بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[اصحاب]] [[شهادت طلب]] و با وفای [[سید الشهدا]] {{ع}}، نمونه بارز [[آگاهی]]، [[ایمان]]، [[شجاعت]] و [[فداکاری]] بودند و [[فضیلت]] آنان بیش از آن است که در این مختصر بگنجد. روایاتی در [[فضیلت]] [[یاران]] [[امام]] وارد شده است | [[اصحاب]] [[شهادت طلب]] و با وفای [[سید الشهدا]] {{ع}}، نمونه بارز [[آگاهی]]، [[ایمان]]، [[شجاعت]] و [[فداکاری]] بودند و [[فضیلت]] آنان بیش از آن است که در این مختصر بگنجد. روایاتی در [[فضیلت]] [[یاران]] [[امام]] وارد شده است<ref>از جمله در سفینة البحار، ج ۲، ص ۱۱.</ref>. خصوصیات آنان نیز در برخی کتب آمده است<ref>ر.ک: انصار الحسین، الدوافع الذاتیة لانصار الحسین، ابصار العین فی انصار الحسین، فرسان الهیجاء، عنصر شجاعت، اسوههای جاوید، مقاتل الطالبیین، موسوعة المصطفی و العترة، ج ۶، ص ۲۰۱ و... .</ref>. | ||
مروری بر زیارتنامههای شهدای [[کربلا]]، فضیلتهایی چون [[وفای به عهد]]، بذل [[جان]] در | مروری بر زیارتنامههای شهدای [[کربلا]]، فضیلتهایی چون [[وفای به عهد]]، بذل [[جان]] در نصرت حجت خدا، وفاداری به امام و... را یادآور میشود. از جمله ویژگیهای افراد جبهه [[حسینی]] موارد ذیل اند: | ||
# | # اطاعت محض و عاشقانه. | ||
# هماهنگی کامل با [[رهبری]] (تا جایی که بدون اجازه نمیجنگیدند). | # هماهنگی کامل با [[رهبری]] (تا جایی که بدون اجازه نمیجنگیدند). | ||
# | # خطرپذیری و [[شهادتطلبی]]. | ||
# [[شجاعت]] ویژه. | # [[شجاعت]] ویژه. | ||
# [[صبر]] و [[مقاومت]] جاودانه. | # [[صبر]] و [[مقاومت]] جاودانه. | ||
# [[سازش ناپذیری]]. | # [[سازش ناپذیری]]. | ||
# | # جدیت، [[قاطعیت]] و عزم راسخ. | ||
# | # خدا بین و خدا خواه. | ||
# از همه چیز بریده و به [[خدا]] پیوسته. | # از همه چیز بریده و به [[خدا]] پیوسته. | ||
# دقیقه، [[منظم]]، [[منضبط]]. | # دقیقه، [[منظم]]، [[منضبط]]. | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
# [[آزادگی]] ({{عربی|هیهات منا الذلة}}). | # [[آزادگی]] ({{عربی|هیهات منا الذلة}}). | ||
# [[فرماندهی]] ویژه، [[مدیریت]] نمونه. | # [[فرماندهی]] ویژه، [[مدیریت]] نمونه. | ||
# | # غنای روحی از ما سوی [[الله]] ({{عربی|انطلقوا جمیعا}}: [[امام حسین]]). | ||
# شرکت درمیدانهای | # شرکت درمیدانهای جنگ سیاسی، [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]]، نظامی در طفولیت و سنین پایین. | ||
# کل بینی نه جزء بینی ({{متن حدیث|کل یوم عاشورا... مثلی لا یبایع مثله}}). | # کل بینی نه جزء بینی ({{متن حدیث|کل یوم عاشورا... مثلی لا یبایع مثله}}). | ||
# سازنده حرکتهای تاریخساز. | # سازنده حرکتهای تاریخساز. | ||
# [[مقاومت]] و [[مبارزه]] نابرابر در | # [[مقاومت]] و [[مبارزه]] نابرابر در تنهایی. | ||
# [[یقین]] و [[بصیرت]] کامل، [[شک]] شکن. | # [[یقین]] و [[بصیرت]] کامل، [[شک]] شکن. | ||
# پافشاری و [[استقامت]] در [[حق]] با [[اقلیت]]، در برابر [[اکثریت]] | # پافشاری و [[استقامت]] در [[حق]] با [[اقلیت]]، در برابر [[اکثریت]] مخالف ({{متن حدیث|لاَ تَسْتَوْحِشُوا فِي طَرِيقِ اَلْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ}}). | ||
# | # نقش زن در [[سرنوشت]] [[مبارزات سیاسی]]، [[فرهنگی]] [[بشریت]]. | ||
# سپر [[دین]] بودن، نه [[دین]] سپری. | # سپر [[دین]] بودن، نه [[دین]] سپری. | ||
# اصالت با [[جهاد اکبر]]. | # اصالت با [[جهاد اکبر]]. | ||
# ساختار [[روحی]] و جسمی مناسب و هماهنگ با | # ساختار [[روحی]] و جسمی مناسب و هماهنگ با استراتژی عاشورا<ref>جزوه تشکیلات توحیدی عاشورا، فاطمی پناه، ص ۲۳</ref> | ||
== [[شهدای کربلا]] == | == [[شهدای کربلا]] == | ||
آنان که در رکاب [[امام حسین|سید الشهدا]] به [[فیض]] [[شهادت]] رسیدند، جمعی از [[بنی هاشم]] بودند، جمعی از [[مدینه]] با آن | آنان که در رکاب [[امام حسین|سید الشهدا]] به [[فیض]] [[شهادت]] رسیدند، جمعی از [[بنی هاشم]] بودند، جمعی از [[مدینه]] با آن حضرت آمده بودند، برخی در [[مکه]] و طول راه به وی پیوستند، برخی هم از [[کوفه]] توانستند به جمع آن حماسهسازان [[شهید]] بپیوندند. کسانی هم در راه [[نهضت حسینی]]، پیش از [[عاشورا]] [[شهید]] شدند که آنان نیز جزء [[اصحاب]] او به شمار میآیند. | ||
=== | === شهدای کوفه === | ||
تعداد ۶ نفر از | تعداد ۶ نفر از یاران امام که در [[کوفه]] [[شهید]] شدند، عبارتاند از: | ||
[[عبدالاعلی بن یزید کلبی]]، [[عبدالله بن بقطر]]، [[عمارة بن صلخب]]، [[قیس بن مسهر صیداوی]]، [[مسلم بن عقیل]] و [[هانی بن عروه]]. | [[عبدالاعلی بن یزید کلبی]]، [[عبدالله بن بقطر]]، [[عمارة بن صلخب]]، [[قیس بن مسهر صیداوی]]، [[مسلم بن عقیل]] و [[هانی بن عروه]]. | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
== شهدای مذکور در منابع کهن == | == شهدای مذکور در منابع کهن == | ||
نامهایی که در [[زیارت ناحیه مقدسه]] و نیز در منابع دیگری همچون [[رجال شیخ]]، یا | نامهایی که در [[زیارت ناحیه مقدسه]] و نیز در منابع دیگری همچون [[رجال شیخ]]، یا رجال طبری آمده است. این جدول که نام ۸۲ نفر را در بر دارد چنین است: | ||
[[اسلم ترکی]]، [[انس بن حارث کاهلی]]، [[انیس بن معقل اصبحی]]، [[ام وهب]]، [[بریر بن خضیر]]، [[بشیر بن عمر حضرمی]]، [[جابر بن حارث سلمانی]]، [[جبلة بن علی شیبانی]]، [[جنادة بن حارث انصاری]]، [[جندب بن حجیر خولانی]]، [[جون مولی ابوذر غفاری]]، [[جوین بن مالک ضبعی]]، [[حبیب بن مظاهر]]، [[حجاج بن مسروق]]، [[حر بن یزید ریاحی]]، [[حلاس بن عمرو راسبی]]، [[حنظلة بن اسعد شبامی]]، [[خالد بن عمرو بن خالد]]، [[زاهر|زاهر مولی عمرو بن حمق خزاعی]]، [[زهیر بن بشر خثعمی]]، [[زهیر بن قین بجلی]]، [[زید بن معقل جعفی]]، [[سالم مولی بنی المدینة کلبی]]، [[سالم مولی عامر بن مسلم عبدی]]، [[سعد بن حنظله تمیمی]]، [[سعد بن عبدالله]]، [[سعید بن عبدالله حنفی|سعید بن عبدالله]]، [[سوار بن منعم بن حابس]]، [[سوید بن عمرو خثعمی]]، [[سیف بن حارث بن سریع جابری]]، [[سیف بن مالک عبدی]]، [[حبیب بن عبدالله نهشلی]]، [[شوذب مولی شاکر]]، [[ضرغامة بن مالک]]، [[عابس بن ابی شبیب شاکری]]، [[عامر بن حسان بن شریح]]، [[عامر بن مسلم]]، [[عبد الرحمان بن عبد الرحمان بن عبدالله ارحبی]]، [[عبد الرحمان بن عبد ربه انصاری]]، [[عبد الرحمان بن عبدالله بن یزید عبدی]]، [[عبید الله بن یزید عبدی]]، [[عمران بن کعب]]، [[عمار بن ابی سلامه]]، [[عمار بن حسان]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عمر بن جندب]]، [[عمرو بن خالد ازدی]]، [[عمر بن خالد صیداوی]]، [[عمرو بن عبدالله جندعی]]، [[عمرو بن ضبیعه]]، [[عمرو بن قرظه]]، [[عمر بن قرضه]]، [[عمر بن عبدالله ابو ثمامه صائدی]]، [[عمرو بن مطاع]]، [[عمیر بن عبدالله مذحجی]]، [[قارب مولی الحسین]]، [[قاسط بن زهیر]]، [[قاسم بن حبیب]]، [[قرة بن ابی قره غفاری]]، [[قعنب بن عمر]]، [[کردوس بن زهیر]]، [[کنانة بن عتیق]]، [[مالک بن عبد بن سریع]]، [[مجمع بن عبدالله عائذی]]، [[مسعود بن حجاج]] و پسرش، [[مسلم بن عوسجه]]، [[مسلم بن کثیر]]، [[منجح مولی الحسین]]، [[نافع بن هلال]]، [[نعمان بن عمرو]]، [[نعیم بن عجلان]]، [[وهب بن عبدالله]]، [[یحیی بن سلیم]]، [[یزید بن حصین همدانی]]، [[یزید بن زیاد کندی]]، [[یزید بن نبیط]]. | [[اسلم ترکی]]، [[انس بن حارث کاهلی]]، [[انیس بن معقل اصبحی]]، [[ام وهب]]، [[بریر بن خضیر]]، [[بشیر بن عمر حضرمی]]، [[جابر بن حارث سلمانی]]، [[جبلة بن علی شیبانی]]، [[جنادة بن حارث انصاری]]، [[جندب بن حجیر خولانی]]، [[جون مولی ابوذر غفاری]]، [[جوین بن مالک ضبعی]]، [[حبیب بن مظاهر]]، [[حجاج بن مسروق]]، [[حر بن یزید ریاحی]]، [[حلاس بن عمرو راسبی]]، [[حنظلة بن اسعد شبامی]]، [[خالد بن عمرو بن خالد]]، [[زاهر|زاهر مولی عمرو بن حمق خزاعی]]، [[زهیر بن بشر خثعمی]]، [[زهیر بن قین بجلی]]، [[زید بن معقل جعفی]]، [[سالم مولی بنی المدینة کلبی]]، [[سالم مولی عامر بن مسلم عبدی]]، [[سعد بن حنظله تمیمی]]، [[سعد بن عبدالله]]، [[سعید بن عبدالله حنفی|سعید بن عبدالله]]، [[سوار بن منعم بن حابس]]، [[سوید بن عمرو خثعمی]]، [[سیف بن حارث بن سریع جابری]]، [[سیف بن مالک عبدی]]، [[حبیب بن عبدالله نهشلی]]، [[شوذب مولی شاکر]]، [[ضرغامة بن مالک]]، [[عابس بن ابی شبیب شاکری]]، [[عامر بن حسان بن شریح]]، [[عامر بن مسلم]]، [[عبد الرحمان بن عبد الرحمان بن عبدالله ارحبی]]، [[عبد الرحمان بن عبد ربه انصاری]]، [[عبد الرحمان بن عبدالله بن یزید عبدی]]، [[عبید الله بن یزید عبدی]]، [[عمران بن کعب]]، [[عمار بن ابی سلامه]]، [[عمار بن حسان]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عمر بن جندب]]، [[عمرو بن خالد ازدی]]، [[عمر بن خالد صیداوی]]، [[عمرو بن عبدالله جندعی]]، [[عمرو بن ضبیعه]]، [[عمرو بن قرظه]]، [[عمر بن قرضه]]، [[عمر بن عبدالله ابو ثمامه صائدی]]، [[عمرو بن مطاع]]، [[عمیر بن عبدالله مذحجی]]، [[قارب مولی الحسین]]، [[قاسط بن زهیر]]، [[قاسم بن حبیب]]، [[قرة بن ابی قره غفاری]]، [[قعنب بن عمر]]، [[کردوس بن زهیر]]، [[کنانة بن عتیق]]، [[مالک بن عبد بن سریع]]، [[مجمع بن عبدالله عائذی]]، [[مسعود بن حجاج]] و پسرش، [[مسلم بن عوسجه]]، [[مسلم بن کثیر]]، [[منجح مولی الحسین]]، [[نافع بن هلال]]، [[نعمان بن عمرو]]، [[نعیم بن عجلان]]، [[وهب بن عبدالله]]، [[یحیی بن سلیم]]، [[یزید بن حصین همدانی]]، [[یزید بن زیاد کندی]]، [[یزید بن نبیط]]. | ||
== شهدای مذکور در منابع متأخر == | == شهدای مذکور در منابع متأخر == | ||
اسامی کسانی است که در منابع متأخرتری مانند [[زیارت رجبیه]]، [[مناقب]] [[ابنشهرآشوب]]، یا مثیر الاحزان لهوف آمده است که عبارتاند از: (۲۹ نفر) | |||
# [[ابراهیم بن حصین]] | |||
# [[ابو عمرو نهشلی]] | |||
# [[حماد بن حماد]] | |||
# [[حنظلة بن عمرو شیبانی]] | |||
# [[رمیث بن عمرو]] | |||
# [[زائد بن مهاجر]] | |||
# [[زهیر بن سائب]] | |||
# [[زهیر بن سلیمان]] | |||
# [[زهیر بن سلیم ازدی]] | |||
# [[سلمان بن مضارب]] | |||
# [[سلیمان بن سلیمان ازدی]] | |||
# [[سلیمان بن عون]] | |||
# [[سلیمان بن کثیر]] | |||
# [[عامر بن جلیده]] (یا خلیده) | |||
# [[عامر بن مالک]] | |||
# [[عبد الرحمان بن یزید]] | |||
# [[عثمان بن فروه]] | |||
# [[عمر بن کناد]] | |||
# [[عبدالله بن ابیبکر]] | |||
# [[عبدالله بن عروه]] | |||
# [[غیلان بن عبد الرحمان]] | |||
# [[قاسم بن حارث]] | |||
# [[قیس بن عبدالله]] | |||
# [[مالک بن دودان]] | |||
# [[مسلم بن کناد]] | |||
# [[مسلم مولی عامر بن مسلم]] | |||
# [[منیع بن زیاد]] | |||
# [[نعمان بن عمرو]] | |||
# [[یزید بن مهاجر جعفی]] | |||
[[ستایش]] عظیمی را که [[امام حسین|سید الشهدا]] {{ع}} شب [[عاشورا]] از [[یاران]] خویش کرد، نام آنان را جاویدان و مقامشان را جلوهگر ساخت. آنجا که فرمود: من اصحابی شایستهتر و بهتر از [[یاران]] خود نمیشناسم {{متن حدیث|فَاِنِّی لا اَعْلَمُ اَصْحاباً اَوْلی وَلا خَیْراً مِنْ اَصْحابِی وَلا اهلبیت اَبَرَّ وَ لا اَوْصَلَ مِنْ اهلبیتی فَجَزاکُمُاللّهُ عَنِّی جَمیعاً خَیْراً}}<ref>مقتل خوارزمی، ج ۱، ص ۲۴۶، لهوف، ص۷۹</ref> در [[زیارت ناحیه مقدسه]] هم [[امام مهدی|امام زمان]] به آنان اینگونه [[سلام]] داده است: {{متن حدیث|اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ يَا خَيْرَ أَنْصَارٍ اَلسَّلاَمُ}}... در توصیف آن شیر مردان [[عارف]]، بسیار سخن میتوان گفت. از زبان [[دشمن]] هم میتوان حقایق را [[شناخت]]. به مردی که [[روز عاشورا]] همراه [[عمر سعد]] در [[کربلا]] شرکت داشته، گفتند: وای بر تو! آیا [[ذریه]] [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} را کشتید؟ گفت:... اگر تو [[شاهد]] چیزی بودی که ما دیدیم، تو هم همچون ما میکردی. گروهی بر ما تاختند که دستهاشان بر قبضه شمشیرها بود، همچون شیران [[خشمگین]]، سواران را از چپ و راست درهم مینوردیدند و خویش را به کام [[مرگ]] میافکندند. نه [[امان]] میپذیرفتند، نه علاقه به [[مال]] داشتند و نه چیزی میتوانست مانع ورودشان بر برکههای [[مرگ]] گردد! اگر اندکی از آنان دست بر میداشتیم، [[جان]] همه [[سپاه]] را میگرفتند. ای بی مادر، پس میخواستی چه کنیم؟!...<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۳،ص ۲۶۳</ref>. | |||
برای آشنایی با برخی [[فضایل]] آنان، که حواریین [[امام حسین]] {{ع}} بودند، رجوع کنید به [[منتخب التواریخ (کتاب)|منتخب التواریخ]]<ref>منتخب التواریخ، ص ۲۴۵ تا ۲۵۵</ref> که بیست و شش [[فضیلت]] برای آنان بر شمرده است، از جمله: [[رضایت]] از[[خدا]]، با وفاترین [[اصحاب]]، [[ثبت]] بودن نامشان در [[لوح محفوظ]]، [[برتر]] بودن مقامشان از همه [[شهدا]]، [[همت]] والا با عده کم، [[توفیق]] بازگشت به [[دنیا]] در عصر [[رجعت]]، معروف بودنشان در [[آسمانها]]، [[شوق]] [[شهادت]] در رکاب [[امام حسین]] {{ع}}، [[یاران]] واقعی [[دین خدا]]، [[وارستگی]] و [[زهد]] و [[عبادت]]، [[دفن]] در [[سرزمین مقدس]] [[کربلا]] و... همین فضیلتهاست که آنان را محبوب دلها ساخته و در [[دنیا]] و [[آخرت]]، مورد [[غبطه]] جهانیانند. [[قبر]] [[شهدای کربلا]] همه یکجا در [[حرم]] [[امام حسین|سید الشهدا]] {{ع}} است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۴ تا ۵۸.</ref>. | |||
برای آشنایی با برخی [[فضایل]] آنان، که | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||