نهضت‌های شیعی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = شیعه
| عنوان مدخل  =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}


{{شیعه}}
== مقدمه ==
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
از آنجا که [[شیعیان]] دربارۀ [[حکومت]]، نظر خاصّ دارند و [[خلافت]] را ویژۀ [[امامان معصوم از اهل بیت]] می‌دانند، ازاین‌رو [[حکّام جور]] و [[خلفای غاصب]] را به عنوان [[امام جائر]] می‌شناسند و زیر بار آنان نمی‌روند. این [[تفکّر]] از صدر [[اسلام]] وجود داشت و نهضت‌هایی را پایه‌ریزی کرد. در [[عراق]] و [[حجاز]] و سرزمین‌های دیگر، [[شیعه]] بر ضدّ [[حکّام جور]] [[شورش]] می‌کرد. نهضت‌هایی که بر ضدّ [[امویان]] و [[عباسیان]] در سده‌های آغاز در تواریخ [[ثبت]] شده بسیار است. گاهی شورش‌های فردی بوده، گاهی حرکت‌های عمومی که به [[فتح]] [[شهرها]] و مناطقی انجامیده و حکومت‌هایی هم برپا شده است. در دورۀ [[امویان]]، [[قیام حجر بن عدی]] در [[کوفه]]، [[نهضت امام حسین]] {{ع}} در [[عاشورا]]، [[قیام مردم مدینه]] و [[واقعۀ حرّه]]، [[قیام توابین]] در [[کوفه]]، [[خروج مختار]] و [[قیام ابراهیم پسر مالک اشتر]] را می‌توان نام برد. در دورۀ [[عباسیان]] هم [[شاهد]] حرکت‌های انقلابی و نهضتهای [[شیعی]] هستیم، از قبیل: [[قیام محمد بن عبدالله محض|قیام نفس زکیّه]] ([[محمد بن عبدالله محض]]) در [[حجاز]]، [[قیام ابراهیم بن عبد اللّه]] در [[بصره]]، [[قیام حسین بن علی شهید فخ]]، [[جنبش زید بن علی]] و [[قیام یحیی بن زید|یحیی بن زید]]، [[قیام صاحب الزنج]] ([[احمد بن عیسی]])، [[قیام ابو مسلم خراسانی]]، [[قیام ابن طباطبا]] در [[کوفه]]، [[قیام ابو السرایا]] و [[خروج محمد دیباج]]<ref>در این زمینه‌ها از جمله ر. ک: «الانتفاضات الشیعیّه عبر التاریخ» هاشم معروف الحسنی، «جهادالشیعه» سمیره مختار اللیثی، «تشیّع» برگرفته از دائرة‌المعارف تشیّع، ص ۳۱۵ (جنبش‌ها و دولت‌ها)، «امامان شیعه و جنبش‌های مکتبی» محمدتقی مدرسی، ترجمه حمیدرضا آژیر</ref>. [[امامان اهل بیت]] اغلب با این نهضت‌ها که [[فرزندان]] [[فاطمه زهرا]] {{عم}} در [[شهرها]] و آبادی‌ها انجام می‌داند [[همراهی]] نمی‌کردند و به [[دلیل]] شرایط [[تقیّه]] یا [[آگاهی]] از اینکه آن [[قیام‌ها]] به ثمر مطلوب نخواهد رسید، موضع طرفدارانه نمی‌گرفتند، هرچند ستایش‌هایی از برخی سران این [[قیام‌ها]] (همچون مختار و [[زید بن علی]]) از سوی [[ائمه]] [[نقل]] شده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۸۶.</ref>
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
== [[نهضت‌های شیعی در دوران امویان]]==
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[نهضت‌های شیعی در تاریخ اسلامی]] - [[نهضت‌های شیعی در حدیث]] - [[نهضت‌های شیعی در کلام اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[نهضت‌های شیعی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
== [[نهضت‌های شیعی در دوران عباسیان]]==
*از آنجا که [[شیعیان]] دربارۀ [[حکومت]]، نظر خاصّ دارند و [[خلافت]] را ویژۀ [[امامان]] [[معصوم]] از [[اهل بیت]] می‌دانند، ازاین‌رو [[حکّام]] [[جور]] و خلفای [[غاصب]] را به عنوان [[امام جائر]] می‌شناسند و زیر بار آنان نمی‌روند. این [[تفکّر]] از صدر [[اسلام]] وجود داشت و نهضت‌هایی را پایه‌ریزی کرد. در [[عراق]] و [[حجاز]] و سرزمین‌های دیگر، [[شیعه]] بر ضدّ [[حکّام]] [[جور]] [[شورش]] می‌کرد. نهضت‌هایی که بر ضدّ [[امویان]] و [[عباسیان]] در سده‌های آغاز در تواریخ [[ثبت]] شده بسیار است. گاهی شورش‌های فردی بوده، گاهی حرکت‌های عمومی که به [[فتح]] [[شهرها]] و مناطقی انجامیده و حکومت‌هایی هم برپا شده است. در دورۀ [[امویان]]، [[قیام]] [[حجر بن عدی]] در [[کوفه]]، [[نهضت]] [[امام حسین]]{{ع}} در [[عاشورا]]، [[قیام]] [[مردم مدینه]] و واقعۀ [[حرّه]]، [[قیام توابین]] در [[کوفه]]، [[خروج]] مختار و [[قیام]] [[ابراهیم]] پسر [[مالک اشتر]] را می‌توان نام برد. در دورۀ [[عباسیان]] هم [[شاهد]] حرکت‌های انقلابی و نهضتهای [[شیعی]] هستیم، از قبیل: [[قیام]] نفس زکیّه ([[عبد]] [[اللّه]] محض) در [[حجاز]]، [[قیام]] [[ابراهیم بن عبد اللّه]] در [[بصره]]، [[قیام]] [[حسین بن علی]] ([[شهید]] فخّ)، جنبش [[زید بن علی]] و [[یحیی بن زید]]، [[قیام]] [[صاحب الزنج]] ([[احمد]] بن [[عیسی]])، [[قیام]] [[ابو مسلم خراسانی]]، [[قیام]] [[ابن طباطبا]] در [[کوفه]]، [[قیام]] [[ابو السرایا]] و [[خروج]] [[محمد دیباج]]<ref>در این زمینه‌ها از جمله ر.ک: «الانتفاضات الشیعیّه عبر التاریخ» هاشم معروف الحسنی، «جهادالشیعه» سمیره مختار اللیثی، «تشیّع» برگرفته از دائرة‌المعارف تشیّع، ص ۳۱۵ (جنبش‌ها و دولت‌ها)، «امامان شیعه و جنبش‌های مکتبی» محمدتقی مدرسی، ترجمه حمیدرضا آژیر</ref>. [[امامان]] [[شیعه]] اغلب با این نهضت‌ها که [[فرزندان]] [[فاطمه زهرا]]{{عم}} در [[شهرها]] و آبادی‌ها انجام می‌داند [[همراهی]] نمی‌کردند و به [[دلیل]] شرایط [[تقیّه]] یا [[آگاهی]] از اینکه آن [[قیام‌ها]] به ثمر مطلوب نخواهد رسید، موضع طرفدارانه نمی‌گرفتند، هرچند ستایش‌هایی از برخی سران این [[قیام‌ها]] (همچون مختار و [[زید بن علی]]) از سوی [[ائمه]] [[نقل]] شده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۸۶.</ref>
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']].
{{پایان منابع}}


== جستارهای وابسته ==
== پانویس ==
 
==منابع==
* [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']].
 
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس}}


 
[[رده:شیعه]]
[[رده:نهضت‌های شیعی]]
[[رده:نهضت‌های شیعی]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش