قمه زنی: تفاوت میان نسخه‌ها

۸۸۹ بایت حذف‌شده ،  ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[))
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = عزاداری
| عنوان مدخل  =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}
{{سوگواری امام حسین}}
== مقدمه ==
مراسمی است که در بعضی شهرستان‌ها و بلاد [[شیعی]] و توسّط برخی از [[عزاداران]] [[امام حسین]] {{ع}} اجرا می‌شود و در تأسّی به مجروح و [[شهید]] شدن [[سید الشهدا]] {{ع}} و [[شهیدان کربلا]] و بعنوان اظهار آمادگی برای [[خون]] دادن و سر باختن در راه [[امام حسین]] {{ع}} انجام می‌دهند. صبح زود [[عاشورا]]، با پوشیدن لباس سفید و بلندی همچون کفن، به‌صورت دسته جمعی قمه بر سر می‌زنند و [[خون]] از سر بر صورت و [[لباس]] سفید جاری می‌شود. بعضی هم برای قمه‌زنی [[نذر]] می‌کنند، برخی هم چنین نذری را دربارۀ کودکان خردسال انجام می‌دهند و بر سر آنان تیغ می‌زنند، در حدّی که از محلّ آن [[خون]] جاری گردد.


{{امامت}}
قمه‌زنی نیز، مثل زنجیر زنی و شبیه‌خوانی و... از دیرباز مورد [[اختلاف]] نظر [[علما]] و [[پیروان]] و مقلّدین آنان بوده و به استفتا و [[افتاء]] مبنی بر جواز یا عدم جواز آن می‌پرداخته‌اند.
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[قمه زنی در حدیث]] - [[قمه زنی در تاریخ اسلامی]] - [[قمه زنی در معارف و سیره حسینی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام حسین (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
این مراسم، از نظر [[شرعی]] پایه و مبنای [[دینی]] ندارد و صرفا روی علاقۀ [[شیعیان]] به [[ابا عبدالله]] الحسین {{ع}} انجام می‌گیرد. [[فقها]] نیز آن را در صورتی که ضرری نداشته باشد، مجاز می‌دانند. برخی از [[فقها]] نیز به خاطر تأثیر نامطلوب آن بر [[افکار]] دیگران و موجب وهن [[مذهب]] بودن، آن را ممنوع دانسته‌اند. البته شرایط زمانی در این مسأله بی‌تأثیر نیست. [[امام خمینی]] در پاسخ به استفتایی که در سال‌های اوّل [[پیروزی]] انقلاب اسلامی در این زمینه از ایشان شده بود، فرمودند: "در وضع موجود، قمه نزنند...". [[آیت الله]] [[خامنه‌ای]] نیز در دیدار با [[روحانیون]]، در آستانۀ ایام [[عاشورا]] (سال ۱۳۷۳ شمسی) در ضمن بیانات مبسوطی در [[خرافه‌زدایی]] از [[عزاداری]] [[سید الشهدا]] {{ع}} فرمودند: "قمه زدن هم از آن کار‌های خلاف است... این یک کار غلطی است که عدّه‌ای قمه‌ها را بگیرند و بر سر خود بزنند و [[خون]] بریزند... کجای این کار، حرکت [[عزاداری]] است؟ این جعلی است. اینها چیزهایی است که از [[دین]] نیست...". آن را [[بدعت]]، خلاف و [[خرافه]] دانستند. و در پاسخ به نامۀ [[امام]] جمعۀ اردبیل، نوشتند: امروز این ضرر بسیار بزرگ و شکننده است و لذا قمه زدن علنی و همراه با تظاهر، [[حرام]] و ممنوع<ref>در تاریخ ۷ محرم ۱۴۱۵، ۲۲ خرداد ۱۳۷۳.</ref>. علمای دیگر نیز در [[تأیید]] موضع و سخن رهبر انقلاب، آن را موجب وهن [[مذهب]] و [[نامشروع]] دانستند<ref>مجموعۀ سخنان ایشان و استفتاها و جواب‌ها در جزوه‌ای به نام «پیرامون عزاداری عاشورا» در ۷۱ صفحه در محرم ۱۴۱۵ از سوی دفتر تبلیغات اسلامی چاپ شد.</ref>.
از مراسمی است که در بعضی شهرستان‌ها و بلاد [[شیعی]] و توسّط برخی از [[عزاداران]] [[امام حسین]]{{ع}} [[اجرا]] می‌شود و در تأسّی به مجروح و [[شهید]] شدن [[سید الشهدا]]{{ع}} و [[شهیدان کربلا]] و بعنوان اظهار [[آمادگی]] برای [[خون]] دادن و سر باختن در [[راه]] [[امام حسین]]{{ع}} انجام می‌دهند. صبح زود [[عاشورا]]، با [[پوشیدن لباس]] سفید و بلندی همچون [[کفن]]، بصورت دسته جمعی قمه بر سر می‌زنند و [[خون]] از سر بر صورت و [[لباس]] سفید جاری می‌شود. بعضی هم برای قمه‌زنی [[نذر]] می‌کنند، برخی هم چنین نذری را دربارۀ [[کودکان]] خردسال انجام می‌دهند و بر سر آنان تیغ می‌زنند، در حدّی که از محلّ آن [[خون]] جاری گردد.


قمه‌زنی نیز، مثل زنجیر زنی و شبیه‌خوانی و... از دیرباز مورد [[اختلاف]] نظر [[علما]] و [[پیروان]] و مقلّدین آنان بوده و به [[استفتا]] و [[افتاء]] مبنی بر جواز یا عدم جواز آن می‌پرداخته‌اند.
البته این [[احساس]] مذهبی و [[عواطف]] [[دینی]] که سبب می‌شود به [[عشق]] [[حسین]] {{ع}} چنین کارهایی کنند، باید در مسیر صحیح [[هدایت]] شود و مورد بهره‌برداری قرار گیرد تا شور و انگیزۀ [[جهاد]] و [[شهادت]] بیافریند. بعلاوه، آنان که به خاطر [[حسین]] {{ع}} حاضرند [[خون]] بدهند، چه بهتر که [[خون]] خویش را به درمانگاه‌ها و مراکز انتقال [[خون]] اهدا کنند یا با تأسیس بانک [[خون]]، از فداکاران و [[ایثارگران]] داوطلب، در [[روز عاشورا]] [[خون]] گرفته شود و نگهداری گردد، تا از این طریق، [[جان]] انسان‌های بسیاری که [[نیازمند]] خونند، [[نجات]] یابد. گرچه این کار، شاید مثل قمه زنی، تأمین کنندۀ [[احساس]] [[عاطفی]] [[فرد]] نباشد، ولی قطعا [[رضایت خداوند]] و پسند [[سید الشهدا]] {{ع}} را بیشتر در پی دارد. کاش روزی [[صدقه دادن]] [[خون]] نیز، مثل [[صدقه]] و کمک [[مالی]] و [[لباس]] و غذا و... مرسوم گردد و با قصد قربت انجام گیرد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۸۷.</ref>.
این [[مراسم]]، از نظر [[شرعی]] پایه و مبنای [[دینی]] ندارد و صرفا روی علاقۀ [[شیعیان]] به [[ابا عبدالله]] الحسین{{ع}} انجام می‌گیرد. [[فقها]] نیز آن را در صورتی که ضرری نداشته باشد، مجاز می‌دانند. برخی از [[فقها]] نیز به خاطر تأثیر نامطلوب آن بر [[افکار]] دیگران و موجب وهن [[مذهب]] بودن، آن را [[ممنوع]] دانسته‌اند. البته شرایط زمانی در این مسأله بی‌تأثیر نیست. [[امام خمینی]] در پاسخ به استفتایی که در سال‌های اوّل [[پیروزی]] [[انقلاب اسلامی]] در این زمینه از ایشان شده بود، فرمودند: "در وضع موجود، قمه نزنند...". [[آیت الله]] [[خامنه‌ای]] نیز در [[دیدار]] با [[روحانیون]]، در آستانۀ ایام [[عاشورا]] (سال ۱۳۷۳ شمسی) در ضمن بیانات مبسوطی در [[خرافه‌زدایی]] از [[عزاداری]] [[سید الشهدا]]{{ع}} فرمودند: "قمه زدن هم از آن کار‌های خلاف است... این یک کار غلطی است که عدّه‌ای قمه‌ها را بگیرند و بر سر خود بزنند و [[خون]] بریزند... کجای این کار، حرکت [[عزاداری]] است؟ این جعلی است. اینها چیزهایی است که از [[دین]] نیست...". آن را [[بدعت]]، خلاف و [[خرافه]] دانستند. و در پاسخ به نامۀ [[امام]] جمعۀ [[اردبیل]]، نوشتند: امروز این ضرر بسیار بزرگ و شکننده است و لذا قمه زدن علنی و همراه با [[تظاهر]]، [[حرام]] و [[ممنوع]]<ref>در تاریخ ۷ محرم ۱۴۱۵، ۲۲ خرداد ۱۳۷۳.</ref>. علمای دیگر نیز در [[تأیید]] موضع و سخن [[رهبر]] [[انقلاب]]، آن را موجب وهن [[مذهب]] و [[نامشروع]] دانستند<ref>مجموعۀ سخنان ایشان و استفتاها و جواب‌ها در جزوه‌ای به نام «پیرامون عزاداری عاشورا» در ۷۱ صفحه در محرم ۱۴۱۵ از سوی دفتر تبلیغات اسلامی چاپ شد.</ref>.


البته این [[احساس]] مذهبی و [[عواطف]] [[دینی]] که سبب می‌شود به [[عشق]] [[حسین]]{{ع}} چنین کارهایی کنند، باید در مسیر صحیح [[هدایت]] شود و مورد بهره‌برداری قرار گیرد تا [[شور]] و انگیزۀ [[جهاد]] و [[شهادت]] بیافریند. بعلاوه، آنان که به خاطر [[حسین]]{{ع}} حاضرند [[خون]] بدهند، چه بهتر که [[خون]] خویش را به درمانگاه‌ها و مراکز انتقال [[خون]] اهدا کنند یا با تأسیس بانک [[خون]]، از فداکاران و [[ایثارگران]] داوطلب، در [[روز عاشورا]] [[خون]] گرفته شود و نگهداری گردد، تا از این طریق، [[جان]] انسان‌های بسیاری که [[نیازمند]] خونند، [[نجات]] یابد. گرچه این کار، شاید مثل قمه زنی، تأمین کنندۀ [[احساس]] [[عاطفی]] [[فرد]] نباشد، ولی قطعا [[رضایت خداوند]] و پسند [[سید الشهدا]]{{ع}} را بیشتر در پی دارد. کاش روزی [[صدقه دادن]] [[خون]] نیز، مثل [[صدقه]] و کمک [[مالی]] و [[لباس]] و [[غذا]] و... مرسوم گردد و با قصد قربت انجام گیرد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۸۷.</ref>.
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
{{پایان منابع}}


== جستارهای وابسته ==
== پانویس ==
{{پانویس}}


==منابع==
{{عزاداری محرم}}
* [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
[[رده:عزاداری]]
 
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}
 
[[رده:قمه زنی]]
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]
۱۳۱٬۵۱۴

ویرایش