آیه حکمت: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۴ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۳: خط ۱۳:
| شماره آیه = ۲۶۹
| شماره آیه = ۲۶۹
| نام سوره = بقره
| نام سوره = بقره
| شماره جزء = ۲
| شماره جزء = ۳
| نام‌های دیگر =  
| نام‌های دیگر =  
| شأن نزول =  
| شأن نزول =  
خط ۲۴: خط ۲۴:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
بدون [[شک]] سهم [[اسلام]] از تمام [[ادیان الهی]] در [[ترویج]] و [[تشویق]] [[مردم]] به [[علم]] و [[دانش]] بیشتر است؛ بدین جهت، اگر اسلام را [[دین]] «علم و دانش» بنامیم، [[سخن]] به گزاف نگفته‌ایم. [[آیه]] مورد بحث از جمله آیاتی است که از «[[حکمت]] و دانش» به «خیر کثیر» تعبیر می‌کند. این که چگونه این [[آیه شریفه]] مربوط به [[فضایل حضرت علی]]{{ع}} می‌باشد؟ در بحث‌های [[آینده]] روشن خواهد شد.
بدون [[شک]] سهم [[اسلام]] از تمام [[ادیان الهی]] در ترویج و [[تشویق]] [[مردم]] به [[علم]] و [[دانش]] بیشتر است؛ بدین جهت، اگر اسلام را [[دین]] «علم و دانش» بنامیم، [[سخن]] به گزاف نگفته‌ایم. [[آیه]] مورد بحث از جمله آیاتی است که از «[[حکمت]] و دانش» به «خیر کثیر» تعبیر می‌کند. این که چگونه این [[آیه شریفه]] مربوط به [[فضایل حضرت علی]]{{ع}} می‌باشد؟ در بحث‌های [[آینده]] روشن خواهد شد.


== شرح و [[تفسیر]] ==
== شرح و [[تفسیر]] ==
خط ۴۶: خط ۴۶:
این تعبیرات به خوبی نشان می‌دهد که در [[امّت اسلامی]] بعد از پیامبر اکرم{{صل}} کسی در علم و دانش و حکمت، به پای علی{{ع}} نمی‌رسد و از آنجا که مهمترین رکن [[امامت]]، علم و حکمت است، لایق‌ترین فرد برای امامت و [[خلافت]] بعد از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} او بوده است.
این تعبیرات به خوبی نشان می‌دهد که در [[امّت اسلامی]] بعد از پیامبر اکرم{{صل}} کسی در علم و دانش و حکمت، به پای علی{{ع}} نمی‌رسد و از آنجا که مهمترین رکن [[امامت]]، علم و حکمت است، لایق‌ترین فرد برای امامت و [[خلافت]] بعد از [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} او بوده است.


=== [[گستره علم]] و [[دانش حضرت]] علی{{ع}} ===
=== [[گستره علم]] و دانش حضرت علی{{ع}} ===
دامنه دانش و [[علوم]] [[حضرت علی]]{{ع}} آن قدر وسیع و شعاع [[نور]] [[علم]] آن حضرت آن قدر بلند و روشن است که حتّی مخالفانش آن را [[انکار]] نمی‌کنند. بلکه در عمل آن حضرت را به عنوان [[مرجع علمی]] پذیرفته‌اند و در طول [[خلافت]] [[خلفای سه‌گانه]] و دوران طولانی [[سکوت]] تلخ، در بن‌بست‌های [[علمی]] به آن حضرت مراجعه می‌کردند. [[سخن]] در این زمینه فراوان است؛ به ارائه چند نمونه [[قناعت]] می‌کنیم:
دامنه دانش و [[علوم]] [[حضرت علی]]{{ع}} آن قدر وسیع و شعاع [[نور]] [[علم]] آن حضرت آن قدر بلند و روشن است که حتّی مخالفانش آن را [[انکار]] نمی‌کنند. بلکه در عمل آن حضرت را به عنوان [[مرجع علمی]] پذیرفته‌اند و در طول [[خلافت]] [[خلفای سه‌گانه]] و دوران طولانی [[سکوت]] تلخ، در بن‌بست‌های [[علمی]] به آن حضرت مراجعه می‌کردند. [[سخن]] در این زمینه فراوان است؛ به ارائه چند نمونه [[قناعت]] می‌کنیم:


خط ۶۲: خط ۶۲:
با مراجعه به [[تفاسیر]]، معلوم می‌شود امام علی{{ع}} پیشوای مفسّرین است، چنان که [[سیوطی]] می‌نویسد: «در میان [[خلفا]] از همه بیشتر از علیّ بن أبی طالب‌ [[روایت]] شده است»<ref>اتقان، نوع ۸۰، طبقات المفسّرین.</ref> و ابن عبّاس که آن همه [[احادیث]] [[تفسیری]] دارد از [[شاگردان امام علی]]{{ع}} بوده است. هنگامی که به او گفته شد: [[علم]] تو نسبت به علم پسر عمویت، چه مقدار است؟ گفت: مانند نسبت قطره بارانی در برابر اقیانوس!<ref>شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید، ج ۱، ص۱۸ و ۱۹.</ref>. شاگردان [[تفسیری]] [[امام علی]]{{ع}} هر کدام در [[مکّه]] و [[مدینه]] و [[کوفه]] صاحب [[مکتب تفسیری]] شدند.
با مراجعه به [[تفاسیر]]، معلوم می‌شود امام علی{{ع}} پیشوای مفسّرین است، چنان که [[سیوطی]] می‌نویسد: «در میان [[خلفا]] از همه بیشتر از علیّ بن أبی طالب‌ [[روایت]] شده است»<ref>اتقان، نوع ۸۰، طبقات المفسّرین.</ref> و ابن عبّاس که آن همه [[احادیث]] [[تفسیری]] دارد از [[شاگردان امام علی]]{{ع}} بوده است. هنگامی که به او گفته شد: [[علم]] تو نسبت به علم پسر عمویت، چه مقدار است؟ گفت: مانند نسبت قطره بارانی در برابر اقیانوس!<ref>شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید، ج ۱، ص۱۸ و ۱۹.</ref>. شاگردان [[تفسیری]] [[امام علی]]{{ع}} هر کدام در [[مکّه]] و [[مدینه]] و [[کوفه]] صاحب [[مکتب تفسیری]] شدند.


==== امام علی{{ع}} واضع [[علم نحو]] ====
==== امام علی{{ع}} واضع علم نحو ====
[[حضرت علی]]{{ع}} برای صیانت [[زبان قرآن]] از [[انحراف]] و [[اعوجاج]]، أبو الأسود دؤلی را [[مأمور]] ساخت تا زیر نظر آن حضرت علم نحو را وضع کند و بعدها أبو الأسود با استفاده از همین علم نحو، [[قرآن]] را اعراب‌گذاری کرد<ref>طبقات النّحویین، ج ۷، ص۱۴.</ref>.
[[حضرت علی]]{{ع}} برای صیانت [[زبان قرآن]] از [[انحراف]] و [[اعوجاج]]، أبو الأسود دؤلی را [[مأمور]] ساخت تا زیر نظر آن حضرت علم نحو را وضع کند و بعدها أبو الأسود با استفاده از همین علم نحو، [[قرآن]] را اعراب‌گذاری کرد<ref>طبقات النّحویین، ج ۷، ص۱۴.</ref>.


==== امام علی{{ع}} و علم کلام‌ ====
==== امام علی{{ع}} و علم کلام‌ ====
[[ابن أبی الحدید]] در مقدّمه‌ شرح نهج البلاغه‌ می‌نویسد: «[[علم کلام]] و [[اعتقادات]]، که [[اشرف]] [[علوم]] است، از [[کلام امام علی]]{{ع}} اقتباس شده است»<ref>شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید، جلد ۱، ص۱۷.</ref>.
[[ابن أبی الحدید]] در مقدّمه‌ شرح نهج البلاغه‌ می‌نویسد: «[[علم کلام]] و [[اعتقادات]]، که [[اشرف]] [[علوم]] است، از کلام امام علی{{ع}} اقتباس شده است»<ref>شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید، جلد ۱، ص۱۷.</ref>.


[[اربلی]] در [[کشف]] الغمّه‌ می‌نویسد: «[[پیشوایان]] مکتب‌های [[کلامی]]؛ یعنی [[اشاعره]]، [[معتزله]]، [[شیعه]] و [[خوارج]]، همه خود را منسوب به آن حضرت می‌دانند»<ref>کشف الغمّه، ج۱، ص۲۱.</ref>.
[[اربلی]] در [[کشف]] الغمّه‌ می‌نویسد: «[[پیشوایان]] مکتب‌های [[کلامی]]؛ یعنی [[اشاعره]]، [[معتزله]]، [[شیعه]] و [[خوارج]]، همه خود را منسوب به آن حضرت می‌دانند»<ref>کشف الغمّه، ج۱، ص۲۱.</ref>.
خط ۷۷: خط ۷۷:


==== امام علی{{ع}} و [[جانشینی پیامبر]]{{صل}} ====
==== امام علی{{ع}} و [[جانشینی پیامبر]]{{صل}} ====
بحث‌های گذشته خود به خود خوانندگان گرامی را به این نتیجه‌گیری سوق‌ می‌دهد که: «شخصیّتی که به اعتراف همگان (موافقان و مخالفانش، [[دوستان]] و دشمنانش) [[عالم‌ترین]]، [[آگاه‌ترین]] و فاضل‌ترین شخص بعد از [[پیامبر خدا]]{{صل}} است، وی شایستگی خلافت و جانشینی پیامبر [[اسلام]] را دارد؛ نه غیر او» بدین جهت [[پیامبر گرامی اسلام]] این دو مطلب (مرجعیّت [[علمی]] و [[خلافت]]) را در قسمتی از [[خطبه]] غرّاء و پرمحتوای [[غدیر]] کنار هم نهاده و فرموده است: «ای توده‌های [[مردم]]! این ([[علی بن أبی طالب]]) [[برادر]]، [[وصی]]، [[نگهدارنده]] تمام [[علوم]] من و [[جانشین]] من است!»<ref>{{متن حدیث|مَعاشِرَ النَّاسِ! هذا اخی وَ وَصِیِّی وَ واعی عِلْمی وَ خَلیفَتی‌}}؛ الغدیر، ج ۳، ص۱۱۷.</ref>.
بحث‌های گذشته خود به خود خوانندگان گرامی را به این نتیجه‌گیری سوق‌ می‌دهد که: «شخصیّتی که به اعتراف همگان (موافقان و مخالفانش، [[دوستان]] و دشمنانش) عالم‌ترین، آگاه‌ترین و فاضل‌ترین شخص بعد از [[پیامبر خدا]]{{صل}} است، وی شایستگی خلافت و جانشینی پیامبر [[اسلام]] را دارد؛ نه غیر او» بدین جهت [[پیامبر گرامی اسلام]] این دو مطلب (مرجعیّت [[علمی]] و [[خلافت]]) را در قسمتی از [[خطبه]] غرّاء و پرمحتوای [[غدیر]] کنار هم نهاده و فرموده است: «ای توده‌های [[مردم]]! این ([[علی بن أبی طالب]]) [[برادر]]، [[وصی]]، نگهدارنده تمام [[علوم]] من و [[جانشین]] من است!»<ref>{{متن حدیث|مَعاشِرَ النَّاسِ! هذا اخی وَ وَصِیِّی وَ واعی عِلْمی وَ خَلیفَتی‌}}؛ الغدیر، ج ۳، ص۱۱۷.</ref>.


[[تأمّل]] و [[تفکّر]] در ویژگی‌های فوق [[حقایق]] فراوانی را برای طالبان حقیقت روشن می‌کند:
[[تأمّل]] و [[تفکّر]] در ویژگی‌های فوق [[حقایق]] فراوانی را برای طالبان حقیقت روشن می‌کند:
خط ۸۹: خط ۸۹:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:9610800.jpg|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]،
# [[پرونده:9610800.jpg|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| '''آیات ولایت در قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۳۱٬۶۲۶

ویرایش