←حكمت، خيرى كثير!
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== شرح و تفسير == | == شرح و تفسير == | ||
=== حكمت، خيرى كثير! === | === حكمت، خيرى كثير! === | ||
براى «حكمت» معانى زيادى، از قبيل: «[[معرفت]] و [[شناخت]] [[اسرار]] [[جهان]] هستى»؛ «آگاهى از حقايق [[قرآن]]»؛ «رسيدن به [[حق]] از نظر گفتار و عمل» و بالاخره «معرفت و شناسايى [[خدا]]»<ref>احتمالات چهارگانه فوق، به ضميمه شش احتمال ديگر، در مجمع البيان، | براى «حكمت» معانى زيادى، از قبيل: «[[معرفت]] و [[شناخت]] [[اسرار]] [[جهان]] هستى»؛ «آگاهى از حقايق [[قرآن]]»؛ «رسيدن به [[حق]] از نظر گفتار و عمل» و بالاخره «معرفت و شناسايى [[خدا]]»<ref>احتمالات چهارگانه فوق، به ضميمه شش احتمال ديگر، در مجمع البيان، ج ۲، ص ۳۸۲، آمده است.</ref> ذكر شده است كه همه آنها در يك معنى وسيع جمع است. | ||
و از آنجا كه در آيه قبل (آيه ۲۶۸ [[سوره بقره]]) سخن از اين است كه خداوند در برابر إنفاق [[وعده]] [[آمرزش]] و بركت مىدهد و شيطان [[وسوسه]] [[ترس]] از [[فقر]] را در [[دل انسان]] به وجود مىآورد، در اين آيه اشاره به اين حقيقت مىشود كه تنها «حكمت» است كه مىتواند بين اين دو كشش «الهى» و «شيطانى» فرق بگذارد و از وسوسههاى گمراهكننده [[نجات]] بخشد. | و از آنجا كه در آيه قبل (آيه ۲۶۸ [[سوره بقره]]) سخن از اين است كه خداوند در برابر إنفاق [[وعده]] [[آمرزش]] و بركت مىدهد و شيطان [[وسوسه]] [[ترس]] از [[فقر]] را در [[دل انسان]] به وجود مىآورد، در اين آيه اشاره به اين حقيقت مىشود كه تنها «حكمت» است كه مىتواند بين اين دو كشش «الهى» و «شيطانى» فرق بگذارد و از وسوسههاى گمراهكننده [[نجات]] بخشد. | ||
ضمناً منظور از جمله «مَنْ | ضمناً منظور از جمله «مَنْ يَشاءُ» اين نيست كه حكمت و دانش بدون جهت به اين و آن داده مىشود، بلكه مشيّت و [[اراده خدا]] همه جا آميخته با حكمت است. يعنى آن را به هر كس شايسته ببيند مىبخشد، و آن كس را كه لياقت داشته باشد از اين سرچشمه زلال زندگىبخش، سيراب مىكند. | ||
«وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً» با اينكه [[بخشنده]] حكمت خداوند است، در عين [[حال]] در اين جمله نامى از او به ميان نيامده است، بلكه تنها مىفرمايد: «به هر كس حكمت داده شود، خير فراوانى داده شده است». اين تعبير گويا اشاره به اين است كه [[دانش]] و حكمت ذاتاً خوب است؛ از هر جا و از هر ناحيه كه باشد، تفاوتى در نيكى آن نيست. قابل توجّه اين كه در اين جمله مىفرمايد: به هر كس دانش و حكمت داده شود «خير و بركت فراوان» داده شده است، نه «خير مطلق»؛ زيرا خير و [[سعادت مطلق]] تنها در دانش نيست، بلكه دانش تنها يكى از عوامل مهمّ آن است. | «وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً» با اينكه [[بخشنده]] حكمت خداوند است، در عين [[حال]] در اين جمله نامى از او به ميان نيامده است، بلكه تنها مىفرمايد: «به هر كس حكمت داده شود، خير فراوانى داده شده است». اين تعبير گويا اشاره به اين است كه [[دانش]] و حكمت ذاتاً خوب است؛ از هر جا و از هر ناحيه كه باشد، تفاوتى در نيكى آن نيست. قابل توجّه اين كه در اين جمله مىفرمايد: به هر كس دانش و حكمت داده شود «خير و بركت فراوان» داده شده است، نه «خير مطلق»؛ زيرا خير و [[سعادت مطلق]] تنها در دانش نيست، بلكه دانش تنها يكى از عوامل مهمّ آن است. | ||