سلام (تحیت): تفاوت میان نسخهها
←پانویس
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: برگرداندهشده |
(←پانویس) |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سلام در لغت]] - [[سلام در قرآن]] - [[سلام در حدیث]] - [[سلام در معارف و | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سلام در لغت]] - [[سلام در قرآن]] - [[سلام در حدیث]] - [[سلام در معارف و سیره نبوی]] - [[سلام در فقه اسلامی]] - [[سلام در معارف دعا و زیارت]] - [[سلام در جامعهشناسی اسلامی]] - [[سلام در حقوق اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} | ||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== اهمیت سلام == | == اهمیت سلام == | ||
در [[قرآن کریم]] از سلام به عنوان تحیت [[بهشتیان]] نام برده شده: {{متن قرآن|دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ}}<ref>«دعای آنان در آن (بهشت) سبحانک اللّهم «پاکا که تویی بار پروردگارا» ست و درودشان، «سلام»» سوره یونس، آیه ۱۰.</ref> و بدان امر شده است: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً}}<ref>«پس چون به هر خانهای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند.» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، چنان که در [[روایات]]، از سنتهای [[رسول خدا]] {{صل}} و از [[مستحبات]] مؤکد شمرده شده است. ابتدا به سلام و مقدم داشتن آن بر هر سخنی، [[سلام کردن]] به | در [[قرآن کریم]] از سلام به عنوان تحیت [[بهشتیان]] نام برده شده: {{متن قرآن|دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ}}<ref>«دعای آنان در آن (بهشت) سبحانک اللّهم «پاکا که تویی بار پروردگارا» ست و درودشان، «سلام»» سوره یونس، آیه ۱۰.</ref> و بدان امر شده است: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً}}<ref>«پس چون به هر خانهای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند.» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، چنان که در [[روایات]]، از سنتهای [[رسول خدا]] {{صل}} و از [[مستحبات]] مؤکد شمرده شده است. ابتدا به سلام و مقدم داشتن آن بر هر سخنی، [[سلام کردن]] به کودکان و افشای سلام؛ یعنی سلام کردن به هر کس که [[انسان]] با او برخورد میکند، مورد تأکید و سفارش قرار گرفته است<ref>وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۵۵ ـ ۶۳.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۴، ص ۵۱۴-۵۱۷.</ref> | ||
در میان [[جوامع]] مختلف از الفاظ یا رفتارهای مختلفی برای این منظور استفاده میشود. در برخی جوامع، [[مردم]] به جای سلام خم میشوند یا کلاه خود را بر میدارند یا دست خود را به سینه میگذارند و... که در [[اعمال]] همه آنها نوعی [[ذلت]] و [[خواری]] دیده میشود، اما شارع مقدس کلمه سلام را به عنوان تنها کلمهای که [[احکام]] خاصی را به دنبال خود دارد، قرار داده است. در [[اسلام]]، [[روابط اجتماعی]] با سلام آغاز میگردد و به آن سفارش زیادی شده است. | |||
سلام چراغ سبزی است که برای آغاز یک [[برادری]] و ارتباط [[انسانی]] روشن میشود. شخص با [[سلام کردن]] خود در واقع به طرف اعلام میکند که وی خواستار برقرار کردن روابط دوستانه با اوست و اگر طرف مقابل هم واکنش [[عاطفی]] خوب نشان دهد، این روابط به مرحله جدیدی کشانده میشود و صمیمیتر و عمیقتر خواهد شد. هرگاه کسی شما را [[ستایش]] کند، شما نیز باید به ستایشی مثل آن با بهتر پاسخ دهید... . | |||
[[شیعه]] [[معتقد]] است [[احکام اسلام]] از روی [[مصالح]] و [[مفاسد]] جعل گردیده است؛ لذا امری که در اسلام [[واجب]] یا [[مستحب]] است، [[مصلحت]] ذاتی دارد. رسیدن به علت و [[فلسفه]] احکام اسلام به طور کامل میسر نیست، مگر این که از ناحیه خود [[شارع]] به آن تصریح شده باشد؛ از این رو برخی مصالح و مفاسد را فی الجمله عقلهای [[انسانها]] میفهمد. [[سلام]] نیز از این قاعده مستثنا نیست<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)|سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۳-۱۴.</ref>. | |||
== [[حکم]] سلام == | == [[حکم]] سلام == | ||
| خط ۱۶: | خط ۲۲: | ||
حضور بر مزار امام و سلام دادن، نوعی شعار به نفع جبهه [[حق]] است که در [[وجود امام]]، تجلّی یافته و نوعی تقویت جناح [[ایمان]] و همبستگی با خط پاکی و تقواست. در زیارتنامهها، سلام بر فرشتگان مقرّب [[پروردگار]]، سلام بر انبیای بزرگ الهی، سلام بر [[ملائکه]] موکّل از سوی خداوند بر مشاهد شریفه، سلام بر [[آدم]] و نوح و ابراهیم و.. [[رسولان]] دیگر داده میشود. این، علاوه بر [[اعتقاد]] به وجود پیوند و ربط، میان [[خدا]]، [[انبیا]] و [[اوصیا]] ـ [[فرشتگان]] اعلام ارتباط بین [[مسلمان]] [[زائر]] با این [[جهان]] [[ملکوت]] و بیان [[همبستگی]] عملی با این جریان [[حق]] [[تاریخی]] و اسوهیابی و [[الگوگیری]] از آنان است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۹-۲۹۳.</ref>. | حضور بر مزار امام و سلام دادن، نوعی شعار به نفع جبهه [[حق]] است که در [[وجود امام]]، تجلّی یافته و نوعی تقویت جناح [[ایمان]] و همبستگی با خط پاکی و تقواست. در زیارتنامهها، سلام بر فرشتگان مقرّب [[پروردگار]]، سلام بر انبیای بزرگ الهی، سلام بر [[ملائکه]] موکّل از سوی خداوند بر مشاهد شریفه، سلام بر [[آدم]] و نوح و ابراهیم و.. [[رسولان]] دیگر داده میشود. این، علاوه بر [[اعتقاد]] به وجود پیوند و ربط، میان [[خدا]]، [[انبیا]] و [[اوصیا]] ـ [[فرشتگان]] اعلام ارتباط بین [[مسلمان]] [[زائر]] با این [[جهان]] [[ملکوت]] و بیان [[همبستگی]] عملی با این جریان [[حق]] [[تاریخی]] و اسوهیابی و [[الگوگیری]] از آنان است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۹-۲۹۳.</ref>. | ||
==کارکردهای [[اجتماعی]] [[سلام]]== | |||
===[[اطمینان]] دادن=== | |||
[[سلام کردن]] و برخورد خوب یکی از عوامل مهم در برقراری [[روابط اجتماعی]] سالم است که مورد تأکید [[دین مبین اسلام]] قرار گرفته است. این کلمه ([[سلام]]) که در آن معنا و مفهوم [[سلامتی]] و [[ایمنی]] نهفته، به مخاطب اطمینان میدهد که طرف مقابل قصد صحیحی برای آغاز رابطه را با او در نظر گرفته است. در این صورت مخاطب نیز این [[پیام]] را دریافت نموده و در صورت [[تمایل]] دو طرف، رابطه اجتماعی جدید و کوچکی تشکیل میشود. | |||
===ایجاد زمینه [[همکاری]]=== | |||
سلام، [[روح]] [[تعاون]] و همکاری و همدلی را بین [[مسلمانان]] افزایش میدهد. [[انسان]] با سلام کردن در واقع اظهار [[همدردی]] و همدلی خود را نیز ابراز میدارد و حداقل سلام بیانگر این مطلب است که من مانند شما [[مسلمان]] هستم، و حاضرم با تو همکاری نمایم این کارکرد را [[انسان]] وقتی در عالم غربت قرار بگیرد بیشتر [[حس]] میکند. | |||
===[[نشانه]] مسلمان بودن=== | |||
سلام همچون [[شعار]] و علامتی جهت [[شناخت]] [[جوامع اسلامی]] از دیگر [[جوامع]] میباشد. که وقتی انسان این کلمه را میشنود و یا به کسی میگوید در واقع مسلمان بودنشان نیز احراز میگردد. در حدیث نبوی آمده است:سلام [[درود]] [[ملت]] و حافظ [[ذمه]] ماست<ref>{{متن حدیث|السَّلَامُ تَحِيَّةٌ لِمِلَّتِنَا وَ أَمَانٌ لِذِمَّتِنَا}}؛ نهج الفصاحه، ح۱۷۷۷.</ref>. | |||
===ایجاد زمینه [[دوستی]]=== | |||
یکی دیگر از پیآمدهای [[حسنه]] سلام، ایجاد دوستی و [[محبت]] بین مسلمانان است. [[پیامبر اسلام]]{{صل}} فرمود: به همدیگر سلام کنید، تا رشته دوستی بین شما آشکار گردد<ref>نهج الفصاحه، ح۳۸۱.</ref>. در این [[روایت]] به صراحت بیان شده که سلام کردن موجب استحکام روابط و صمیمیت میشود. | |||
===نزدیکی به [[خویشاوندان]]=== | |||
در روایتی از پیامبر اسلام{{صل}} آمده است که حضرت فرمود: با [[خویشان]] نزدیکی جویید، اگر چه به وسیله سلام باشد: {{متن حدیث|صِلُوا أَرْحَامَكُمْ وَ لَوْ بِالسَّلَامِ}}<ref>نهج الفصاحه، ح۱۰۹۴.</ref>؛ | |||
===[[تواضع]]=== | |||
یکی دیگر از پی آمدهای سلام تواضع است که موجب استحکام روابط حسنه میشود. در حدیث نبوی آمده است هر کسی [[اسلام]] را آغاز نماید، از [[تکبر]] بر کنار است: {{متن حدیث|الْبَادِئُ بِالسَّلَامِ بَرِيءُ مِنَ الْكِبْرِ}}<ref>نهج الفصاحه، ح۱۱۰۲.</ref>. | |||
=== فراهم شدن زمینه [[محبت]] === | |||
[[اسلام]] تأکید زیادی بر [[حب]] و [[بغض]] دارد و [[دوستی]] [[مؤمنان]] و [[کینه]] با دشمنان اسلام از صفات مؤمنان ذکر شده است؛ [[خداوند متعال]] میفرماید: [[محمد]]{{صل}} فرستاده خداست و [[یاران]] و همراهانش بر [[کافران]] بسیار قویدل و سختگیر و با یکدیگر بسیار [[مشفق]] و مهربانند:{{متن قرآن|مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ}}<ref>«محمد، پیامبر خداوند است و آنان که با ویاند، بر کافران سختگیر، میان خویش مهربانند» سوره فتح، آیه ۲۹.</ref>. | |||
[[دین مقدس اسلام]] درباره گسترش محبت بین مؤمنان دستورهای زیادی دارد؛ برای مثال [[مصافحه]] کردن، به دیدار یکدیگر رفتن، رعایت [[حقوق همسایگان]] و [[صله رحم]] از آن دستهاند که سبب ازدیاد پیوند و محبت در [[جامعه اسلامی]] میشوند. | |||
در زمان پیامبر{{صل}} [[مسلمانان]] به همدیگر [[سلام]] میکردند، اما [[سلام کردن]] به کودکان مرسوم نبود یا کمتر اتفاق میافتاد؛ آن حضرت پیوسته به کودکان[[سلام]] میکرد و میفرمود: هرگز از سلام به کودکان تا هنگام [[مرگ]] دست بر نمیدارم تا این که بعد از من [[سنت]] گردد<ref>سنن النبی، ص۴۲.</ref>. | |||
متأسفانه امروزه به دلیل [[زندگی]] ماشینی نه تنها به کودکان سلام نمیشود، بلکه در میان افراد بزرگسال نیز روابط بسیار بیروح شده و سنت حسنه سلام از میان [[مردم]] رخت بربسته است که دلیل آن را تا حدودی میتوان در روابط جدید [[اجتماعی]]، رونق شهرنشینی و تراکم جمعیت جست<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)|سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 17-20.</ref>. | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
| خط ۲۸: | خط ۶۱: | ||
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵''']] | # [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵''']] | ||
# [[پرونده:81.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|'''فرهنگ زیارت''']] | # [[پرونده:81.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|'''فرهنگ زیارت''']] | ||
# [[پرونده:1100808.jpg|22px]] [[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)|'''سیره اجتماعی پیامبر اعظم''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۳۵: | خط ۶۹: | ||
[[رده:فضایل اخلاقی]] | [[رده:فضایل اخلاقی]] | ||
[[رده:مدخل فرهنگ زیارت]] | [[رده:مدخل فرهنگ زیارت]] | ||
[[رده:آداب اجتماعی]] | |||