتی [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: [[شیعیان]] ما جملگی به واسطه [[شفاعت حضرت]] معصومه {{ع}} به [[بهشت]] خواهند رفت!<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۸ و ۲۱۶ و یأتی، ص۵۷۸ و ۵۸۰.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص۵۰۳؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۸۴.</ref> | |||
== | ظاهر برخی [[روایات]] این است که [[امامان]] {{عم}} به شهر قم، عنایت ویژهای داشته و مفهومی را [[برتر]] و وسیعتر از یک شهر و توابع آن، به این شهر بخشیدهاند. صفوان میگوید: روزی نزد ابا الحسن ـ [[امام کاظم]] {{ع}} ـ بودم و سخن از [[مردم]] قم و علاقه آنان به [[حضرت مهدی]] {{ع}} به میان آمد. [[امام هفتم]] {{ع}} فرمودند: [[خداوند]] آنان را [[رحمت]] کند و از آنان [[خشنود]] باشد. آنگاه ادامه داد: [[بهشت]] هشت در دارد که یکی از آنها برای [[مردم]] قم است. در میان [[شهرها]] و کشورها، آنان [[نیکان]] و [[نخبگان]] [[شیعیان]] ما هستند. [[خداوند]] [[ولایت]] و [[دوستی]] ما را با طینت و سرشت آنان آمیخته است<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۷.</ref>. | ||
{{ | |||
{{ | در قدیم، شهر قم به واسطه وجود محدثان بسیار و موثق، مرکز [[نقل]] و حفظ [[احادیث]] [[اهل بیت]] {{عم}} بود و از این حیث جایگاه والایی داشت بهطوری که حتی سایر مراکز [[تشیع]] به محدثان قمی اعتباری خاص میبخشیدند و چنانچه یکی از محدثان قم به شهر آنها وارد میشد، مورد توجه اهل [[علم]] و [[حدیث]] واقع میگردید<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۶۷.</ref>. | ||
[[ | |||
[[رده: | امروز قم، مرکز جهان تشیع است و [[مراجع تقلید]] و اساتید برجسته و محققان علوم اسلامی از این حوزه بزرگ نورافشانی میکنند. در [[تاریخ]] معاصر و در پیوند با انقلاب اسلامی، قم پیوسته پیشاهنگ بوده و جرقه نهضت اسلامی در ۱۹ دی سال ۱۳۶۵ شاز قم زده شد. در این [[شهر]]، دهها مرکز [[علمی]] و تحقیقی و کتابخانهها و مدارس عظیم وجود دارد که [[علوم]] [[اهلبیت]] را به [[جهان اسلام]] میگستراند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۸۴.</ref>. | ||
== قم و مهدویت == | |||
{{اصلی|قم در معارف مهدویت}} | |||
آنچه این شهر را در [[فرهنگ]] "[[مهدویت]]" از برجستگی خاصی برخوردار کرده، روایاتی است که این شهر و اهالی آن را با موضوعات مربوط به [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} پیوند زده است. در برخی از این [[روایات]]، [[فلسفه]] نامگذاری این شهر به قم، با نام [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} "[[قائم]] به [[حق]]" مناسب است و همچنین با [[قیام]] و به پا خاستن اهل قم و اطراف آن شهر، در زمینهسازی و [[یاری]] آن حضرت، تناسب دارد. | |||
برخی از روایاتی که درباره قم در آخرالزمان وارد شده عبارت است از: | |||
# عفان بصری [[روایت]] کرده است: "[[امام صادق]] {{ع}} به من فرمود: آیا میدانی از چه رو این شهر را قم مینامند؟ عرض کردم: [[خدا]] و رسولش آگاهترند. فرمود: همانا قم نامگذاری شده است برای اینکه اهل قم، اطراف [[قائم]] گرد آمده و با وی [[قیام]] مینمایند و کنار او ثابت قدم مانده و او را [[یاری]] میکنند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّمَا سُمِّيَ قُمَ لِأَنَ أَهْلَهُ يَجْتَمِعُونَ مَعَ قَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ يَقُومُونَ مَعَهُ وَ يَسْتَقِيمُونَ عَلَيْهِ وَ يَنْصُرُونَهُ}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج۵۷، ص۲۱۶، ح ۳۸</ref>. | |||
# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: به زودی مؤمنی در [[شهر]] [[کوفه]] یافت نخواهد شد و "[[علم]]" همانند ماری که در سوراخ بخزد، در این [[شهر]] فرو خواهد رفت، و سپس از [[شهر]] قم سر برخواهد آورد. [[شهر]] قم معدن [[علوم]] و [[فضایل]] خواهد شد و [[علم]] را چنان گسترش میدهند که هیچ فرد [[ناآگاهی]] در روی [[زمین]] باقی نخواهد ماند، حتی [[زنان]] و دختران پردهنشین نیز از [[دین اسلام]] [[آگاه]] خواهند شد. این حوادث هنگامی خواهد بود که [[ظهور]] [[حضرت قائم]] {{ع}} نزدیک شده باشد. [[خداوند]] این [[شهر]] و [[مردمان]] (عالم) آن را [[جانشینان]] [[حجت]] خود بر روی [[زمین]] قرار داده است و اگر چنین نبود، [[زمین]]، ساکنان خود را فرو میبرد و حجتی باقی نمیماند. [[علم]] از این [[شهر]] به سایر نقاط [[زمین]] گسترش مییابد و همگان به [[دین حق]] [[آگاهی]] پیدا خواهند نمود و حجتی [[الهی]] بر آنان تمام خواهد شد. آنگاه [[خداوند]] [[حضرت قائم]] {{ع}} را ظاهر خواهد کرد و [[مردم]] گرفتار [[خشم]] و [[عذاب الهی]] خواهند شد، زیرا اگر [[مردم]] [[حجت الهی]] را [[انکار]] کنند، قطعاً از سوی [[خدا]] مجازات میشوند. (از این عبارت میتوان دریافت که علمای قم [[دین اسلام]] را در نقاط مختلف [[جهان]] به گوش [[مردم]] خواهند رساند، اما طبق شیوه همیشگی [[تاریخ]] مورد استقبال همگان قرار نمیگیرد و از این رو برخی آن را [[انکار]] میکنند و دچار عذابهای [[الهی]] خواهند شد)<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۷.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۳۴۶ ـ ۳۴۹.</ref> | |||
# [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمود: زمانی که [[حضرت قائم]] {{ع}} [[قیام]] نماید، قمیها جمع خواهند شد و به سوی [[حضرت قائم]] {{ع}} خواهند شتافت و او را [[یاری]] میکنند و در رکابش خواهند بود؛ از این رو نام این [[شهر]] "قم" میباشد. (زیرا قم و [[قیام]] و [[قائم]] از یک ریشه لغوی میباشد)<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۶.</ref>. | |||
# در [[حدیث]] دیگری [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمودند: مردی از اهل قم [[قیام]] خواهد کرد و [[مردم]] را به سوی [[حق]] فرا میخواند. گروهی به [[یاری]] او برمیخیزند که چون پارههای آهن محکم و نیرومندند و با بادهای ([[فتنه]]) نلرزیده و از جای به در نروند، هرگز از [[نبرد]] [[سست]] نشوند و [[توکل]] آنان به پروردگارشان است و عاقبت [[نیک]]، فرجام [[پرهیزکاران]] خواهد بود<ref>بحار الانوار، ج۶۰، ص۲۱۶.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۰۳.</ref> | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']] | |||
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']] | |||
# [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']] | |||
# [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:شهرهای ایران]] | |||